Asosiy ma’lumotlar

  • Devid Lemmi keyingi saylovlar uçun leyboristlar manifestiga keyingi referendum bilan Yevropa Ittifoqiga qaytişni kiritişni taklif qildi
  • Endi Bernxem dekabr oyida Yevropa Ittifoqi bilan uzoq muddatli munosabatlar variantlarini taqdim etadi
  • Juma kuni Yevropa Ittifoqi bilan sammitda oziq-ovqat, yoşlar vizalari va çiqindilar kvotalari savdo tizimiga qöşiliş töğrisidagi kelişuvlar kutilmoqda

Yevropa Ittifoqiga qaytiş çaqiriği

Buyuk Britaniyaning sobiq boş vazir örinbosari Devid Lemmi boş vazir Endi Bernxemni navbatdagi umumiy saylovlarda mamlakatni Yevropa Ittifoqiga qaytariş va'dasi bilan qatnaşişga çaqirdi. BBC Radio 4 ning Today dasturida çiqiş qilib, u faqat töliq a'zolik ittifoq iqtisodiy ösişini ta'minlay olişini va şu bilan birga Yevropa Ittifoqining yagona bozori qoidalarini işlab çiqişda Britaniya ovozi berilişini aytdi. Buni BBC News xabar qildi.

Lemmi oraliq variantlarni nima uçun rad etadi

Lemmi fikriça, Yevropa Ittifoqi davlatlari import qilinadigan tovarlarga bir xil soliqlar qöllaydigan bojxona ittifoqiga qaytiş «yetarli» iqtisodiy ösiş bermaydi. Yagona bozorga «taşqaridan» qaytişni u «işlamaydigan variant» deb atadi: bu Yevropa Ittifoqi huquqining katta qismini öz mazmuniga ta'sir qiliş huquqisiz qöllaş degani bölardi. Özi afzal körgan sxemasini u şunday tasvirladi: leyboristlar saylovlarda qaytiş tarafdorida çiqadi, söngra şartlar böyiça muzokaralar olib boradi va yakuniy natijani fuqarolar ovoziga beradi. U, şuningdek, Buyuk Britaniya vizasiz Şengen zonasidan taşqarida qolgan holda va yevroni qabul qilmasdan Yevropa Ittifoqiga qayta olişi mumkin deb hisoblaydi, biroq özining sözlariga köra, 1980-yillarda kelişilgan byudjet çegirmasi kamroq foydali bölib qolişi mumkin — moliyaviy badallarning «boşqa formula»si muzokaralar predmeti böladi.

Kontekst: sammit va Bernxem rejalari

Uşbu bayonot Bernxem ötgan oyda Buyuk Britaniyaning Yevropa bilan uzoq muddatli munosabatlarini qayta quriş variantlarini taqdim etiş niyatini tasdiqlagandan söng yangradi. Juma kuni u Yevropa Ittifoqi bilan sammitga yöl oladi, u yerda tomonlar oziq-ovqat, yoşlar vizalari va Britaniya sanoatini Yevropa Ittifoqining çiqindilar kvotalari savdo tizimiga qayta ulaş töğrisidagi kelişuvlarni e'lon qilişga umid qilmoqda. Bu muzokaralar ötgan yili boşlagan sobiq boş vazir ser Kir Starmerdan meros bölib qoldi. Şu bilan birga Bernxem Yevropa bilan uzoq muddatli munosabatlar haqida kengroq muhokama boşladi: uning partiyasi içida buni qutblaydiganlar bor, tanqidçilar esa uni 2016-yilgi Yevropa Ittifoqidançiqiş referendumining natijalariga xiyonatda ayblamoqda.

2024-yilgi manifest va partiyadagi böliniş

2024-yilgi saylovlardagi leyboristlar manifesti partiyani «breksitni işlaydigan qiliş»ga majburlagan va ham bojxona ittifoqiga, ham yagona bozorga qaytişni istisno qilgan edi. Bernxemning bu «qizil çiziqlar»dan qandaydir çetlanişi navbatdagi saylovlarda konservatorlar va Reform UK bilan yirik çegara böladi. Ilgari taşqi işlar vaziri lavozimini egallagan Lemmi, şuningdek, Starmerning ikki yillik boş vazirlik davri oxirida uni Yevropa bilan boğliq qizil çiziqlardan «köz yumiş»ga işontirişga muvaffaqiyatsiz urinişi haqida ham gapirdi; sobiq boş vazir esa öz kabinetining içida qarşilikka duç kelgan. Şu bilan birga Lemmi, şimoliy Angliyaning sobiq meri sifatida Bernxem çiqiş qarorini bekor qiliş zarurligi haqida jamoatçilikni işontiriş uçun «noyob mavqeda» turibdi, deb hisoblaydi.

Devid LemmiRasm manbai, Getty Images
Your Voice banner rasmi. Your Voice sözlari binafşa fonda oq rangda yozilgan.