Bo‘limlar
Yangiliklar va tafsilotlar
tafs uz
← Mualliflar
Aziz Karimov
tafs uz · Jahon

Aziz Karimov

Aziz Karimov — tafs uzning «Jahon» bo‘limidagi materiallari. Yangiliklar, asosiy faktlar va tafsilotlar o‘zbek, rus va ingliz tillarida.

Tahririyat taxallusi. Bu ismlar tafs uz tahririyatining taxalluslaridir. Portretlar — illustratsiyalar; profillar alohida jurnalistlarning tarjimai holi emas, nashrning mavzular bo‘yicha imzolarini bildiradi. Materiallar uchun tafs uz tahririyati mas’ul.

Noshir · tafs uz →
Yangiliklar

Muallif materiallari

625 maqola

Jahon

Pekin qarimoqda: 2035-yilga qadar aholining uchdan bir qismi 60 yoshdan katta bo‘ladi

Beijing Daily ma’lumotlariga ko‘ra, 2035-yilga qadar Pekin aholisining 60 yoshdan oshganlari ulushi 33% dan oshadi, bu shaharni demografik jihatdan «juda qarigan» megapolislarga aylantirishi mumkin. 2025-yil oxirida shaharda 60 yoshdan katta 5,29 mln kishi yashagan — bu doimiy aholining 24,3%i. Hokimiyat keksalarni qo‘llab-quvvatlash choralari kuchaytirilayotganini ma’lum qildi, Xitoy esa Reuters hisob-kitoblariga ko‘ra, 2026-yilda tug‘ilishni oshirish dasturlariga taxminan 180 mlrd yuansarflaydi.

Aziz Karimov
1 daq. o‘qish
Jahon

BMTning Jahon oziq-ovqat dasturi moliyaviy yetishmaslik tufayli G‘azoga yordamni uchdan bir qisqartiradi

BMTning Jahon oziq-ovqat dasturi (WFP) G‘azoda oziq-ovqat yordamini taxminan uchdan birga qisqartirishini e’lon qildi: oylik yordamni taxminan 500 ming kishi yo‘qotadi, foydalanuvchilar soni 1,6 milliondan 1,1 milliongacha kamayadi. Ratsionlar yarmiga qisqartirildi, issiq tushliklar kuniga 250 mingdan 150 minggacha kamaytirildi, 75 ming oila uchun pul to‘lovlari kamaytirildi. Sabab — moliyalashtirish tanqisligi: tashkilotga yaqin olti oy uchun 450 million dollar yetishmayapti. BMT ma’lumotlariga ko‘ra, G‘azoda 1,4 million kishi, ya’ni aholining uchdan ikki qismi, oziq-ovqat tanqisligi krizis darajasida yoki undan ham og‘ir sharoitlarga duch kelmoqda.

Aziz Karimov
3 daq. o‘qish
Jahon

Euronews «Europe Today»: Fransiya protestlarining oqibatlari, Sankt-Peterburgga dron hujumi va gumanitar xodimlarni himoya qilish

Euronewsning 2026-yil 19-oktabrdagi sonida: Makron murojaatidan keyin Fransiyadagi protestlar sabab bo‘lgan zarar bahosi, Yevropa bo‘ylab hayot qimmatligiga qarshi protestlar to‘lqini, Sankt-Peterburgga Ukraina dron hujumi va uch yil ichida halok bo‘lgan 1000 dan ortiq gumanitar xodimlarning taqdiri haqida.

Aziz Karimov
1 daq. o‘qish
Jahon

Alberta Kanadadan ajralish referendum masalasi bo‘yicha ovoz beradi

Kanadaning Alberta provinsiyasi aholisi dushanba kuni 10 ta masala bo‘yicha ovoz beradi, asosiysi — ajralish haqidagi majburiy referendum jarayonini boshlash kerakmi. Bosh vazir Mark Karni AQSh bilan savdo urushi sharoitida birlikka chaqiradi, so‘rovlar esa mustaqillikni aholining chorakdan kam qismi qo‘llab-quvvatlashini ko‘rsatmoqda.

Aziz Karimov
4 daq. o‘qish
Jahon

OECD PISA natijalarini e’lon qildi: Xitoy, Singapur va Makao yetakchiligi, asosiy ko‘nikmalar pasayishi fonida

OECD (Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti) 2026-yil sentyabrda PISA tadqiqoti natijalarini e’lon qildi, unda 91 davlat va iqtisodiyotdan 760 mingdan ortiq 15 yoshli o‘quvchi qatnashdi. Xitoyning to‘rt mintaqasi tabiiy fanlar (597) va matematika (612) bo‘yicha yetakchi, Singapur — o‘qish savodxonligi (535), Makao — hisoblash masalalarini yechish (572) bo‘yicha peshqadam. 2015–2025-yillar davomida OECD mamlakatlarining o‘rtacha ko‘rsatkichlari pasayishi va bazaviy darajaga yetmayotgan o‘quvchilar ulushi oshishi qayd etilgan.

Aziz Karimov
2 daq. o‘qish
Jahon

Hayot xarajatlari tufayli Milanadagi tartibsizliklar ikkinchi kunida 200 dan ortiq odam qo‘lga olindi

Milanda hayot xarajatlariga qarshi aksiya fonida to‘qnashuvlarning ikkinchi kuni politsiya shanbadan beri 200 dan ortiq odamni qo‘lga oldi. Politsiya ko‘z yoshituvchi gaz va suv purkagichlardan foydalandi, Duomo maydoni atrofidagi do‘konlar talon-taroj qilindi. Mer Juzeppe Sala «yangi hodisa» haqida gapirdi, bosh vazir Jorjiya Meloni dushanba kuni xavfsizlik bo‘yicha uchrashuv chaqirdi.

Aziz Karimov
2 daq. o‘qish
Jahon

Qushlarni kuzatish asosiy turizm tendensiyasiga aylanmoqda: 2027-yil «birdwatching yili» bo‘lishi va'da qilmoqda

Tur operatorlari ornitologik turlarga bo‘lgan talabning keskin o‘sishini qayd etmoqda: GetYourGuide 2026-yil yanvar–avgust oylarida bronlar yillik 65% o‘sishini, Voyageurs du Monde esa yilning ikkinchi yarmida 57% o‘sishini ma’lum qildi. Mutaxassislar Yevropada Dunay deltasi, Shimoliy Gretsiya, Portugaliya va Islandiyani eng yaxshi yo‘nalishlar deb atamoqda, AllClear Travel reytingini esa Perudagi Manu milliy bog‘i va Tambopata rezervati boshqarmoqda.

Aziz Karimov
3 daq. o‘qish
Jahon

Yaponiya bosh vaziri Takaichi Yasukuni ibodatxonasiga sovg‘a yubordi, Xitoy norozilik bildirdi

Yaponiya bosh vaziri Sanae Takaichi dushanba kuni kuz festivali munosabati bilan Yasukuni ibodatxonasiga shaxsiy mablag‘ hisobidan sovg‘a yubordi, avvalroq esa masakaki marosim sovg‘asini yuborgan edi. Ibodatxonaga yer ishlari vaziri hamda hukmron partiya vakili ham tashrif buyurdi. Xitoy Tashqi ishlar vazirligi ibodatxonani yapon militarizmi ramzi deb atab, qat’iy norozilik bildirdi.

Aziz Karimov
2 daq. o‘qish
Jahon

Pensilvaniya aholisi data-markaz quruvchisining 10 000 dollarlik cheklarini rad etmoqda

Pensilvaniya shtatining Hazle okrugida NorthPoint Development kompaniyasi data-markaz qurilishini qo‘llab-quvvatlash maqsadida har bir xonadonga 10 000 dollar va 165 million dollarlik jamg‘arma va’dalamoqda. Aholi bu taklifni pora deb atamoqda va qarshilikni davom ettirmoqda: sud qurilishni to‘xtatdi, mahalliy hokimiyat esa moratoriy joriy qildi. Mojaro 3-noyabrdagi oraliq saylovlari oldidan butun AQSh bo‘ylab data-markazlarga qarshi norozliklar o‘sishini aks ettiradi.

Aziz Karimov
2 daq. o‘qish
Jahon

O‘zbekiston aholisi 39,5 mln kishidan oshdi — 2026-yil 1-oktabr holatiga ko‘ra Statkomitet ma’lumotlari

Statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil 1-oktabr holatiga O‘zbekistonning doimiy aholisi 39 535 225 kishini tashkil etdi — bir yil oldinga nisbatan 692,2 ming (1,8%) ga ko‘p. Hisob-kitoblarda aholini ro‘yxatga olish natijalari hisobga olingan. Samarqand (4,46 mln) va Farg‘ona (4,29 mln) viloyatlari yetakchi, eng kam aholi Sirdaryo viloyatida (965 ming).

Aziz Karimov
1 daq. o‘qish
Jahon

Fransiya hukumati shanba kungi ommaviy tartibsizliklar va talonchilikdan keyin bosim ostida

Shanba kuni yarim milliondan ortiq odam narxlarning o‘sishi va davlat xizmatlarining yomonlashishiga qarshi norozilik bildirgach, pogromlar boshlanishi ortidan bosh vazir Sebastyen Lekorny favqulodda kabinet yig‘ilishini chaqirmoqda. Taxminan 1000 politsiyachi jarohatlangan, 1500 ga yaqin do‘kon talon-taroj qilingan. Makron millatga murojaat qildi, ammo uning nutqini aniqlik yo‘qligi uchun tanqid qilishdi.

Aziz Karimov
2 daq. o‘qish
Jahon

Yashash qimmatligi oshgani sababli minglab odamlar butun Yevropa bo‘ylab ko‘chalarga chiqdi

O‘tgan hafta oxirida Yevropaning bir necha mamlakatida narxlar o‘sishi, uy-joyning qo‘lga kelmasligi, past maoshlar va ortiqcha yuklangan davlat xizmatlariga qarshi keng ko‘lamli norozilik namoyishlari bo‘lib o‘tdi. Fransiyada Euronews ma’lumotlariga ko‘ra ko‘chalarga 550 000 dan 800 000 gacha odam chiqdi; bir qator shaharlarda o‘t qo‘yish va talonchilik bilan tartibsizliklar yuz berdi. Namoyishlar, shuningdek, Belgiya, Portugaliya va Italiyada ham o‘tkazildi.

Aziz Karimov
2 daq. o‘qish
Jahon

Ispaniyada saylovoldi kampaniya markazida pensiyalar: defitsit, davlat qarzi va «beybi-bum»

Pedro Sanches 2026-yil 29-noyabrga muddatidan oldingi saylovlarni e’lon qilgach, Ispaniya pensiya tizimi yana muhokamalar markaziga qaytdi. Oylik pensiya vedomosti rekord ~14,5 mlrd yevroga yetdi, ijtimoiy ta’minot defitsiti 2011-yildan beri eng past (YaIMning 0,4%), ammo tizim daromadlarining 20%dan ortig‘i davlat byudjeti transfertlari, g‘aznachilik oldidagi qarz esa 136 mlrd yevrodan oshdi. Mutaxassislar baholarda ixtilofmas: Fedea asosiy defitsitni ~70 mlrd yevro (YaIMning 4,15%) deb hisoblaydi. Oldinda — «beybi-bum» avlodining ommaviy nafaqaga chiqishi.

Aziz Karimov
4 daq. o‘qish
Jahon

Texasda Talariko va Pekston raqib bo‘ladi: AQSh Senatidagi o‘rin uchun kurash

2026-yil 3-noyabrda Texasda AQSh Senati saylovi bo‘lib o‘tadi, unda demokrat Jeyms Talariko — 37 yoshli sobiq o‘qituvchi va ilohiyot seminariyasi talabasi — respublikachi Ken Pekston, 63 yoshli shtat bosh prokurori va MAGA tarafdori bilan raqobat qiladi. Ikkalasi ham xristianlikka murojaat qiladi, biroq siyosatga qarama-qarshi qarashlarni taklif etadi. Poyga demokratlar 1994-yildan beri shtat darajasidagi saylovlarda g‘alaba qozonmagan shtatda kutilmaganda raqobatli bo‘lib chiqdi.

Aziz Karimov
3 daq. o‘qish
Jahon

Kolumbiya Milliy muzeyi oldida 30 dan ortiq eksponat demontaj qilingani uchun ikkinchi kun noroziliklar

Bogotadagi Milliy muzeyi oldida namoyishchilar va politsiya o‘rtasidagi to‘qnashuvlar ikkinchi kun ketma-ket davom etmoqda. Sabab — prezident Abelardo de la Espriella administratsiyasining feministik harakatlar, LGBTQIA+ huquqlari va Karlos Pizarro kampaniyalariga bag‘ishlangan 30 dan ortiq eksponatni olib tashlash buyrug‘i. Hokimiyat bu harakatni «madaniy kontrrevolyutsiya» deb ataydi va muzeylarda siyosiy indoktrinatsiyaga yo‘l qo‘yilmasligini aytmoqda.

Aziz Karimov
2 daq. o‘qish
Jahon

Netanyaxu Isroilning yangi milliy xavfsizlik doktrinasini saylovlardan to‘qqiz kun oldin taqdim etdi; muxolifa uni «bo‘sh shiorlar» deb atadi

Isroil bosh vaziri Benyamin Netanyaxu preventiv zarbalar va bufer zonalariga urg‘u beruvchi uch sahifali milliy xavfsizlik doktrinasini e’lon qildi. Muxolifat yetakchilari Yair Lapid va Gadi Eizenkot hujjatni yuzaki va saylovoldi mahsuloti deb tanqid qildi. Knesset saylovlari 27 oktyabrda bo‘lib o‘tadi.

Aziz Karimov
3 daq. o‘qish
Jahon

Putin Tramp va Siga Ukraina bo‘yicha uch tomonlama sammit o‘tkazishni taklif qildi — Shenchjen shahridagi ATEC sammiti doirasida

Wall Street Journal ma’lumotlariga ko‘ra, Putin 9-oktabr kuni Tramp bilan suhbatda noyabr oyida Shenchjendagi ATEC sammiti doirasida Si Szyunpin bilan uch tomonlama uchrashuv o‘tkazishni taklif qilgan. Tramp rozi bo‘lmagan, biroq g‘oyaga ochiq bo‘lishi mumkin. Peskov muzokaralar olib borilayotganini tasdiqladi. Ukraina muzokaralarda qatnashishi ko‘zda tutilmagan; Zelenskiy Moskvaga bosimning zaiflashuvini tanqid qilmoqda.

Aziz Karimov
4 daq. o‘qish
Jahon

KSIR: tanker Ormuz bo‘g‘ozida minaga borib portladi va yonib ketdi

Eron Islomiy inqilob qo‘riqchilari korpusi (KSIR) janubiy Ormuz bo‘g‘ozida neft tankerining dengiz minasiga borib qolganini va shu sababli kema yonib ketganini ma’lum qildi. KSIR bayoniga ko‘ra, tanker reysning boshidan barcha pozitsionlash va navigatsiya tizimlarini o‘chirib qo‘ygan va «ruhsatsiz» janubiy marshrutdan o‘tishga harakat qilgan. Bu bir necha kun ichidagi uchinchi shunday hodisa.

Aziz Karimov
2 daq. o‘qish