Asosiy ma’lumotlar
- Litsenziyalar MB kengaşining 2026-yil 18-noyabrdagi qarorlari bilan «Ipak Yöli», Asia Alliance Bank, Orient Finans va Hayot Bank banklariga berildi
- Litsenziyalar olti xil operatsiyani qamrab oladi: mudoraba, vokala, murabaha, salam, muşoraka va ijara
- Özbekistonda islomiy bankçilik böyiça birinçi litsenziyani 23-oktabrda Open Bank olgan edi
Islomiy moliya bozorida törtta yangi öyinçi
Markaziy bank Özbekistonning törtta tijorat bankiga islomiy bank faoliyati bilan şuğullaniş litsenziyasini berdi: AIKB «Ipak Yöli», AKB «Asia Alliance Bank», ÇAKB «Orient Finans» va AJ «Hayot Bank». Tartibga soluvçi kengaşining qarorlari 2026-yil 18-noyabr sanasiga tegişli. Uşbu qarorlar bilan islomiy moliya operatsiyalarini ötkaziş huquqiga ega banklar soni beştaga yetdi: birinçi litsenziyani 23-oktabrda Open Bank olgan edi.
Litsenziya böyiça nimalarga ruxsat berilgan
Litsenziyalar «Banklar va bank faoliyati töğrisida»gi qonunning 5-1-moddasida nazarda tutilgan islomiy moliya operatsiyalariga taalluqli. Bu oltita asosiy operatsiya turi: mudoraba — foydani taqsimlaş şarti bilan investitsion omonatlarga moliyalaştiriş yoki mablağ jalb qiliş; vokala — agentlik şartnomasi asosida mablağ beriş va jalb qiliş; murabaha — tovarni bölib tölaş orqali sotiş yöli bilan moliyalaştiriş; salam — tovarlar uçun oldindan tölov asosida moliyalaştiriş; muşoraka — qöşma faoliyat yoki yuridik şaxslarning ustav kapitalida iştirok etiş; ijara — sotib oliş huquqi bilan islomiy mulk ijarasi. Bundan taşqari, islomiy bank faoliyatini olib borayotgan banklar Özbekiston qonunçiligiga zid kelmaydigan boşqa islomiy moliya operatsiyalarini ham umumeqbul etilgan xalqaro bank amaliyotiga muvofiq amalga oşirişi mumkin.
Tarmoq rivojlanişi konteksti
Islomiy bankçilik töğrisidagi qonunni Şavkat Mirziyoyev 2026-yil mart oyida imzolagan, iyulda esa Markaziy bank beşta kişidan iborat islomiy moliya kengaşini tuzgan. Tartibga soluvçi 2030-yilga qadar kamida 10 ta islomiy bankning, şuningdek, uçta davlat bankida «islomiy oynalar»ning paydo bölişiga umid qilmoqda; 2026–2030-yillarda islomiy bankçilik orqali taxminan 1 mlrd dollar investitsiya va omonat jalb qiliş rejalaştirilgan. Joriy yil tugaşiga qadar Markaziy bank islomiy moliya xizmatlari sohasida 7 tagaça standartni belgilaşni niyat qilgan edi. Tartibga soluvçi mijozlarga xizmatlardan foydalanişdan oldin bankda tegişli litsenziya mavjudligini MBning rasmiy saytidan tekşirişni tavsiya qildi.

