Asosiy ma’lumotlar
- «Kapital bozori toğrisida»gi qonun loyihasi 17-noyabr kuni uçinçi öqişda qabul qilindi va Senatga yuborildi
- Aksiya va obligatsiyalar emissiyasini davlat royxatiga oliş uçun yiğimning yuqori çegarasi kamaytirildi, yangi summa oşkor qilinmadi
- Qimmatli qoğozlar emissiyasini royxatga olişdan voz keçiş endi asosli bölişi şart
Nima böldi
Oliy Majlis Qonunçilik palatasi 17-noyabr kuni «Kapital bozori toğrisida»gi qonun loyihasini uçinçi öqişda qabul qildi va uni Senatga yubordi. Tinglovdan oldin hujjat qayta işlangan bölib, kiritilgan özgarişlar toğrisida yiğilişda deputat Jamol Açilov ma’ruza qildi. Hujjat Senat tomonidan ma’qullanişi va prezident tomonidan imzolanişidan keyin kuçga kiradi.
Hujjatda nima özgartirildi
Aksiya, obligatsiya va boşqa emissiya qimmatli qoğozlarining emissiyasini davlat royxatiga oliş uçun olinadigan yiğimning yuqori çegarasi kamaytirildi, biroq yangi summa yiğilişda oşkor qilinmadi. Soliştiriş uçun: hozirda emissiyani royxatga olişda kompaniya qoğozlarning nominal qiymatining 0,01% miqdorida tölaydi, hujjatlarni körib çiqiş uçun esa korporativ obligatsiyalar böyiça 50 BHM (22 mln söm), qolgan qoğozlar böyiça 20 BHM (8,8 mln söm) tölanadi.
Asosiy özgarişlar
Kapital bozori vositalarining emissiyasini royxatga olişga oid me’yor özgardi: avvalgi tahrirda vakolatli davlat organi royxatga olişdan sababsiz voz keçişi mumkin bölsa, endi rad etiş asosli bölişi şart. Deputatlarning aytişiça, bu biznesni suiiste’mollardan himoya qiladi. Şuningdek, emitent va repo bitimi tomonlarini emissiya qimmatli qoğozlari bilan bitimlar böyiça yiğimlardan ozod qilişga oid qoidalar aniqlaştirildi.
Litsenziyalar va boşqa yangiliklar
Litsenziyalarga oid me’yorlar tadbirkorlik faoliyati erkinligi kafolatlari toğrisidagi qonunga muvofiqlaştirildi: loyihaning avvalgi versiyasida tartibga soluvçi bozor iştirokçisining litsenziyasini sud qarorisiz 10 kundan ortiq muddatga töxtatib qöyişi mumkin edi. Kompaniyalar qimmatli qoğozlarning bir qismini nafaqat elektron şaklda, balki qoğozda ham çiqariş imkoniga ega böladi — bu veksellar kabi noemissiya qoğozlariga tegişli. Bundan taşqari, tartibga soluvçi Markaziy bank bilan birgalikda sukuk (islomiy obligatsiyalar)ni çiqariş va ular böyiça hisob-kitoblar qoidalarini belgilaydi, yangi moliyaviy xizmatlarni soddalaştirilgan qoidalar asosida sinovdan ötkaziş uçun tartibga soluvçi «sandbox» (regulyator qumdoni) iş tartibini örnatadi, forward şartnomasi ta’rifi kengaytiriladi, şuningdek, özaro hisob-kitob (netting) şartnomalari iştirokçilari şartnoma qaysi davlat qonunlari böyiça amal qilişini tanlaş imkoniga ega böladi.
Kontekst
2025-yil dekabrda prezident Şavkat Mirziyoyev hujjatni yaqin muddatlarda qabul qiliş topşiriğini bergan edi. Qonun loyihasi parlament quyi palatasida birinçi öqişni 2026-yil iyulida ötgan. Kapital bozori rivojlanişi kelajakda özbek kompaniyalariga 10 mlrd dollardan ortiq mablağ jalb qiliş imkonini berişi kutilmoqda. Bundan avval Özbekistonda çet el aksiyalari va obligatsiyalari bilan savdo qilişga ruxsat berilgani xabar qilingan edi — bitimlar faqat malakali investorlar uçun oçiq böladi.

