Asosiy ma’lumotlar
- Çat-botlar ortidagi kompaniyalar foydalanuvçilar yozişmalarini öqiy oladi, ma’lumotlardan foydalaniş tartibi esa har doim şaffof emas
- Foydalanuvçilarning 32 foizi botga yaqinlaridan yaşirgan narsalarini aytgan (DuckDuckGo sörovi, 2026-yil avgust)
- OpenAI ChatGPT’da haftasiga salomatlik haqida 230 milliondan ortiq savol berilganini xabar qilgan
Bot bilan suhbat — şaxsiy suhbat emas
Kun.uz naşri The New York Times’ning Wirecutter bölimi tayyorlagan materialniqayta sözladi. Material sun’iy intellekt kompaniyalari foydalanuvçilarning şaxsiy ma’lumotlari bilan qanday muomala qilişi va çat-botlar bilan suhbatlarda maxfiylikni qanday saqlaş haqida. Asosiy xulosa: bot bilan yozişmalar uning ortidagi kompaniya uçun oçiq, bu ma’lumotlardan qanday foydalanilayotgani esa har doim aniq emas. Material muallifi Maks Eddi köplab botlar dialogni oçiq qoldirişini va suhbatni davom ettirişga undayişini qayd etadi: «Bunday muloqot darhol işonçli tuyuladi, ba’zan taşvişli darajagaça. Bu öz izini qoldirmay qolmaydi».
Raqamlar nima deyadi
Botlarga bölgan işonç miqyosini materialda keltirilgan ikki tadqiqot körsatadi. 2026-yilning avgustida DuckDuckGo taxminan 2 ming amerikalik örtasida ötkazilgan sörov natijalarini e’lon qildi: foydalanuvçilarning 32 foizi sun’iy intellektga hatto eng yaqin odamlaridan ham yaşirgan narsalarini aytgan. Bundan taşqari, OpenAI ilgari 2026-yil boşida haftasiga 230 milliondan ortiq kişi ChatGPT’dan salomatlik haqida savollar söraganinixabar qilgan edi. Bu oila sirlaridan tibbiy alomatlargaça bölgan nozik ma’lumotlarning muntazam ravişda ularni tijorat kompaniyalari qayta işlaydigan tizimlarga tuşişini anglatadi.
Ma’lumotlar evaziga qulaylik
Eng maşhur botlar — Anthropic’ning Claude’i, Google’ning Gemini’si va OpenAI’ning ChatGPT’si — töğridan-töğri yoki bilvosita foydalanuvçini şaxsiy ma’lumot ulaşişga undaydi, çunki javoblar sifati bunga bögliq. Sayohatni rejalaştirişda sayohatçilar soni, bolalar bor-yöqligi va qulay aeroportni körsatsangiz, bot foydaliroq javob beradi. Şu bilan birga, Wirecutter qayd etganidek, uçala kompaniyaning hujjatlarida ham foydalanuvçilarni şaxsiy ma’lumot uzatişdan qaytaruvçi ogohlantirişlar bor. Google’ning ta’rifi eng oçiq: «Iltimos, tekşiruvçilar körişini yoki Google xizmatlarini yaxşilaşda işlatilişini xohlamaydigan maxfiy ma’lumotlarni kiritmang». Materialdan amaliy xulosa: bot maslahatlari — tibbiy maslahatlar ham — sifati kafolatlanmagan, uzatilayotgan ma’lumotlarni esa kompaniya ularni körişi va işlatişi mumkinligi bilan ölçab köriş lozim.


