Asosiy ma’lumotlar

  • Germaniya Rossiyanning Yevropa xavfsizligining yangi arxitekturasi böyiça muzokaralar taklifini rad etdi
  • Vadeful 1975-yilgi Xelsinki akti, 1990-yilgi Parij xartiyasi va 1994-yilgi Budapeşt memorandumini özgarmas deb atadi
  • Moskva AQŞ bilan «tandem» holda muhokamani boşlaşga tayyor, RF prezidenti yordamçisi Yuriy Uşakov ma’lum qildi

Berlin: yangi arxitektura emas, mavjud tizimga rioya qiliş kerak

Germaniya Rossiyanning Yevropa xavfsizligining yangi arxitekturasi böyiça muzokaralar olib boriş taklifini rad etdi. Taşqi işlar vazirlari uçraşuvidan oldin Bryusselda jurnalistlar oldida çiqiş qilgan Germaniya taşqi işlar vaziri Yohann Vadeful Yevropaga yangi format kerak emasligini aytdi: «Yevropada xavfsizlik arxitekturasi allaqaçon bor. Bizga yangisi kerak emas — bizga mavjud tizimga hamma rioya qilişi kerak».

Sabab: Moskvaning AQŞ bilan muzokaralar taklifi

Bu bayonot Moskva Ukrainadagi uruşni tugatiş böyiça sa’y-harakatlar doirasida yangi uzoq muddatli Yevropa xavfsizlik tizimini muhokama qilişni taklif qilgandan söng yangradi. Amerika maxsus elçilari Jared Kuşer va Stiv Vitkoff bilan uçraşgandan keyin Rossiya prezidenti yordamçisi Yuriy Uşakov Moskva bunday arxitektura parametrlarini kelişişda Yevropa qöllab-quvvatlaşiga umid qilayotganini aytdi va Rossiya AQŞ bilan «tandem» holda muhokamani darhol boşlaşga tayyorligini qöşdi.

Berlin özgarmas deb bilgan şartlar

Vadeful Yevropa davlatlari mojaroni tugatiş böyiça muzokaralarda qatnaşişga tayyor ekanini, ammo Rossiya prezidenti Vladimir Putinning mavjud çegaralar haqidagi ilgari kelişuvlarga rioya qilişi kerakligini ta’kidlayotganini bildirdi. «Biz Yevropa xavfsizligi tamoyillari qat’iy turibmiz: mavjud çegaralarni hurmat qiliş, barça davlatlarning suveren tengligi va kuç işlatişdan voz keçiş», — dedi u va Yevropa nuqtai nazaridan bu har qanday mumkin bölgan kelişuvning asosi ekanini qöşdi.

«Muhokama qilinmaydi»

Vazir mavjud tartibning asoslari sifatida 1975-yilgi Xelsinki yakuniy akti, 1990-yilgi Parij xartiyasi va 1994-yilgi Budapeşt memorandumini atadi va bu tamoyillar Yevropa uçun «muhokama qilinmaydigan» ekanini ta’kidladi. Uning sözlariga köra, har bir suveren davlat qanday xavfsizlik tizimiga qöşilişni özi hal qilişga haqli, mavjud ittifoqlarni şubha ostiga olişdan Berlin boş tortadi: «Biz bunday masalalarni muhokama qilmaymiz. Qolgan hamma narsani birgalikda muhokama qiliş mumkin, lozim va şart». Vadeful, şuningdek, Germaniya «Putinning Rossiyasi tobora absurd maksimalist talablar bilan muhokamani öz tomonga burişga qançalik baland ovozda urinmasin», bu kursga sodiq qolişini bildirdi.