Toshkentda quvvatlash paytida yonib ketgan Zeekr 001 bo‘yicha sud ishi yakunlandi

Voqea xronologiyasi

2025-yilning aprelida Toshkentda Zeekr 001 elektromobili quvvatlash paytida yonib ketdi. Voqea tafsilotlarini Kun.uz sud hujjatlarini o‘rganish orqali tekshirdi.Ish Yashnobod (Yakkasaroy) tumani sudida ko‘rilgan bo‘lib, qaror 2026-yil 8-may kuni e’lon qilindi.

Quvvatlash stansiyasida nima sodir bo‘ldi

Sud qaroriga ko‘ra, 10-aprel kechasi egasi Xotambek Mirzayev o‘zining Zeekr 001 avtomobili bilan «Xalqlar do‘stligi» san’at saroyi yonidagi avtoturargohga, Tok Bor brendi stansiyasi joylashgan hududga keldi. Soat 1:46 da quvvatlashni boshlash tugmasi bosildi — batareya quvvati 7% edi. Ega mashinni qoldirib, uyiga ketdi. Soat 3:51 da stansiya energiya berishni to‘xtatdi, sessiya yakunlandi; o‘sha paytda tutun yoki nosozlik belgilari kuzatilmadi. Taxminan uch soatdan so‘ng, soat 7:30 atrofida avtomobilning old qismidan tutun chiqdiva mashin yonishni boshladi. Guvohlar voqea haqida yong‘in xizmatiga xabar berdi.

Ta’mir va ekspertiza xulosalari

Ishning muhim jihati mashinning ta’miri bilan bog‘liq: 2025-yil 25-yanvarida egasi quvvat to‘satdan 50% dan 0% ga tushib qolgani sababli «E-GO MOTORS» avtoservisiga murojaat qilgan edi. Yonish sababini aniqlash uchun bir necha bor tekshiruvlar va ekspertizalar o‘tkazildi. Dastlabki tekshiruvlar yong‘in litiy-ionli batareyaning «issiqlik portlashi» (thermal runaway) natijasida yuzaga kelganini qayd etdi. Keyin sud noaniqliklarni bartaraf etish uchun yakuniy ekspertiza tayinladi. Mutaxassislar xulosasiga ko‘ra, avtomobil ishlab chiqaruvchisi yonishga aloqador emas: yong‘in ta’mirdan so‘ng saqlanib qolgan batareya yacheykalarining ichki qarshiligi va sig‘imi bo‘yicha muvozanatsizligi tufayli yuzaga kelgan; bu esa qizib ketish, ichki qisqa tutashuv va termik tarqalishning rivojlanishiga olib kelgan. Oddiy qilib aytganda, batareya ichidagi yacheykalar bir xilda ishlamagan, ayrim uchastkalar haddan tashqari qizigan va batareya ichdan yonib ketgan.

Ishning ahamiyati

Bu ish O‘zbekistonda elektromobillar yonishi bilan bog‘liq javobgarlik qanday huquqiy jihatdan ajratilishini ko‘rsatadi: sud tayanadigan ekspertiza xulosalariga ko‘ra, javobgarlik batareya ta’miri sifati bilan bog‘liq, zavod ishlab chiqaruvchisi bilan emas. Elektromobil egalari uchun amaliy ma’no shundaki, servis aralashuvidan keyingi batareya holati shunga o‘xshash voqealarni tergov qilishda hal qiluvchi omil bo‘lishi mumkin. Sud qaroriga ko‘ra, yakuniy summa va javobgarlik taqsimoti keltirilgan materiallarda ko‘rsatilmagan, shuning uchun tomonlar uchun yakuniy oqibatlar noma’lum qolmoqda.