Asosiy ma’lumotlar
- 10–11 noyabrda Abu-Dabida fevraldan beri birinçi marta AQŞ, Rossiya va Ukraina vakillari Ukrainadagi nizoni hal qiliş böyiça yuzma-yuz muzokara ötkazildi
- Rossiya NATO kengaytirmaslik va jumladan Markaziy Osiyoda ham harbiy faoliyatdan voz keçiş talabi qöyilgan norasmiy hujjat («non-paper») tarqatdi
- Xuddi şunday talab Rossiyanning 2021-yil 17-dekabrdagi NATO bilan şartnoma loyihasida ham mavjud edi
Abu-Dabidagi muzokaralar va norasmiy hujjat
10–11 noyabr kunlari Abu-Dabida AQŞ, Rossiya va Ukraina vakillari fevraldan beri birinçi marta Ukrainadagi uruşni töxtatiş masalasi böyiça yuzma-yuz uçraşuv ötkazildi. AQŞ tomonidan prezident Donald Trumpning vakillari Steve Witkoff va Jared Kuşner, şuningdek, AQŞning Yevropadagi qömondonligi rahbari, NATO kuçlarining oliy boş qömondoni Alexus Grynkewiç qatnaşdi. Bu uçraşuvning öziga xosligi şundaki, Vaşington Ukraina böyiça muzokaralar doirasida Yevropa xavfsizligi böyiça rossiyaliklarning talablarini ham körib çiqişga rozi böldi.
Markaziy Osiyo haqida nima deyilgan
Rossiya tomoni uçraşuvda 10 noyabr sanasi qöyilgan, blankasi va imzosi bölmagan hujjatni tarqatdi. Diplomatiyada bunday matnlar «non-paper» deb ataladi: bu bir tomonning pozitsiyasining norasmiy bayonidir. New York Times ma’lumotiga köra — naşr muzokaralar iştirokçilaridan biridan nusxa olgan va uning haqiqiyligini yana bir manba orqali tasdiqlagan — Markaziy Osiyo hujjatda atigi bir marta, hududlar röyxati içida tilga olingan: u yerda NATO mamlakatlari alyansni kengaytirmasligi, şuningdek, Ukrainada hamda «Şarqiy Yevropada, Janubiy Kavkazda va Markaziy Osiyoda» «har qanday harbiy faoliyatdan» voz keçişi kerakligi yozilgan. Keltirilgan parçada mintaqa davlatlarining alohida nomlari körsatilmagan, bu band böyiça boşqa tafsilotlar yöq.
2021-yildagi talablar bilan aloqasi
Talabning özi yangi emas: 2021-yil 17-dekabrda — Ukrainaga bostirib kirişidan ikki oy oldin — Rossiya Taşqi işlar vazirligi NATO bilan şartnoma loyihasini e’lon qilgan bölib, uning 7-moddasida bu band deyarli şu sözlar bilan ifodalangan edi. Öşa paketga AQŞ bilan kelişuv loyihasi ham kirgan bölib, unga köra Vaşington NATOga a’zo bölmagan sobiq ittifoq respublikalari hududida harbiy bazalar yaratmasligi, ularning harbiy infratuzilmasidan foydalanmasligi va ular bilan harbiy hamkorlikni rivojlantirmasligi kerak edi. Bu band yangi hujjatda bormi — noma’lum.


