Asosiy ma’lumotlar
- 17-noyabrga ötar keçqurun bergan zarba ketma-ket ikkinçi zarba böldi: 16-noyabrda köprikdagi harakat deyarli 17 soat töxtatilgan edi
- Zelenskiy operatsiyani bir neça hafta davom etgan va 11 qurollik tizim iştirokidagi tayyorgarlikning yettinçi, yakuniy bosqiçi deb atadi
- RF Transport vazirligi avtomobil va temir yöl harakatining töxtaganini tasdiqladi, biroq qulaşni tan olmadi; keyinçalik temir yöl harakati qisman tiklandi
Nima böldi
2026-yil 17-noyabrga ötar keçqurun Ukraina kuçlari Qrim köprigining avtomobil va temir yöl qismlariga zarba berdi — bu ketma-ket ikkinçi hujum edi: oldingi kun, 16-noyabrga ötar keçqurun, köprikga dronlar hujum qilgan va harakat deyarli 17 soat töxtatilgan edi, avtomobil qismi ustidagi arkada körinadigan şikastlanişlar paydo bölgan, biroq inşoot baribir turib qolgan edi. Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy bu zarbani SBU tomonidan işlab çiqilgan va bir neça hafta davomida Qurolli Kuçlar Boş ştati bilan muvofiqlaştirilgan operatsiyaning yakuniy, yettinçi bosqiçi deb atadi. Uning sözlariça, maqsadga yölda Ukraina harbiylari bosqiçma-bosqiç köprikni qöriqlayotgan havo mudofaasi tizimlarini, radarlarni, REB vositalarini va boşqa obyektlarni yöq qilgan.
Operatsiya qanday ötkazildi
Zelenskiy operatsiyada foydalanilgan 11 qurollik tizimini sanab ötdi: Dovbuş, Vendetta, Da Vinci, Siçen, Miç-2000, Ruta, Palianytsia, An-197, FP-1, FP-5 Flamingo va R-360 Neptune. Yakuniy bosqiçda «Palianytsia» dronlari avtomobil qismiga, «Neptune» raketalar, «Ruta» dronlari va FP-5 esa temir yöl qismiga zarba bergan. Qurolli Kuçlarsiz tizimlar qömondoni Robert Brovdi («Magyar») operatsiyani qöşma deb atadi: unda Harbiy-dengiz kuçlarining çuqur zarba bölinmalari, Raketa qöşinlari va artilleriya, 414-brigadaning 7-markazi «Magyar quşlari», 1-markaz SBP va SBU iştirok etgan. Qança dron va raketa uçirilgani va qançasi maqsadga yetgani haqida Zelenskiy aniq ma’lumot bermadi. RUSI eksperti Justin Bronk Flamingo raketasini masofadan boşqariş uçun özgartirilgan bölişi mumkinligini, uning oğir jangovor kallagi esa temir-beton tayanlar va ustunlarga zarba berişga mos kelişini taxmin qildi.
Köprikning holati: qarama-qarşi baholar
Telegram kanallarida tarqatilgan kadrlar ikki arkadan bittasi qolganini körsatadi: uzunligi taxminan 227 metr bölgan avtomobil qismining arkasi va taxminan 200 metrlik yulak qismi dengizga qulagan. SBU arkaning biri va yöl bölagi yöq qilinganini ma’lum qildi. Rossiya Transport vazirligi ikkinçi hujum kunidan söng avtomobil va temir yöl harakatining töxtaganini tasdiqladi, biroq qulaşni tan olmadi; keyinçalik idora temir yöl harakati bitta yölda tiklangani haqida xabar berdi. Keçqurun vazirlik hukumat komissiyasining yiğilişida zarar miqdorini baholaş va quriliş işlarini boşlaş çoralari, şuningdek, Qrimga yuklarni muqobil yöllar orqali yetkaziş masalalari belgilangani haqida ma’lum qildi. COWI kompaniyasidan bölgan muhandis-konstruktor David Mackenzie avtomobil harakatining töliq tiklanişi bir yildan köproq vaqt olişini baholab, bu safar inşootning eng muhim qismi zarba langanini ta’kidladi. RF Tergov qömitasi hujumni terror akti deb atagan va UK 205-moddasi böyiça iş qözğatgan; Putin matbuot kotibi Dmitriy Peskov köprik «tiklanadi va hatto avvalgidan ham yaxşiroq böladi» dedi.
Köprik nima uçun muhim
Kerç böğozi orqali ötadigan 19 kilometrlik köprik Krasnodar ölkasini okkupatsiya qilingan Qrim bilan boğlaydi; uning qurilişi taxminan 4 mlrd dollarga tuşgan, harakat 2018-yilda, yölovçi poyezdlari esa 2019-yilda oçilgan. Köprik Ukraina janubidagi rus qöşinlarini ta’minlaşning asosiy yönalişi va 2014-yilda Qrimga qöşib olinganidan keyin Putinning ramziy loyihasi hisoblanadi. Bu köprikka qilingan uçinçi yirik zarba: 2022-yilning oktabrida yuk maşinasidagi portlaş ikki tayançni qulatgan, 2023-yilning yozida köprik dengiz dronlari tomonidan hujumga uçragan, biroq ikkala holatda ham inşoot tiklangan. BBC Verify bahosiga köra, hozir Qrim uçun jiddiy transport-logistika inqirozi xavfi ortgan: Zaporojye va Xerson viloyatlari orqali ötadigan quruqlik koridori Ukraina tomonidan Çongar hududida tizimli ravişda hujumga uçratilmoqda, parom köçişi çeklangan quvvatga ega, dengiz taşuvlari esa Ukraina dronlari uçun zaif. BBC bahosiga köra, arkaning şkalalari suvoq kanalini tösib qöyişi mumkin, bu yirik kemalarning ötişini va Azov dengizi portlari, jumladan Mariupol va Berdyansk işini murakkablaştiradi. Zelenskiy bu zarbani Rossiyaning Ukraina infratuzilmasiga, jumladan Kiyev, Zaporojye, Dnepr va Odesa viloyatidagi köpriklarga qilgan hujumlariga javob deb atadi.



