Asosiy ma’lumotlar

  • Murat Kurum: iqlim özgarişiga qarşi kuraş keyingi 50 yilni belgilaydi, ortda qolgan mamlakatlar «hozirgi ahvoldan qöygandek bölişi» mumkin
  • COP31 2035-yilga qadar global elektrifikatsiyani 35%ga yetkazişni maqsad qilgan
  • Kurum qazilma yoqilği kelajakda muhim energiya manbai bölib qolmasligiga işonmaydi: qayta tiklanadigan energiya 50% arzonroq

Sammit raisi nimalar aytdi

COP31 raisi, Turkiya ekologiya, urbanizatsiya va iqlim özgarişi vaziri Murat Kurum mamlakatlarni iqlim masalasida qat'iy çora-tadbirlarga çaqirib, yoş avlodlar kutganlarini eslatib ötdi. «Dunyo endi qaror qabul qilişi kerak. Yoşlar va jamiyatlar buni bizdan kutmoqda. Agar biz bu lavozimlarni egallab bölsak va bu mas'uliyatni zimma olgan bölsak, zarur işlarni qilişimiz lozim. COP31 raisligi sifatida biz bu qat'iyatni körsatamiz», — dedi u sammit bölib ötayotgan Antalyada CNN International'ga bergan intervyusida. Uning sözlariga köra, mamlakatlar maqsadlarni belgilaşni keçiktirişga haqli emas, iqlim özgarişiga qarşi kuraş keyingi 50 yilni belgilab beradi: bu jarayonda yetakçilik qilgan davlatlar fuqarolari farovonligini oşiradi, ortda qolganlar esa «hozirgi ahvoldan qöygandek bölişi» mumkin.

Qazilma yoqilğiga qarşi iqtisodiy dalil

Qazilma yoqilği yaqin yillarda energiya balansining bir qismi bölib qolişini tan oladimi-yöqmi degan savolga Kurum uning kelajakda muhim rol öynaşiga işonmasligini javob berdi. Uning dalili — narx: qayta tiklanadigan energiya 50% arzonroq. U raqamlarni keltirdi: ilgari 1 mln dollardan oşib ketgan 1000 megavatt quvvatni işlab çiqariş xarajatini qayta tiklanadigan energiya 400 ming dollargaça kamaytirdi, elektr avtomobillarining yuriş masofasi esa 300 kilometrdan deyarli 1100 kilometrga yetdi. «Arzonroq muqobil mavjud bölsa, nima uçun qimmatroq variantni tanlaysin?» — dedi vazir va mamlakatlarni ötişga majburlaş şart emasligini, bu jarayon tabiiy ravişda sodir bölişini qöşdi.

Elektrifikatsiya — ölçanadigan maqsad sifatida

Kurum COP31ning maqsadi — 2035-yilga qadar global elektrifikatsiya darajasini 35%ga yetkazişni alohida ta'kidlab, uni qazilma yoqilğidan voz keçiş böyiça umumiy yöl xaritasidan farqli ölaroq «aniq» maqsad deb atadi. Uning mantiqiga köra, elektrifikatsiya energiyani toza manbalardan oliş, transportda, sanoatda va işlab çiqarişda elektrdan foydalanişni kengaytiriş, natijada qazilma yoqilği sarfini kamaytiriş degani. «Bittasi — osmondagi çumçuq, bittasi — qöldagi çumçuq. Şuning uçun biz qölimizdagi narsaga e'tibor qaratamiz», — deb tuşuntirdi u. Sammit muvaffaqiyatining mezonini u odamlar hayotidagi sezilarli yaxşilanişlar deb atadi: hosildorlikning ösişi, şaharlarning çidamliligi, qayta tiklanadigan energiyadan foydalaniş va xavfsizlik. «Odamlar bu yerdan şunday sözlar bilan ketişlarini xohlaymiz: Antalyada bir narsa özgardi, bu yerda voqealar salbiy yönalişini burib yuborişga qaror qabul qilindi», — dedi Kurum.