Asosiy ma’lumotlar

  • 1998 KY26 jismi (taxminan 11 m) Yer yaqinida gravitatsiyaga böğliq bölmagan tezlaniş namoyiş etmoqda
  • Avi Loeb va ğamkasbları bu 1988-yilda yöqotilgan sovet «Fobos-1» stansiyası bölişi mumkinligini hisoblaşmoqda
  • Jared Isaacman boşçiligidagi NASA jism Yerga xavf tuğdirmasini ma'lum qildi

Sirli jismning ğayrioddiy tezlanişi

Quyoş sistemasi orqali 1998 KY26 jismi ötmoqda — kengligi taxminan 11 metr bölgan, Yer yaqinidan ötuvçi jism. Olimlar uning traektoriyasını Quyoş va Yerning tortişiş kuçi bilan töliq tuşuntirib bölmasligini payqagan: jismga boşqa tabiatli kuçlar ta'sir qilmoqda. Bunday xatti-harakat «gravitatsiyaga böğliq bölmagan tezlaniş» deb ataladi. NASA raisi Jared Isaacman payşanba kuni idora KY26ni kuzatayotganini ma'lum qildi, ammo xavotir uçun asos yöqligini ta'kidladi: jism Yerga ma'lum xavf tuğdirmaydi va sayyoramız bilan töqnaşuv ehtimoli haqida dalillar yöq.

«Fobos-1» gipotezasi

Garvard astrofizigi Avi Loeb va uning ğamkasbları Adam Hibberd ğamda Adam Crowl ğayrioddiy izohni ilgari surdilar: KY26 «Fobos-1» — 1988-yil 7-iyulda uçirilgan va Mars yölıda Yer bilan aloqanı yöqotgan bepilotli sovet stansiyası bölişi mumkin. Tadqiqotçilar «Fobos-1»ning soddalaştirilgan modelini yaratib, u aylanayotganda quyoş nurını qanday aks ettirişini KY26 kuzatişları bilan soliştirdilar. Model sakkizta alohida kuzatişlar tö'plami bilan yaxşi mos keldi. KY26 unga tuşayotgan quyoş nurının deyarli 52 foizini aks ettiradi va töliq aylanişni 5,35 daqiqada bajaradi — gipoteza muallifları fikriça, bu xususiyatlar sun'iy jism ğoyası bilan uyğun.

Muqobil izohlar va 2031-yildagi tekşiruv

Kosmik apparat gipotezasının raqobaçilari bor. 2023-yilgi tadqiqotga kö'ra, KY26 içida qamalgan suvni saqlagan, u gazga aylanib itariş kuiçi hosil qiladigan, şunday «qoronği kometa» bölişi mumkin. Biroq astronomlar kometalarga xos gaz buluti yoki dum topmagan. Boşqa bir tadqiqot aksinça xulosa qildi: 1998 KY26 ehtimol suvsizlangan asteroid bölib, suv muzi tezlanişni tuşuntirişi dargumon, çunki harorat uzoq vaqt davomida yetarli miqdorda muz saqlanişi uçun juda yuqori. Yana bir mumkin bölgan izoh — quyoş nurlanişining jism sirtiga bosimi. Boşqa kuzatişlar ğam tabiiy toş asteroidga işora qiladi: 2025-yilda Nature Communications jurnalida çop etilgan tadqiqot uning diametri atigi 11 metr deb baholagan. Javobni Yaponiyaning Hayabusa2 missiyası bera oladi, u 2031-yil iyulida 1998 KY26ga yetib borib, uni yaqindan örganişi kerak — bu bunday kiçik ölçamdagi asteroidni töğ'ridan-töğ'ri örganişga bağ'işlangan birinçi missiya böładi. Olingan tasvirlar va ölçovlar bu tabiiy jismmi yoki ehtimol sun'iy obyektmi, kö'rsatadi. Unga qadar Loebning taxmini qiziqarli, ammo isbotlanmagan nazariya bölib qolmoqda: astrofizikning özi Hayabusa2 kameraları muz bölagi örniga «Made in the U.S.S.R.» yozuvini kö'rişi mumkinligini hazil qilib aytgan.