196 maqola
«KAPITAL SUG‘URTA» sug‘urta kompaniyasi 2024–2026-yillardagi faoliyat natijalarini taqdim etdi. Kompaniya ma’lumotlariga ko‘ra, bu davrda mijozlarga 404,25 mlrd so‘mdan ortiq sug‘urta to‘lovlari to‘langan, hududlarda 200 dan ortiq ish o‘rni yaratilgan va byudjetga 56,7 mlrd so‘mdan ortiq soliq to‘langan. Kompaniya xizmatlarning raqamlashtirilgani haqida ham ma’lum qildi.
Fransiya va Germaniya Bryusseldagi YI sammiti doirasida avtoprom bo‘yicha umumiy pozitsiyani kelishib oldilar: 2035-yilga kelib yangi avtomobillarning CO2 chiqindilarini 90% ga kamratish, qolgan 10% ni kompensatsiya qilmaslik hamda ehtiyot qismlarning Yevropa kelib chiqishi talablari. Kelishuvni Merz, Makron, Volkswagen va VDA olqishladi, ammo kuchga kirishi uchun boshqa YI davlatlari va Yevroparlament qo‘llab-quvvatlashi kerak.
BIST 100 indeksi 11 896,08 punkt darajasida ochildi, oldingi yopilishga nisbatan 1,44% (174,09 punkt) yo‘qotdi. Oldingi kuni indeks 0,4% pasayish bilan 92 mlrd lira aylanmada yopildi. Lira kursi, oltin va Brent nefti — Anadolu sharhida.
O‘zbekiston Markaziy banki 17-oktabrga mo‘ljallangan kurslarni belgiladi: dollar 12 055,90 so‘m (+44,25), yevro — 13 572,53 so‘m (+109,87), rubl — 144,16 so‘m (+0,99). Uchala valyuta ham so‘mga nisbatan qimmatlashdi.
Turkstat ma’lumotlariga ko‘ra, sentyabr oyida Turkiyada yangi uylar savdosi yiliga 3,9% o‘sib 51 519 taga yetdi, umumiy uy-joy savdosi esa 9,3% kamayib 142 390 bo‘ldi. Chet elliklarga savdo 9,9% o‘sib 2 167 bo‘ldi, Rossiya fuqarolari yetakchilik qildi.
Habib Abdullayev mahallasida «Uzsanoatqurilishbank» bilan birga mahalliy tadbirkorlarning ehtiyojlari o‘rganilmoqda va ularning biznes g‘oyalari amaliy loyihalarga aylantirilmoqda. Misol — shirinliklar va non mahsulotlari sexi, u taxminan 100 mln so‘m olgan va ishlab chiqarishni 30–40% ga oshirgan.
Payshanba kuni jahon bozorlari ijobiy savdo qildi: oldingi kungi qulashdan so‘ng texnologiya aksiyalari tiklandi, AQSh davlat obligatsiyalari daromadlari pasaydi. AQShda sentyabrda PPI oylik 1,3% va yillik 6,3% o‘sdi — bu 2022-yildan buyengi eng yuqori ko‘rsatkich bo‘lib, FRSning stavkani oshirish ehtimoli haqidagi xavotirlarni kuchaytirdi. Chakana savdo kutilganidan yuqori bo‘ldi (+0,8%). Osiyo indekslari sezilarli o‘sdi, Yevropa va Amerika indekslari asosan ijobiy yopildi.
Iqtisodiyot va moliya vazirining o‘rinbosari Xurshid Mustafayev tarif islohotlaridan so‘ng aholi tejamkorlikka o‘tganini ma’lum qildi: bir abonentga o‘rtacha elektr iste’moli oyiga 212 kVt·soatdan 184 kVt·soatgacha (13% ga), gaz iste’moli 431 kub metrdan 342 kub metrgacha (21% ga) kamaydi.
Yoqilg‘i-energetika sohasi investorlari bilan o‘tkazilgan muloqotda Shavkat Mirziyoyev import energetika jihozlarini lokalizatsiya qilish bo‘yicha umumiy qiymati 850 mln dollarlik 12 loyiha tayyorlanayotgani, shuningdek, qurilayotgan AES ehtiyojlari uchun mahsulot ishlab chiqarish maqsadida Jizzax viloyatida sanoat zonasi tashkil etilayotgani haqida ma’lum qildi.
Yevropa Ittifoqining 2028–2034-yillarga mo‘ljallangan yangi ko‘p yillik moliyaviy asosiy reja (MFF) bo‘yicha muzokaralar davom etmoqda. Yevropa Komissiyasining taklifi byudjetni uch ustunga, jumladan Raqobatlik fondiga qayta tashkil etadi, biroq ijtimoiy dasturlar qisqartirilishi xavfini keltiradi. Germaniya taxminan €200 mlrd qisqartirishni talab qiluvchi «iqtisoddor» mamlakatlar safiga qo‘shildi, kansler Merz byudjetni blokirovka qilish bilan tahdid qildi. 2028-yilgacha kelishuvga erishilmasa, moliyalashtirish shunchaki to‘xtaydi.
Turkiya Eksportchilar Assambleyasi (TIM) ma’lumotlariga ko‘ra, Turkiyaning BRICSning o‘n mamlakatiga eksporti yilning birinchi to‘qqiz oyida 18,2 mlrd dollarni tashkil etdi. Eng yirik yo‘nalish Rossiya bo‘ldi (4,1 mlrd dollar, −2,5%), undan keyin BAA (3,3 mlrd dollar), Misr (3,1 mlrd dollar, +28,6%) va Xitoy (3 mlrd dollar, +40,8%) keldi. Umumiy turkiya eksporti 5,2 foizga o‘sib 210,9 mlrd dollarga yetdi.
16-oktabr investorlar bilan uchrashuvda O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev Jizzax viloyatida «Rosatom» bilan qurilayotgan birinchi AESdan tashqari, mamlakatda ikkinchi va uchinchi atom elektr stansiyalari qurish rejalari borligini ma’lum qildi. 17-oktabr kuni ikkinchi AES bo‘yicha yangi hamkorlar bilan muzokaralar rejalashtirilgan. Yangi loyihalarning joylashuvi, quvvati, qiymati va muddatlari oshkor etilmadi; avvalroq Serbiya prezidenti Mirziyoyev so‘zlariga tayanib, ikkinchi stansiya Xitoy bilan qurilishi haqida aytgan edi.
Shavkat Mirziyoyev TEB investorlari bilan uchrashuvda ijtimoiy obyektlar va nasos stansiyalarini energiya samaradorligi asosida modernizatsiya qilishga xususiy kapital jalb etish rejalari haqida ma’lum qildi. 10 yillik soliq imtiyozlari Soliq kodeksida aniqlashtiriladi, Samarqand tajribasi asosida tarmoqlarni xususiy operatorga topshirish amaliyoti Jizzax va Toshkent viloyatlariga yoyiladi.
16-oktabr kuni energetika investorlari bilan ochiq muloqotda O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev yoqilg‘i-energetika sohasida Investorlar kengashi tuzilishini e’lon qildi. Unga Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva boshchilik qiladi. Kengash investorlarning masalalarini — yer ajratishdan obyektlarni foydalanishga topshirishgacha — tezkor hal qiladi. Vakolatlar, tarkib va ish tartibi hozircha oshkor qilinmagan.
Spenta Tonica kiyim brendi 2025-yilda Toshkentda ochildi. Asoschi Komil Karimov Spot muxbiriga operatsion biznesga taxminan $100 ming shaxsiy mablag‘ sarflaganini, 300 dan ortiq print yaratganini va loyihani xonani sotib olishni hisobga olmaganda o‘zini oqlaganini aytdi. Ishlab chiqarish, matolar va do‘kon to‘liq Toshkentda joylashgan; brendda onlayn-do‘kon va marketplace’lar yo‘q.
Juma kuni Osiyo bozorlarining aksariyati payshanba kuni sun'iy intellekt (AI) boomiga oid xavotirlar tufayli sodir bo'lgan qulashdan keyin o'sdi. Nvidia raisi Jensen Huangning CoreWeaveni himoya qilgan so'zlari va FRS raisi Kevin Warshning AI haqidagi optimistik bayonotlari qo'llab-quvvatladi. MSCI kompaniyasining Indoneziyadan rivojlanayotgan bozor maqomini olib qo'yish qaroridan so'ng Indoneziya bozori 11 foizdan ko'proq quladi.
O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev yoqilg‘i-energetika sohasidagi investorlar bilan ochiq muloqotda mamlakatning ikkinchi AES qurilishiga tayyorlanayotgani va uchinchi stansiya bo‘yicha rejalari mavjudligini ma’lum qildi. Ikkinchi stansiya bo‘yicha investorlar bilan muzokaralar 17-oktabrga rejalashtirilgan. Avvalroq, Mirziyoyevning so‘zlariga ko‘ra, ikkinchi stansiya Xitoy bilan birga qurilishi rejalashtirilgani xabar qilingan edi; birinchi AES Rossiya bilan qurilmoqda.
Shavkat Mirziyoyev yoqilg‘i-energetika investorlari bilan ochiq muloqotda sohada Investitsiyalar kengashi tashkil etilishini, unga Prezident administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyev boshchilik qilishini e’lon qildi. Kengash investorlar muammolarini — yerni ajratishdan obyektlarni ekspluatatsiyaga topshirishgacha — tezkor hal etadi. Shuningdek, kadrlar tayyorlash va 2027-yilga qadar suyultirilgan gaz yetkazib berishni xususiy sektorga o‘tkazish muhokama qilindi.
