Asosiy ma’lumotlar

  • Sud jarayoni 2027-yil 17-iyundan boşlanadi, dastlabki tinglov 2027-yil 25-fevralda bölib ötadi
  • Iş 24 ta iPhone modeliga, iPhone XS’dan 15 seriyasi va 2022-yilgi iPhone SE’gaça tegişli
  • Jarima 300 ming yevrogaça, qöşimça kompaniyaning yillik daromadining 5%igaça bölişi mumkin

Ta’mirlaşga qarşi turiş böyiça birinçi iş sudga yuborildi

Apple 2027-yil iyunida Parij sudida kompaniyaning ruxsat etilgan xizmat tarmoğidan taşqarida iPhone’larni «ta’mirlaş va tiklaşga qarşi turiş» ayblovi böyiça javob beradi. AFP murojaat qilgan işdan xabardor manba ma’lumotlarına köra, bu turdagi birinçi iş sudga yetkazilgan. Şikoyatni 2022-yil dekabrda texnikaning rejalaştirilgan eskirişiga qarşi kuraşuvçi fransuz Halte à l'obsolescence programmée (HOP) uyuşması kiritgan edi. Jarayon jadvalini belgilaş uçun dastlabki tinglov 2027-yil 25-fevralga belgilangan, tinglovlar esa 17-iyundan boşlab tört kun davom etadi. Ayblanuvçilar skameyasida Apple Distribution International va asosiy Apple Inc. kompaniyaları turibdi. Apple’ning özi AFP’ga şunday dedi: «Biz bu asossiz ayblovlarni qat’iyan rad etamiz».

Ayblovning mohiyati: komponentlarni «seriya böyiça boğlaş»

Işning markazida komponentlarni «seriya böyiça boğlaş» (serialization) amaliyoti turadi, bunda qurilma komponentlari — ekran, batareya, kamera — seriya raqamları orqali telefonning öziga boğlanadi. HOP’ning ta’kidlaşiça, bu Apple’ning ruxsat etilgan tarmoğidan taşqarida işlaydigan ustalarga detallarni almaştirişda nosozliklarga olib kelişi mumkin, hatto kompaniyaning dasturiy tasdiğisiz original ehtiyot qismlar işlatilsa ham. Ayblov versiyasına köra, foydalanuvçilar uçun aniq oqibatlar orasida ruxsat etilmagan ustaxona tomonidan kamera almaştirilganda Face ID’ning öçişi va batareya holatini körsatiş funksiyasının işdan çiqişi bor. Ayblovlarni 2021-yil noyabrdan 2024-yil iyulgaça bölgan davr va 24 ta iPhone modeli — iPhone XS hamda 12, 13, 14 va 15 seriyalarından 2022-yilgi iPhone SE’gaça qamrab oladi. Uyuşma fikriça, bu amaliyotning maqsadi flagman mahsulot savdosini rağbatlantiriş va yillik daromadi 400 mlrd dollardan oşadigan, taxminan yarmi iPhone savdolarından tuşadigan kompaniyaning daromadini oşiriş edi.

Mumkin bölgan sanksiyalar va oldingi işlar

Aybdor deb topilsa, Apple 300 ming yevrogaça jarima va yillik daromadning 5%igaça qöşimça jarima — euronews naşr paytidagi hisob-kitoblarına köra, bu taxminan 21,7 mlrd yevro — şuningdek, mijozlardan tovon tolaş böyiça da’volar tahdidi ostida qoladi. Uyuşma qayd etişiça, 2022-yildan beri Apple yangi iPhone’larda seriya böyiça boğlaşni çeklaş çoraları va ba’zi ta’mirlarni uçinçi tomonlar tasdiqlaş imkoniyati haqida e’lon qilgan, biroq HOP fikriça, bu özgarişlarning samaradorligini hali vaqt körsatişi kerak. Bu HOP taşabbus qilgan kompaniyaga qarşi birinçi iş emas: 2021-yil fevralida Apple eski qurilmalarni dasturiy ta’minot yangilanişları orqali sekinlaştirgani haqida foydalanuvçilarga xabar bermagani uçun 25 mln yevro tölaşga rozi bölgan edi. Öşa kelişuv Apple 2017-yil dekabrda iOS’i batareyası eskirgan eski telefonlarning işlaşini sekinlaştirişini tan olganidan keyin dunyodagi bir neça kelişuvlardan biri böldi.