Asosiy ma’lumotlar
- Sudan armiyasi El-Huvey şahrini egalladi va Ğarbiy Kordofandagi RSF tayanç nuqtasi El-Nuhudga taxminan 60 km yaqinlaşdi
- Noyabr boşidan SAF va ittifoqçilar Şimoliy va Ğarbiy Kordofanda 30 dan ortiq aholi punkti nazoratini qaytarib oldi
- BMT: yanvardan oktabrgaça dron zarbalarida 1630 dan ortiq tinç aholi halok böldi — tasdiqlangan qurbonlarning deyarli 73 foizi
Armiyaning Ğarbiy Kordofandagi yurişi
General Abdel Fattah al-Burhan qömondonligidagi Sudan armiyasi (SAF) va ittifoqçi kuçlar Ğarbiy Kordofandagi «Tezkor qöllab-quvvatlaş kuçlari»ning (RSF) tayanç nuqtasiga hujumni davom ettirmoqda. Ötgan hafta armiya El-Huvey şahrini egalladi va undan söng RSF nazoratidagi, ştatning muhim savdo markazi bölgan yirik El-Nuhud şahri tomon yurişni davom ettirdi. Acled nizolarni kuzatiş taşkiloti ma’lumotlariga köra, seşanba kunga kelib qöşinlar şahrdan taxminan 60 km uzoqda edi.
Analitiklar yuriş haqida nima deydi
Acled taşkilotining Sudan böyiça analitigi Ali Mahmud Ali SAF va ittifoqçi guruhlar noyabr boşidan beri Şimoliy va Ğarbiy Kordofanda 30 dan ortiq qişloq va şahar nazoratini qaytarib olganini ma’lum qildi. Uning aytişiça, yuriş 2026-yil iyulida boşlangan: öşa paytda armiya Xartumni El-Obeyd bilan Eksport yöli orqali boğlovçi operatsiyani boşlagan, söng nazoratni yöl şimolidagi qişloqlarga yoyib, Iyal-Bahitni egallab, Ğarbiy Kordofanda ilk muvaffaqiyatlarga erişgan. Yuriş keng kölamli quruqlikdagi operatsiyalar va aviazarbalar bilan qöllab-quvvatlanmoqda. Analitik, şuningdek, jang maydonidagi yöqotişlar va RSF qömondonlarining boşqa tomonga ötiş tölqini guruhning içki tuzilmasini va hududlarni uşlab turiş qobiliyatini zaiflaştirayotganini, bu esa armiyaning keyingi yurişi uçun — ehtimol Darfurgaça — qulay şaroit yaratişi mumkinligini bildirdi.
Tinç aholi qurbonlari
Sudanlik inson huquqlari himoyaçilari guruhi Emergency Lawyers armiyaning bu haftadagi aviazarbasi kamida 13 kişini, jumladan ayollar va bolalarni öldirganini va Abu-Zabaddagi Abu-Kalb mahallasida bir neçta uyni vayron qilganini xabar qildi. Armiyaning özi duşanba kuni Abu-Zabadning şimoli-şarqidagi El-Saatatni qölga kiritganini ma’lum qildi.
Dronlar — fuqarolarning asosiy qotili
BMT Inson huquqlari böyiça Oliy komissar boşqarmasi çorşanba kuni e’lon qilingan hisobotida yanvardan oktabrgaça Sudanda dron zarbalari natijasida 1630 dan ortiq tinç aholi vakili halok bölganini — bu davrda tasdiqlangan 2230 fuqarolik ölimining deyarli 73 foizini taşkil etişini ma’lum qildi. Haqiqiy qurbonlar soni, ehtimol, yuqoriroq. Yanvardan iyungaça kamida 1390 kişi halok böldi, ularning 80 foizdan ortiği dronlar hisobiga; iyuldan oktabrgaça yana 840 kişi, şu jumladan deyarli 520 kişi uçuvçisiz uçiş apparatlari hujumlarida halok böldi. Kordofan viloyatiga hujjatlaştirilgan qurbonlarning uçdan ikki qismidan köpi töğri keldi, undan keyin Darfur. Bozorlar, kasalxonalar, maktablar, yoqilği yetkazib beriş, suv manbalari, köçirilganlar joylaşgan joylar va fuqarolik transporti zarba ostiga tuşdi, ba’zi obyektlar bir neça marta urilgan.
Infratuzilmaga zarbalar va ikkala tomonning ayblovlari
BMT hisobotida, şuningdek, 20-oktabrdan 4-noyabrgaça 11 ştatda RSFga nisbat berilgan 29 ta dron zarbasi hujjatlaştirilgan bölib, ular elektr energetikasi obyektlari va yoqilği quyiş şoxobçalariga urilgan; bu keng kölamli elektr uzilişlari va yoqilği tanqisligiga olib keldi, soğliqni saqlaş, suv ta’minoti va oziq-ovqat işlab çiqarişni izdan çiqardi. Şu oyning boşida BMTning Sudandagi faktlarni aniqdaş böyiça mustaqil xalqaro missiyasi SAF 2023-yil oxiridan beri xorijiy işlab çiqarilgan tizimlar hisobiga dron imkoniyatlarini sezilarli kengaytirganini aniqladi va kasalxonalar, bozorlar va boşqa fuqarolik obyektlariga kamida tört tölqin hujumlarini hujjatlaştirdi. BMT ilgari ham SAFni, ham RSFni harbiy jinoyatlar va inson huquqlari buzilişlarida ayblagan edi. 2023-yil aprelida boşlangan uruş gumanitar taşkilotlar ma’lumotlariga köra, kamida 59 ming kişining hayotini olib ketdi, taxminan 14 million kişini köçirilişga majbur qildi va mamlakatning bir qismini oçarçilikka olib keldi.



