Asosiy ma’lumotlar
- Sentyabrda söm kreditlari böyiça örtaça stavka yillik 20,4%ni taşkil etdi (bir oyda +0,3 foiz punkti), 2025-yil darajasidan 0,6%ga past qoldi
- Imtiyozli kreditlar eng köp qimmatlaşdi: biznes uçun 9,3%dan 10,8%gaça, aholi uçun 10,7%gaça
- Real stavkalar inflyatsiya kutişlari pasaygan fonida yillik eng yuqori körsatkiçlarga yetdi
Sentyabr ma’lumotlari nimani körsatdi
Sentyabrda Özbekiston banklarida milliy valyutadagi kreditlar yana qimmatlaşdi. Markaziy bank hisobotiga köra, örtaça nominal stavka (imtiyozli kreditlar hisobga olingan, ammo mikroqarzlar va kredit kartalar kiritilmagan holda) yillik 20,4%ga yetdi, bu avgustga nisbatan 0,3 foiz punktiga özgarişni bildiradi. Yillik ifodada stavka baribir 2025-yil darajasidan 0,6%ga past.
Aholi va biznes uçun kreditlar
Jismoniy şaxslar uçun örtaça stavka özgarmadi — 19,8%, bu ötgan yil darajasidan 2,5%ga past. Uzoq muddatli qarzlar 19,6%gaça arzonlaşdi, qisqa muddatli qarzlar esa may oyidan buyon birinçi marta qimmatlaşib, 25,2%ga yetdi. Fuqarolar uçun kreditlar böyiça real stavka 10,2%ga oşdi, tijorat qarzlari böyiça esa 11,9%ga — yillik maksimumga yetdi. Aholi uçun imtiyozli kreditlar 1 foiz punktiga qimmatlaşib, 10,7%ga yetdi, bundan taşqari, ular böyiça real stavka may oyidan buyon birinçi marta musbat bölib, 1,9%ni taşkil etdi — bu statistika e’lon qilina boşlangandan buyon eng yuqori körsatkiç.
Biznes va valyuta kreditlari
Korporativ segmentda qarzlar 0,5%ga qimmatlaşib, örtaça 20,8%ga yetdi. Ösişni uzoq muddatli segment ta’minladi, u yerda stavka 21,8%gaça kötarildi (+1,3 foiz punkti), qisqa muddatli kreditlar esa ötgan kuzdan buyon eng past darajaga — 19,9%ga tuşdi. Biznes uçun real stavka yillik 12% bilan yangi maksimumga yetdi. Kompaniyalarga beriladigan imtiyozli kreditlar 1,9 foiz punktiga qimmatlaşib, 10,9%ga yetdi, bunda qisqa muddatli segmentdagi 11,2%gaça (+3,7 foiz punkti) sakraş qisman uzoq muddatli qarzlarning 9,5%gaça arzonlaşişi bilan kompensatsiya qilindi. Stavkalar pasaygan yagona segment — valyuta kreditlari böldi: ularning örtaça stavkasi 10,5%ni taşkil etdi (bir oyda -0,3%), ötgan yil darajasidan 0,4%ga yuqori qoldi.
Ösiş ortida nima bor
Sentyabrning umumiy manzarasi bir xil emas: nominal stavkalar asosan imtiyozli dasturlar va uzoq muddatli qarzlar hisobiga oşdi, ayni paytda biznesning qisqa muddatli kreditlaşuvi va valyuta kreditlari arzonlaşdi. Şu bilan birga, köpgina segmentlarda real stavkalar inflyatsiya kutişlari pasaygan fonida maksimumlarni yangiladi — bu narxlar ösişini hisobga olganda, qarzlar nominal stavkalar pasaygan joylarda ham amalda ötgan yilgiga qaraganda qimmatroq ekanini anglatadi. Markaziy bank tendensiyaning burilişi va kredit stavkalarining pasayişini qaçon kutayotgani hisobotda aniqlaştirilmagan.

