Asosiy ma’lumotlar

  • Germaniya va Avstriya TikTokning Yevropadagi faoliyati uçun yevropa mulkiy tuzilmasini taklif qildi
  • Maqsad — ma’lumotlar va algoritmlar ustidan nazorat hamda «raqamli suverenitet»
  • TikTok Yevropada taxminan 200 million foydalanuvçiga ega; platforma ByteDance qölida

Berlin va Vena qöşma taşabbusi

Germaniya va Avstriya çorşanba kuni qit’adagi TikTok faoliyati uçun yevropa mulkiy tuzilmasini yaratiş böyiça qöşma taklif bilan çiqdi. Maqsad — uçinçi davlatlarning foydalanuvçi ma’lumotlari va jamoat muhokamasi ustidan nazoratini çeklaş. Taşabbus Germaniyaning madaniyat va ommaviy axborot vositalari böyiça davlat vaziri Volfram Vaymer hamda Avstriyaning raqamlaştiriş böyiça davlat kotibi Aleksandr Pryöllarning qöşma bayonatida bayon etildi. Ularning sözlariga köra, yangi tuzilma «ma’lumotlar va algoritmlar ustidan nazoratni ta’minlaş hamda raqamli suverenitetni mustahkamlaş» kerak, va bu ittifoqqa barça yevropa davlatlari taklif etilmoqda.

Asoslar va platforma qamrovi

TikTok Pekinda joylaşgan ByteDance kompaniyasiga tegişli bölib, Yevropada oyiga taxminan 200 million foydalanuvçiga ega. Vazirlar platformadan Germaniya va Avstriya aholisining taxminan uçdan bir qismi foydalanişini, bu esa uni jamoat fikrini şakllantirişda ta’sirli qilişini ta’kidlagan. «Yevropa tobora köproq yevropa demokratik qadriyatlariga emas, balki uçinçi tomonlarning iqtisodiy va geosiyosiy manfaatlariga sodiq raqamli xizmatlar hukmronligi ostiga ötişini juda uzoq vaqtdan beri kuzatib keldik», — dedilar ular va bölar ruhiy salomatligi hamda rivojlanişini, şuningdek, ma’lumotlar, muloqot va demokratik fikr şakllanişi ustidan suverenitetni himoya qiliş zarurligini qöşdilar.

Telekommunikatsiya infratuzilmasiga öxşatiş

Vazirlar fikriça, tanqidiy telekommunikatsiya infratuzilmasiga allaqaçon nisbatan qöllaniladigan çeklovlar TikTok kabi raqamli platformalarga ham tatbiq etilişi lozim. Misol sifatida ular Germaniyaning Huawei va ZTE komponentlarini 2026-yil oxirigaça asosiy 5G tarmoqlaridan olib taşlaş talabini keltirdi. Ularning fikriça, TikTokning mintaqaviy faoliyati ustidan yevropa mulkiy nazoratini örnatiş va uning asosiy texnologik infratuzilmasini yevropa nazoratiga ötkaziş «haqiqiy raqamli suverenitet» sari muhim qadam bölar edi. Bayonat hozirça ikki hukumatning pozitsiyasini aks ettiradi; unda amalga oşirişning aniq mexanizmlari yoki kompaniyaning özi va boşqa YI davlatlarining reaksiyasi haqida ma’lumot berilmagan.