Asosiy ma’lumotlar

  • 2027-yildan «Issiqlikta’minoti» turli energiya va yoqilg‘i manbalaridan foydalanadigan gibrid issiqlik ta’minoti tizimlariga o‘tishni rejalashtirmoqda
  • Jahon banki mutaxassislari ishtirokida 2032-yilgacha issiqlik ta’minotini rivojlantirish strategiyasi ishlab chiqilmoqda; to‘rt-besh stsenariy ko‘rib chiqilmoqda
  • Prezidentning PP-100 qarori bilan 8681 ta individual issiqlik punkti o‘rnatish va taxminan 9000 obyektni yopiq tizimlarga o‘tkazish nazarda tutilgan

2027-yildan gibrid tizimlarga o‘tish

O‘zbekistonda 2027-yildan boshlab bir nechta energiya va yoqilg‘i manbalaridan foydalanish imkonini beruvchi gibrid issiqlik ta’minoti tizimlariga o‘tishni boshlash rejalashtirilmoqda. Bu haqda 14-oktyabr kuni o‘tkazilgan matbuot anjumanida «Issiqlikta’minoti» boshqaruv raisi Ilhom Turoev ma’lum qildi. Matbuot anjumanida issiqlik ta’minoti tizimining tabiiy gaz yetkazib berishdagi mumkin bo‘lgan uzilishlarga tayyorgarligi va gaz yetishmasligi yoki yetkazib berish to‘xtatilishi holatlari uchun muqobil yechimlar muhokama qilindi. Turoevning aytishicha, hozir Jahon banki ko‘magida xalqaro maslahatchilarni jalb etib, issiqlik ta’minotini rivojlantirish bo‘yicha uzoq muddatli strategiya ishlab chiqilmoqda. «Ular bilan birgalikda to‘rt-besh stsenariyni belgiladik: elektrifikatsiya, gibrid yechimlar, geotermal issiqlik manbalaridan foydalanish va quyosh panellari. Hozir maslahatchilar har tomonlama hisob-kitoblarni olib bormoqda», — dedi u. «Bitta narsani aytishim mumkin: 2027-yildan boshlab dasturlarimiz doirasida gibrid tizimlarga o‘tamiz», — deb bayon qildi kompaniya rahbari. Bunday yechimlar, jumladan, yangi turar-joy uylari va «Yangi O‘zbekiston» massivlari uchun ham ko‘rib chiqilmoqda. Mumkin bo‘lgan energiya va yoqilg‘i manbalari sifatida tabiiy gaz, elektr energiyasi, dizel qurilmalari va muqobil yoqilg‘i turlari, shuningdek, quyosh energiyasi, gelioyig‘uvchilar va issiqlik nasoslari nomlandi.

Yopiq issiqlik ta’minoti tizimlariga o‘tish

Reformaning alohida yo‘nalishi — prezidentning 2025-yil 11-martdagi №PP-100 qarori bilan nazarda tutilgan markazlashtirilgan issiqlik ta’minotini yopiq tizimlarga o‘tkazishdir. Turoev tushuntirishicha, amaldagi ochiq tizimda isitishni tartibga solish imkoniyatlari cheklangan. Issiqlik eltuvchi yopiq kontur bo‘ylab aylanadigan yopiq tizimga o‘tgandan so‘ng, issiqlik yetkazib berishni individual issiqlik punktlari orqali tartibga solish mumkin bo‘ladi. «Yopiq tizimga o‘tganimizda issiqlik eltuvchi quvurlar bo‘ylab aylanadi. U holda, agar aholi isitish haqini to‘lashga tayyor bo‘lsa, uni ularning ehtiyojlariga qarab individual issiqlik punkti orqali yoqish mumkin bo‘ladi. Bugungi kunda ochiq tizimda bunday imkoniyat yo‘q», — dedi u.

Isitish mavsumi muddatlari

Isitish mavsumini mart oyiga cho‘zish mumkinligi haqidagi savolga javoban Turoev mavsum o‘rtacha sutkalik harorat +8 darajadan past bo‘lgan beshta ketma-ket kundan keyin boshlanishi va xuddi shunday +8 darajadan yuqori harorat davridan keyin yakunlanishi kerakligini qayd etdi. Isitishni yoqish va o‘chirishning amaldagi muddatlari ob-havo bashoratlari hisobga olingan holda belgilanadi. «Hech kim Toshkentda issiqlik yetkazib berish 20-oktyabrdan keyinmi yoki 10-noyabrdan keyin boshlanishini oldindan ayta olmaydi. Qaror faqat bir haftalik bashorat olingandan keyin qabul qilinadi. Agar qor yog‘ishi bashorat qilinsa, hech kim fevralda isitishni to‘xtatmaydi. Tarixda bunday bo‘lmagan», — dedi u. Uning so‘zlariga ko‘ra, isitish odatda mart oyida ham davom etadi, uni o‘chirish esa odatda Navro‘zdan keyin ob-havo sharoitlari hisobga olingan holda ko‘rib chiqiladi.

2032-yilgacha rivojlantirish strategiyasi

24-sentyabrda Qurilish va uy-joy-kommunal xo‘jaligi vazirligi Jahon banki mutaxassislari ishtirokida O‘zbekiston issiqlik ta’minotining barqaror rivojlanish strategiyasini 2032-yilgacha ishlab chiqish haqida xabar bergan edi. Birinchi muhokamada infratuzilma holati, issiqlik energiyasi yo‘qotishlari, resurslardan foydalanish samaradorligi va modernizatsiya imkoniyatlari ko‘rib chiqildi. Ustuvor yo‘nalishlar sifatida markazlashtirilgan issiqlik ta’minotini rivojlantirish, yoqilg‘i turlarini diversifikatsiya qilish, muqobil va qayta tiklanadigan energiya manbalarini joriy etish, binolarning energiya samaradorligini oshirish va xususiy investitsiyalarni jalb etish nomlandi.

Issiqlik ta’minoti islohoti va investitsiyalar rejalari

2025-yil 11-martdagi PP-100 sonli prezident qarori ko‘p qavatli uylar va ijtimoiy soha muassasalarida 8681 ta individual issiqlik punkti o‘rnatish va markazlashtirilgan issiqlik ta’minotini yopiq tizimga o‘tkazish dasturini nazarda tutadi. Islohot doirasida issiqlik ta’minotining mintaqaviy korxonalarini birlashtirgan «Issiqlikta’minoti» AJ tashkil etildi. Prezident matbuot xizmati ma’lumotlariga ko‘ra, issiqlik ta’minoti tizimlarini tiklash va modernizatsiya qilish uchun besh yil ichida 19 trln so‘m yo‘naltirish, markazlashtirilgan issiqlik ta’minoti bilan qamrovni 37 foizdan 58 foizgacha oshirish rejalashtirilmoqda. Taxminan 9000 turar-joy uyi va ijtimoiy obyektni yopiq tizimlarga o‘tkazish rejalashtirilgan bo‘lib, bu, kutilganidek, issiqlik yo‘qotishlarini ikki barobar qisqartirish va tabiiy gaz sarfini 20 foizga kamaytirish imkonini beradi. 2026-yil yanvarida bir yil ichida 400 ta individual issiqlik punkti o‘rnatish va kamida 100 km issiqlik tarmoqlarini yangilash rejalashtirilgani xabar qilingan edi.

Isitishdan mustaqil ravishda uzilishni taqiqlash

O‘zbekiston Qurilish va uy-joy-kommunal xo‘jaligi vazirligida o‘tkazilgan matbuot anjumanida, shuningdek, ko‘p qavatli uylar aholisi kvartiralarini markaziy isitishdan mustaqil ravishda uzib, individual gaz qozonlariga o‘ta olmasligi aytilandi. Idorada taqiqni umumiy tizimga aralashuv qo‘shni kvartiralarning issiqlik ta’minotini buzishi mumkinligi bilan izohladilar.