Asosiy ma’lumotlar
- Anthropic IPÖga 825 million aksiyani 70–78 dollardan çiqaradi, diapazon örtasida baholaş taxminan 1,2 trillion dollar
- Anthropic IPÖda 825 mln aksiyani 70–78 dollardan çiqaradi, diapazon örtasida bahosi taxminan 1,2 trln dollarga teng
- Asosçilar ovozlarning 50,1 foizini saqlab qoladi, Long-Term Benefit Trust esa direktorlarning 4 tasini tayinlaydi
- Kompaniya olti yetkazib beruvçi bilan kamida 518 milliard dollar sarflaş majburiyatini oldi, majburiyatlarning taxminan 80 foizini bekor qilib bölmaydi
- Kompaniya olti yetkazib beruvçi bilan kamida 518 mlrd dollar sarflaş majburiyatini oldi, majburiyatlarining qariyb 80 foizini bekor qilib bölmaydi
Eng yirik aksiya emissiyasi va uning narxi
Euronews xabariga köra, Anthropic aksiyalarning yakuniy narxini 18-noyabr, çorşanba kuni belgilaydi, biroq Nyu-Yorkdagi Nasdaq birjasida savdolar ertasi kuni ANT belgisi ostida boşlanadi. Kompaniya aksiya uçun 70–78 dollar narx taklif qildi, bu diapazonning örtasida taxminan 1,2 trillion dollarlik baholaşni beradi. Sotuvga 825 million aksiya çiqarilgan: taxminan 801 millioni yangi, taxminan 24 millioni esa mavjud aksiyadorlardan; örtaça narx bilan bu taxminan 61 milliard dollar beradi — tarixdagi eng yirik emissiyalardan biri. Qöşimça ravişda Nvidia, Google va Microsoft, jumladan, yetti kompaniya ovoz beriş huquqiga ega bölmagan aksiyalarni 26 milliard dollarga xususiy bitimda sotib olişga kelişdi. Naşr uşbu listingni sunʼiy intellektning uzoq muddatli daromadliligiga investorlar işonçiga qilingan bugungi eng yirik sinov deb ataydi.
OpenAI bilan kelişmovçilikdan Big Teç qöllab-quvvatlaşiga qadar
Anthropicni 2021-yil boşida OpenAIʼdan ketgan tadqiqotçilar asos soldi. Dario Amodei OpenAIʼga 2016-yilda, u hali notijorat taşkilot bölgan paytda keldi, xavfsizlik jamoasiga va «masştablaş qonunlari» tadqiqotlariga rahbarlik qildi; uning singlisi Daniela Amodei 2018-yilda qöşildi va xavfsizlik hamda siyosat böyiça vitse-prezident darajasiga kötarildi. 2020-yil dekabrda aka-uka va opa-singil hamkasblari bilan OpenAI rahbariyati bilan sunʼiy intellektni qanday quriş kerakligi haqidagi kelişmovçiliklar tufayli kompaniyani tark etdi va taxminan tört haftadan söng Anthropicʼni yaratdi. Ikkala kompaniya ham San-Frantsiskoda joylaşgan va öşandan beri raqib bölib qolmoqda.
Nazoratsiz foyda
Ommaviy investorlar foydadan uluş oladi, ammo deyarli heç qanday taʼsirga ega bölmaydi. Anthropic — public benefit corporation, yaʼni qonun böyiça faqat foyda oliş emas, balki eʼlon qilingan maqsadga ergaşiş majburiyati yuklangan amerika kompaniyasi turi; uning maqsadi — «insoniyatga uzoq muddatli foyda keltiradigan tarzda yetakçi sunʼiy intellektni masʼuliyat bilan işlab çiqiş va saqlab qoliş». Asosçilar aksiyadorlar ovozlarining 50,1 foiziga ega, mustaqil Long-Term Benefit Trust organi esa direktorlar kengaşining yetti aʼzosidan törttasini tayinlaydi. Trustda beş nafar işonçli vakil bor, ular orasida AQŞ Federal zaxira tizimining sobiq raisi Ben Bernanke ham bor; ulardan heç birida kompaniyada moliyaviy uluş yöq. «Anthropic aksiyadorlarni deyarli ovozdan mahrum qiladigan boşqaruv tuzilmasini yaratdi», — dedi Interfaith Center on Corporate Responsibility rahbari Joş Zinner va kompaniya «kompaniya içidagi qarorlar Yer yuzidagi har bir odamga taʼsir qiladigan bölsa-da, özini taşqi hisobdorlikdan himoya qilmoqda», deb qöşdi. Interfaith Center on Corporate Responsibility, SOC Investment Group va Americans for Financial Reform Education Fund taşkil etgan brifingda boşqaruv va huquq mutaxassislari kompaniya hujjatlarida «qizil bayroqlar» deb atalgan. Nyu-Yorkning boş moliya va korrupsiyaga qarşi kuraş amaldori Mark Levin Anthropic «özini ommaviy kompaniya sifatida işlaşga tayyorligi haqidagi asosiy savollarga javob bermay IPO tomişib ketmoqda» va sunʼiy intellektdan keladigan, kompaniyaning öz taʼbiri bilan aytganda, «insoniyat uçun halokatli yoki mavjudotga tahdid soladigan xavflar» bilan qanday kuraşayotganini körsatmagan, dedi.
Infratuzilma garovi va hamkorlarga qaramlik
Anthropic özini çiplar, maʼlumot markazlari va elektr energiyasi bilan taʼminlaş uçun ön yillik davomida olti yetkazib beruvçi bilan kamida 518 milliard dollar sarflaş majburiyatini oldi. Bu summaning taxminan 80 foizini bekor qiliş mumkin emas: quvvat foydalanilişi yoki işlatilmasligidan qatʼi nazar, tölaş kerak böladi. Rasmiy jihatdan bu qarz emas, lekin qarz kabi işlaydi, kompaniyaning eng yirik mijozlarining aksariyati esa xarajatlarni istalgan payt qisqartirişi yoki töxtatişi mumkin. Hamkorlarga qaramlik juda katta: 2025-yil daromadining deyarli yarmi Amazon va Google orqali ötgan, ular Anthropic sunʼiy intellektiga kirişni öz bulutli xizmatlari orqali sotadi va ayni paytda hisoblaş quvvatlarining muhim qismini yetkazib beradi. Kompaniya hujjatlarida ular söralgan quvvatning barçasini bermaganligi aytilgan, şuningdek, sunʼiy intellekt bilan boğliq halokatli hodisadan zarar suğurta uçun juda katta bölib qolişi mumkinligi haqida ogohlantirilgan.
Vaşington, San-Frantsisko va xitoylik raqobatçilar
Euronews ma’lumotlariga köra, Donald Trump prezidentligi davrida yanvar oyida AQŞ Mudofaa vazirligi Claude’dan çeksiz foydalanişni söragan. Anthropic ikki holatda rad etdi: amerikaliklarni ommaviy kuzatiş va töliq avtonom ölimga olib boradigan qurol masalasida. Fevralda Trump federal idoralarga Anthropic texnologiyalaridan foydalanişni töxtatiş buyruğini berdi, mudofaa vaziri Pit Hegset esa kompaniyaga «ta’minot zanjiri uçun xavf» degan belgini berişga erişdi — bu belgi odatda xorijiy raqiblar uçun qöllanadi. Töğridan-töğri raqobatçi OpenAI öz aksiyalarini çiqarişini kamida 2027-yilgaça keçiktirib qöydi va xabar qilinişiça, yaqinda xususiy raundda taxminan 1,25 trln dollarga baholandi — bu Anthropic bahosiga yaqin. OpenAI xususiy kompaniya bölgani uçun uning raqamlari mustaqil auditorlar tomonidan tekşirilmagan; kompaniyalar bulutli hamkorlar orqali sotuvlarni har xil hisoblagani uçun farq köringanidan kiçikroq bölişi mumkin. Narx bosimi Xitoyning oçiq modellari — DeepSeek, Alibaba’ning Qwen, Moonşot’ning Kimi va Z.ai’ning GLM modellaridan kelişi mumkin; ularni bepul yuklab oliş va arzonroq işga tuşiriş mumkin. 2026-yil boşiga kelib xitoy oçiq modellari OpenRouter marketplace’idagi foydalanişning qariyb 30 foizini egallagan. Anthropic bir neça xitoy laboratoriyasini öz modellarini örgatiş maqsadida Claude javoblarini nusxalaş uçun ön minglab soxta hisobvaraqlardan foydalanişda aybladi. Analitiklarning fikriça, asosiy xavf yuqori segmentni yöqotiş emas, balki arzonroq raqobatçilar Anthropic’ni narxlarni pasaytirişga va ingiçka marja bilan könişga majbur qilişidir.


