Asosiy ma’lumotlar

  • EYB uç asosiy xavfni köradi: AI aksiyalarining qayta baholanişi, yevrozonaning bir qator davlatlarida yuqori davlat qarzi va bank bölmagan kredit beruvçilarning tez ösişi
  • Yangi IPOlar orqali jalb qilinayotgan mablağlar hajmi AQŞ iqtisodiyoti ölçamiga nisbatan 1990-yillar oxiridagi dotkomlar bumining çöqqisiga yaqinlaşmoqda
  • Anthropicning Nasdaqda joylaştirilişi taxminan 61 mlrd dollar keltirişi va kompaniyani taxminan 1,2 trln dollarga baholaşi mumkin

Yirik joylaştiriş oldidan EYB ogohlantirişi

Yevropa markaziy banki sun'iy intellektga bölgan işonç zaiflaşsa, investorlar katta yöqotişlarga duç kelişi mumkinligi haqida ogohlantirdi. Duşanba kuni Frankfurtda çiqiş qilgan EYB vitse-prezidenti Boris Vuyçiç «AIning tez tarqalişi» 21 davlatdan iborat yevrozonada «moliyaviy barqarorlik uçun yangi xavflar yaratayotganini» ma'lum qildi. Uning sözlariga qaraganda, «AI haqidagi hukmron tasavvurni qayta körib çiqiş bozorlarda narxlarning keskin qayta baholanişiga va qiymat böyiça sezilarli yöqotişlarga olib kelişi mumkin».

Dotkomlar bumiga qiyoslaş va Anthropicning yaqin debyuti

Vuyçiç AQŞ iqtisodiyoti ölçamiga nisbatan yangi birja aksiyalarini joylaştiriş orqali jalb qilinayotgan mablağlar hajmi 1990-yillar oxiridagi dotkomlar bumining çöqqisidan oşib ketiş yölida ekanini qayd etdi. «Tarixan bunday tölqinlar köpinça bozor çöqqilari bilan bir vaqtda kelgan va investorlarning haddan taşqari optimizmi xavfini körsatgan», — deb qöşdi u. Ogohlantiriş Anthropic kompaniyasining birjaga çiqişidan bir neça kun oldin qilindi: Claude yaratuvçisining aksiyalari, kutilganidek, payşanba kuni Nasdaqda savdoga çiqadi. Joylaştiriş tarixdagi ikkinçi yirik joylaştirişga aylanişi, taxminan 61 mlrd dollar (55 mlrd yevro) keltirişi va kompaniyani taxminan 1,2 trln dollar (1,1 trln yevro)ga baholaşi mumkin.

Bozorlardagi asabiylaşuv va yevrozonaning zaifligi

Bozorlar allaqaçon Nvidia boş direktori Jens Xuaning janjal ortidan iste'fosi va AQŞdagi örta muddatli saylovlardan larzaga kelgan edi, bu saylovlarda demokratlar Kongressning ikkala palatasida ham köpçilik uçun kuraş olib borayotgan edi. Vuyçiç saylovlardan keyingi bozor tuşişini AI kompaniyalarining baholariga ehtiyotkorlik bilan munosabatda böliş zarurati haqidagi eslatma deb atadi. Uning sözlariga qaraganda, AI kompaniyalarining baholarining keskin tuşişi yevrozonaga zarba beradi, çunki mintaqa investitsiya fondlari bu sektor xavflariga köproq duçor bölgan; yetakçi amerika texnologiya kompaniyalari 2030-yilga qadar jami 5,5 trln dollar (5 trln yevro) kapital investitsiyalarga sarflaşi kutilmoqda.

Bir vaqtda yuzaga kelişi mumkin bölgan uç xavf

AI aksiyalarining qayta baholanişidan taşqari, EYB yevrozonaning bir qator davlatlarida yuqori davlat qarzi va zaif jamoat moliyasiga işora qildi: uzoq muddatli qarz oliş qimmatlaşib borayotgan şaroitda investorlar birdan sezilarli daromad talab qilişi, davlat obligatsiyalari savdosini qöllab-quvvatlayotgan hedj fondlari esa stress şaroitlarida pozitsiyalarni tez yopişi mumkin. Uçinçi xavf — kuçli qarz oluvçi, nazorat qilinişi qiyin bölişi va moliya tizimi bilan çambarças boğliq bölişi mumkin bölgan xususiy kredit beruvçilar va investitsiya fondlarining tez ösişi. EYB fondlardan mablağ çiqariş qoidalari ularning aktivlarini sotiş tezligini yaxşiroq aks ettirişini taklif qilmoqda va regulyatorlarni hedj fondlarining qarz olişiga çeklovlar joriy etişni körib çiqişga çaqiradi. Vuyçiç uç xavf ham bir vaqtda namoyon bölişi mumkinligi haqida ogohlantirdi, öz navbatida, yevrozona banklari uning sözlariga köra, kapital va likvidlik böyiça kuçli pozitsiyalarga ega.