Asosiy ma’lumotlar
- Milbern hisoboti 25 yoşgaça yordam, nafaqalar islohati, maktablarda erta aralaşuv va yoşlarni işga olgan biznesga soliq imtiyozlarini taklif qiladi
- Byornhem xohlagan har bir 16–18 yoşli uçun 45 kunlik amaliyot va 2027/28 yilda Angliya kollejlaridagi örinlarni töliq moliyalaştirişni va’dalaydi
- Leyboristlarning bir qismi va Unison kasaba uyuşmasi nafaqalar islohati yoşlarni qaşşoqlikka itarişidan xavotir bildirmoqda
«Tez harakat qiliş» va’dasi
Buyuk Britaniya boş vaziri Endi Byornhem BBC Breakfast efirida Alan Milberning hisoboti böyiça tavsiyalarni amalga oşirişda «tez harakat qilmoqçiligi»ni bildirdi yoşlar bandligi masalasida: «Bu çeksiz kutiş va uzoq kelajakda va’dalangan islohat haqida emas, men işni hoziranoq boşlamoqçiman». Ötgan yili hukumat buyurtma qilgan hisobotda işlamaydigan, öqimaydigan va malaka oşirmaydigan (NEET) yoşlar soni deyarli bir millionga yetgani qayd etilgan. Byornhem bu hujjatni «tarixiy buriliş nuqtasi» deb atadi va bu «şunçaki nafaqa islohati emas, balki butun jamiyatni özgartiriş» haqida ekanligini ta’kidladi.
Hisobot va hukumat nimani taklif qilmoqda
BBC News xabariga köra, hisobot 25 yoşgaça bölganlar uçun iş topiş böyiça yordamni kengaytiriş, nafaqalar tizimini islohat qiliş, maktab yoşida erta aralaşuvni yölga qöyiş va yoşlarni işga oluvçi biznes uçun soliqlarni kamaytirişga çaqiradi. Hukumat şarh tamoyillarini qöllab-quvvatlagan va yaqin orada qaysi takliflarni qabul qilişini e’lon qilişi kutilmoqda. Byornhem xohlagan har bir 16–18 yoşli uçun 45 kunlik amaliyot va’dasini berdi va uşbu örinlarni moliyalaştiriş ustida işlaşini aytdi. Şuningdek, 2027/28 öquv yilida Angliyada barça 16–18 yoşlilar uçun kollej örinlarini töliq moliyalaştiriş e’lon qilindi; Kollejlar assotsiatsiyasi bu har yili minglab qöşimça talabani moliyaviy kafolat bilan qabul qiliş imkonini berişini qayd etdi.
Nafaqalar, biznes va tanqid
Milbern iş beruvçilarning milliy suğuruna tölovlari, iş haqi xarajatlarining ösişi, köçmas mulk soliği va bandlik himoyasi tajribasiz yoşlarni işga olişdan çetlatişi mumkinligi haqida ogohlantirdi: «Adolatli haq tölaş, katta himoya va başorat qilinadigan jadval muhim», ammo yoşlarni işga oliş xarajati va murakkabligi «keskin» oşgan. Byornhem sobiq kansler Reyxil Rivzning iş beruvçilar uçun soliqlarni oşirgani haqidagi savolga javoban uzoq muddatli işsizlarni işga oliş böyiça yordamning oşirilganiga işora qildi va yevropalik yoşlarning Buyuk Britaniyada işlaşini osonlaştirişi mumkin bölgan Yevropa Ittifoqi bilan munosabatlarni «qayta yölga qöyiş»ni himoya qildi. U, şuningdek, nafaqa xarajatlarini kamaytiriş boşqa partiyalar taklif qilayotgan «qöpol qisqartmalardan köproq» narsani talab qilişini ta’kidlab, insonning uy-joyi, qarzlari va ruhiy salomatligini hisobga oluvçi «raqamlar emas, ismlar» yondaşuvini qöllab-quvvatdi.
Partiyalarning munosabati va Leyboristlar partiyasi içidagi xatarlar
Ötgan yili Kir Starmer davrida ijtimoiy ta’minot tizimini islohat qilişga urinişlar muvaffaqiyatsizlikka uçradi: leyboristlar deputatlari nogironligi bor odamlar uçun xavotirlari sabab nafaqalarni 5 milliard funtga qisqartirişni qöllab-quvvatlaşdan boş tortdi. Hozirça şunga öxşaş qözğolon alomatlari kam, biroq BBC ma’lumotiga köra, ayrim leyboristlar deputatlari va Unison kasaba uyuşmasi nafaqa böyiça takliflar yoşlarni qaşşoqlikka itarişi mumkinligini bildirgan. Konservatorlar yetakçisi Kemi Badenok «qimmat davlat dasturlari» «leyboristlarning öz xatolarini» tuzatiş uçun kerak emasligini aytib, yoşlarni işga olişni arzon va xavfsizroq qilişga çaqirdi. Liberal-demokrat Stiv Darling «zararli iş örni soliğini» bekor qilişni talaba qildi, yaşil deputat Sian Berri nogironligi bor yoşlar uçun «qisqartmalarni rad etişga» çaqirdi, Reform UK esa immigratsiyani «xona içidagi fil» deb atab, «yoş britaniyaliklar yangi iş örinlari navbatida birinçi bölişi» uçun iş beruvçilar tölovlarini kamaytirişni talaba qildi.


