Asosiy ma’lumotlar

  • Antalyada ötkazilayotgan COP31'da «35 ga 35» maqsadi muhokama qilinmoqda: 2035-yilga qadar jahon energiya iste'molida elektr uluşi 35%ga yetkazilişi
  • Qöşimça maqsadlar — tarmoqlarni modernizatsiya qiliş va binolar energiya samaradorligini 25%ga öşiriş
  • EYODER vakili muzokaralarning qiyinlaşuvini davlatlar örtasidagi iqtisodiy farqlar bilan böglaydi

Elektrifikatsiya böyiça global maqsad böyiça muzokaralar

Antalyada bölib ötayotgan BMT Iqlim özgarişlari böyiça ramqon konventsiyasining 31-taraflar konferensiyasi (COP31) doirasida qariyb 198 davlat delegatsiyalari jahon energiya iste'molida elektr uluşini 2035-yilga qadar 35%ga yetkaziş maqsadini kelişib olişga harakat qilmoqda. Bundan taşqari, muhokamalar markazida elektr tarmoqlarini modernizatsiya qiliş va binolarning global energiya samaradorligini 25%ga öşiriş vazifalari turibdi.

Kelişuv nima uçun qiyin keçmoqda

Istanbulda faoliyat yurituvçi Energy Efficiency and Management Association (EYODER) notijorat taşkiloti raisi Onur Ünlü sammit devorlari ortida davlatlar örtasidagi iqtisodiy farqlar va iştirokçi davlatlarning rivojlaniş ustuvorliklari har xilligi yagona kelişuvga erişişni sekinlaştirayotganini aytib ötdi. Uning sözlariga köra, rivojlangan davlatlar öz mavqeiga «sanoatlaşuv davrida atrof-muhitni ifloslantiriş» orqali erişgan hamda rivojlanayotgan mamlakatlarga moliyaviy yordam körsatişi kerak, biroq ularning ba'zilari bunga unçalik tayyor emas. U muzokara jarayonini davlatlar öz talablarini oxirgi paytgaça himoya qiladigan savdo sifatida tavsifladi, biroq muhokamalar yakunida ayrim masalalar böyiça baribir konsensusga erişilişini qayd etdi.

Maqsad qabul qilinişi nima berişi mumkin

Ünlü «35 ga 35» maqsadi böyiça konsensus jahon energetika sektori uçun yangi asosiy tayanç körsatkiç bölişi mumkinligini qayd etdi; uning sözlariga köra, bu körsatkiç Turkiya energetika vazirligining 2040-yilga qadar elektrifikatsiyani 36%ga yetkaziş borasidagi mavjud maqsadi bilan uyğun. Uning fikriça, maqsad qabul qilinişi hayotni birdaniga özgartirmaydi, biroq investitsiyalarni moliyalaştirişga kirişni osonlaştirişi va vazirliklarga işlarni muvofiqlaştiriş imkonini berişi mumkin. U taqsimlaş infratuzilmasini modernizatsiya qiliş hal qiluvçi ahamiyatga ega ekanligini ta'kidladi: issiqlik nasoslari, binolarning elektrifikatsiyasi va elektromobillar soni oşsa-da, samaraliroq, «aqlli» va raqamli boşqariladigan liniyalar hamda transformatorlar zarur. Uning baholaşiça, qazib olinadigan yoqilğidan voz keçiş umumiy energiya iste'molini kamaytiradi, biroq elektrga bölgan ortgan talab emissiyalarni qisqartiriş uçun faqatgina qayta tiklanadigan energiya manbalari hisobidan qoplanişi lozim.