Asosiy ma’lumotlar
- Vositaçilar çiqmaq haqida xabar bermoqda: Eron moslaşuvçanlik körsatmaydi, AQŞ köçirilgan takliflarga javob bermaydi
- Vositaçilar bandlik haqida xabar bermoqda: Eron moslaşuvçanlik körsatmayapti, AQŞ esa uzatilayotgan takliflarga javob bermayapti
- Eron bu hafta hujumlarini kengaytirib, Bahrayn va Quveytga zarbalar berdi
- MAGATE Eronda tekşiruvlarning faqat Buşerda ötkazilganini tasdiqladi
- MAQAT Erondagi tekşiruvlar faqat Buşerda ötayotganini tasdiqladi
«Na uruş, na tinçlik» çiqmasi
Eron atrofidagi qöşinçilik haqida «na uruş, na tinçlik» vaziyati saqlanmoqda: vositaçilar iştirokidagi diplomatik aloqalar uşbu hafta na vaziyatni yumşatişga, na uni bir tomonga surişga muvaffaq böldi, dedilar vositaçilarga va Tehronga yaqin manbalar The National naşriga. Haftalik diplomatiq tinçlikni yangilaşda kalit rolini Çorşanba kuni rejalaştirilgan, AQŞ, Xitoy va Rossiya rahbarlarining Şençjendagi uç tomonlama uçraşuvi öynaşi mumkin: fevralda Amerika-Isroil uruşlari bilan boşlangan uruş Donald Tramp, Vladimir Putin va Si Szyupin suhbatlarining asosiy mavzulari qatorida kutilmoqda. Moskva va Pekin, Tehronning ittifoqçilari, qöşinçilikning boşidan beri uni töxtatişga çaqirmoqda, ayni vaqtda Eronga harbiy yordam berilganini inkor etmoqda.
Tomonlarning pozitsiyalari va vositaçilarning roli
Tehronga yaqin manba suhbatni çiqmaq deb baholadi: «Suhbatlarda ilerleme deyiş şart emas. Balki juda çekli bir ilerleme bölgandir, ammo heç bir narsa hal qaruvçi emas». Uning aytişiça, sammitdan söng undan keyingi surişlar AQŞ prezidentidan tavizlar talab qilişi mumkin, çunki Eron tomoni endi qarorlarini qabul qilgan va öz qizil çiziqlari va strategik şartlari böyiça tavizga bormaydi. Vositaçilar — avvalo Pakistan, Oman va Qatar — Eronliklar va Amerikalilar örtasida xabarlar taşimoqda, ammo natijasiz. Vositaçilarga yaqin manba belgiladi: Eronliklar «heç bir moslaşuvçanlik körsatmadilar, Amerikalilar esa faqat tingladilar, ammo şu kungaça köçirilgan takliflarga javob bermadilar». Tehron, Eron Hormuz böğozidagi hujumlarini töxtatişdan oldin AQŞ blokadani olişi kerakligini israr etmoqda. Buning bilan birga, Eroning fikrlaşiga taniş manba «taktik darajada ma'lum bir moslaşuvçanlik» bölişini, şu jumladan ma'lum qadamlarning «ayni vaqtda bajarilişiga» tayyorlikni mumkin körmokda.
Mintaqada keskinlaşuv va diplomatik safarlar
Bu fon ustida Eron bu hafta qöşni mamlakatlarga hujumlarini kengaytirib, Bahrayn va Quveytga dronlar va raketalar bilan zarbalar berdi, bu qöşinçilikni yana mintaqa ölçoviga qaytardi va naşrning kuzatuişiga köra, Fors körfazi mamlakatlari va AQŞga bosim ötkaziş urinişi körinib turibdi. Bir neça mintaqa amaldori «na uruş, na tinçlik» vaziyatining har vaqt yanada kengroq qöşinçilikka ötişi mumkinligi haqida ogohlantirişlarda böldi: Eroning uzoq muddatli iqtisodiy blokadaga çidaşga qodir emasi hisoblanadi, AQŞ esa natijasi noma'lum harbiy amaliyotlarga millionlab dollar xarajatga risk qilmoqda. Şu orada Eroning taşqi işlar vaziri Abbas Aroqçi seşanba kuni Maskatga borib, Oman sultoni Heytem bilan uçraşdi; duşanba kuni Pakistanda taşqi işlar vaziri Işoq Dar va armiya ştab boşliqidagi feldmarşal Osim Munir bilan uçraşuvlar ötkazdi; seşanba kuni ayni vaqtda Dohada Qatar va Eron amaldorlarining uçraşuvi bölib ötdi.
Qöşimça bosim: ayblovlar va yadro masalasi
Diplomatik sa'y-harakatlarni Eronga qarşi ayblovlar silsilasi murakkablaştirmoqda. Seşanba kuni Eroning AQŞ va Yevropaga tahdidlari haqida yangi xabarlar paydo böldi: Tramp Vaşingtonda bomba qöyiş rejalari haqidagi xabarlar «juda jiddiy» qabul qilinganini bildirdi. Yunoniston va Şimoliy Makedoniya maxsus xizmatlari suiqasdni sanktsiyasiz Eronlik giyohvandik kontrabandaçisi Noji Şarifi Zindaşti bilan boğliq deb hisoblaydi; beş şaxs hibbsga olindi. Avvalroq MAGATE agentligi Isfahonda uran boyitiş uçun yer osti zavodi haqida ortib borayotgan taşviş bildirgan edi, bu zavod haqida Eron ötgan yil e'lon qilgan edi, ammo tekşiruvlarga ruxsat bermagan edi. «Tekşiruvlar faqat Buşerda bölganini tasdiqlay olaman. Eronda boşqa heç qanday tekşiruv ötkazilmayapti», — dedi çorşanba kuni MAGATE direktori Rafael Grossi, yadro dasturi haqida aylar davomida ma'lumotning bölmaganini «Eron uçun ham, boşqa kim uçun ham» «yaxşi emas» deb qöşdi.
Keyin nima böladi
Şenjen uçraşuvi ramziy harakat bilan boşlandi: Si Tszinpin Trampni Air Force One samolyotining narvoni oldida kutib oldi — naşr maʼlumotlariga köra, taxminan 50 yil içida ilk bor Xitoy rahbari kelgan mehmonni şaxsan aeroportda kutib olgan, yiğilganlar esa Xitoy va Amerika bayroqlarini silkitgan. Biroq manbalar prognoz bildirişdan tiyilmoqda: «Endi barça nazarlar AQŞ prezidentining uçraşuvda biror taklif qilişiga qaratilgan. Balki buriliş yuz berar», — dedi naşr suhbatdoşlaridan biri. Hozirça mavjud maʼlumotlarga köra, heç bir tomon hal qiluvçi qadam taşlamagan va mojaroning yakuni noaniq qolmoqda.





