Asosiy ma’lumotlar

  • «Slava UPA» yozuvi getto qahramonlari yodgorligi va Polşa armiyasi Birinçi armiyasi askarları yodgorligida paydo böldi
  • Varşava politsiyasi voqea joylarini közdan keçirib, aybdorlarni izlamoqda
  • Ukraina elçixonasi bu harakatni Rossiyadagi gibrid uruşning mumkin bölgan oqibati bilan boğladi; avval Gdanskda 17 yoşli ukrainalik hibsga olingan edi

Murunuv tumanidagi voqea

Polşa politsiyasi Varşavadagi ikki tarixiy yodgorlikka qarşi vandallik böyiça tergov olib bormoqda: şanba kuni ularning ustiga qizil böyoq bilan «Slava UPA» degan yozuv yozilgan («Slava UPA» — UPA, ya’ni Ukraina qözğolonçilar armiyasiga şon-şaraf degan ma’nosini anglatadi). Zarar körgan yodgorliklar: 1943-yilgi Varşava gettosidagi qözğolon çoğida natsist Germaniyasiga qarşi yahudiy qarşiligiga bağışlangan getto qahramonlari yodgorligi va uning yonida joylaşgan Polşa armiyasi Birinçi armiyasi askarlariga örnatilgan yodgorlik. Ikkala obyekt ham Murunuv tumanida joylaşgan bölib, getto qahramonlari yodgorligi POLIN — Polşa yahudiylari tarixi muzeyi röparasida turadi. Buni hokimiyatlarga tayanib Anadolu agentligi xabar qildi.

Politsiya va elçixonaning munosabati

Varşava politsiyasi vakili Bartlomey Şnyadala Polşa matbuot agentligiga xodimlar voqea joylarini közdan keçirganini va aybdorlarni aniqlaş hamda uşlaş ustida işlayotganini ma’lum qildi. Varşavadagi Ukraina elçixonasi vandallikni qat’iyan qoralaş, uni polyaklar va ukrainlar örtasidagi tarixiy qarama-qarşiliklarni qözğatişga qaratilgan Rossiyadagi gibrid uruşning mumkin bölgan harakati sifatida baholadi. Elçixona fikriça, voqeaning maqsadi — özaro işonçni zaiflaştiriş va Ukrainaga Polşa yordamini susaytirişdir; bu yordam Rossiyaning 2022-yil fevralidagi töliq miqyosdagi bosqinidan buyon katta darajada Polşaning harbiy, diplomatiya va gumanitar yordamiga tayanadi. Elçixona, şuningdek, ukrainalik fuqarolarni vandallik yoki başqa şubhali harakatlar uçun pul taklif qilinişi xavfidan oğohlantirib, diveriya uçun jalb qilinişi ehtimolidan xavotir bildirdi.

Kontekst va öxşaş holatlar

Ukraina qözğolonçilar armiyasi (UPA) — İkkinçi jahon uruşi va uruşdan keyingi davrdagi millatçilik yölidagi qurolli taşkilot; uning janğçilari 1943–1944-yillarda Volin va Şarqiy Galişiyada polyak tinç aholisiga qarşi qirğinlar uçun javobgardir. Bu voqealar hozirgaça polşa-ukrain munosabatlaridagi eng keskin masalalardan biri bölib qolmoqda: ukrainalik millatçilarning bir qismi UPAni mustaqillik uçun kuraşning bir qismi deb hisoblasa, Polşa polyak tinç aholisi ustidan qilingan qirğinlarni genotsid sifatida baholaydi. Varşavadagi voqea Polşanın başqa şaharları, jumladan şimolidagi Gdyniya şahridagi tarixiy yodgorliklar bilan boğliq öxşaş holatlar davomi böldi. Bundan taşqari, çorşanba kuni Gdansk politsiyasi yodgorliklarga zarar yetkaziş va totalitar mafkurani tarğib qilişda gumon qilinib, 17 yoşli Ukraina fuqarosini hibsga oldi; mahalliy ommaviy axborot vositalari Telegram orqali bunday harakatlar uçun 500 dollar (454 yevro) miqdorida tölov taklif qilinganini xabar qilgan edi.