Asosiy ma’lumotlar
- WOAH bahosiga köra, veterinar xizmatlar va hayvonlar salomatligi tizimlariga iqlim investitsiyalarining atigi 0,02 foizi töğri keladi
- Soubiran hayvonlar salomatligini milliy moslaşuv rejalariga alohida moliyalaştiriş qatori bilan kiritişga çaqirdi
- Çorvaçilik global issiqxona gazlari emissiyasining taxminan 14,5 foizini beradi, çorvaçilik mahsulotidagi yöqotişlarning taxminan 20 foizi kasalliklar bilan boğliq
Iqlim kun tartibining yetarli mablağ ajratilmagan qismi
Hayvonlar salomatligi jahon taşkiloti (WOAH) boş direktori Emmanuelle Soubiran Antalyada bölib ötayotgan COP31 iqlim sammiti doirasida hukumatlarga iqlim özgarişiga çidamlilikni oşiriş maqsadida hayvonlar salomatligi va veterinar xizmatlariga investitsiyalarni oşirişga çaqirdi. Suhbat Anadolu agentligi tomonidan e’lon qilindi. «Hayvonlar salomatligi — bu xarajat emas, bu juda yuqori foyda keltiradigan investitsiya», — dedi u.
Iqlim byudjetlarining 0,02 foizi
Soubiran iqlim özgarişi bilan hayvonlar salomatligi örtasidagi boğliqlik iqlim moliyalaştirişda yetarli darajada aks etmaganini qayd etdi. Uning aytişiça, veterinar xizmatlar va hayvonlar salomatligi tizimlariga yönaltirilayotgan iqlim investitsiyalarining uluşi byudjetning atigi 0,02 foizini taşkil etadi, buni u juda past körsatkiç deb baholaydi. WOAH hayvonlar salomatligi mamlakatlar milliy moslaşuv rejalariga alohida moliyalaştiriş qatori bilan aniq kiritilişini, bu esa veterinar xizmatlar va fermerlarga iqlim xavflariga tayyorgarlik körişga yordam berişini yoqlab çiqmoqda.
Iqlim kasalliklar manzarasini özgartirmoqda
Soubiranning aytişiça, iqlim hayvonlar salomatligiga bevosita — ekstremal ob-havo hodisalari orqali va bilvosita, haşarotlar yuqadigan kasalliklarning geografik tarqalişini özgartiriş orqali ta’sir qiladi. U Rift vodiysi isitmasi, blutang va Ğarb Nil isitmasini misol keltirdi va ularning tarqalişi insonlar salomatligi uçun ham xavf tuğdirişidan ogohlantirdi. Şu munosabat bilan u epidemiologik nazorat tizimlarini, veterinar laboratoriyalarni va vaksina işlab çiqariş quvvatlarini mustahkamlaşga çaqirdi.
Hayvonlar va insonlar salomatligining kesişişi
Soubiran hayvonlar va insonlar salomatligi örtasidagi ortib borayotgan özaro boğliqlikni ta’kidladi: uning keltirgan bahosiga köra, insonlarda uçraydigan yangi yuqumli kasalliklarning 75 foizi hayvonlardan kelib çiqadi, iqlim özgarişi esa ularning yuqiş xavfini yanada oşirişi mumkin. U veterinar va jamoat salomatligi organlari örtasidagi hamkorlikni, avvalo ma’lumot almaşiş va mumkin bölgan kasallik tarqalişlarini erta aniqlaşni zarur deb atadi.
Hayvonlar salomatligi iqlim yeçimining bir qismi sifatida
Soubiran, şuningdek, hayvonlar salomatligini yaxşilaşni emissiyani kamaytiriş bilan boğladi: çorvaçilik global issiqxona gazlari emissiyasining taxminan 14,5 foizini beradi, çorvaçilik mahsulotidagi yöqotişlarning esa taxminan 20 foizi kasalliklar bilan boğliq. «Agar hayvonlar salomatligini yaxşilasak, gazlar emissiyasini kamaytiramiz», — deb tuşuntirdi u. Taşkilot COP31 iştirokçilaridan hayvonlar salomatligiga köproq qöllab-quvvatlaş olişga harakat qilişini qöşib aytdi va Turkiyaga konferensiyada qatnaşiş uçun taklif qilgani uçun rahmat bildirdi. «Biz xabardorlikni oşirişimiz kerak. Şuning uçun biz şu yerda miz. Hayvonlar salomatligi — yeçimning bir qismi», — degan u xulosasini bildirdi.


