BMT Boş kotibi Antalyadagi COP31 sammitida: 1,5°C dan oşib ketiş muqim

Antalyada COP31 sammitidagi nutq

BMT Boş kotibi António Guterres juma kuni issiqxona gazlari çiqindilarini zudlik bilan va keskin qisqartirişga çaqirdi hamda global isişning 1,5°C çegarasini vaqtinça oşib ketiş endi muqim ekanligi haqida ogohlantirdi. U Turkiyaning Antalya şahrida bölib ötayotgan COP31 iqlim sammiti doirasidagi matbuot anjumanida söz gapirdi, deb xabar beradi Anadolu.

Boş kotib aynan nimani aytdi

Guterresning sözlariga köra, oşib ketişning miqyosi va davomiyligini çeklaş uçun global çiqindilar kelgusi yillarda yiliga taxminan 6 foizga kamayişi kerak. «1,5 darajadan oşib ketiş endi muqim», — dedi u va bu oşişni «imkon qadar kiçik va imkon qadar qisqa» qiliş hamda haroratni imkon qadar tezroq yana şu çegaradan pastga qaytariş zarurligini ta'kidladi. Şuningdek, u hozirgi milliy iqlim majburiyatlari asr oxiriga borib taxminan 2,5°C isişga olib kelişini aytib, bunday yönalişni «falokat retsepti» deb atadi.

Davlatlarga murojaat

Guterres qazilma yoqilğidan tezroq, adolatli va teng huquqli asosda voz keçiş tarafdori ekanini bildirib, qayta tiklanadigan energetikani kengaytiriş qazilma yoqilğini işlab çiqariş va iste'mol qilişni qisqartiriş bilan birga borişi kerakligini ta'kidladi. «Qazilma yoqilği iqlim inqirozini keltirib çiqaradi. Undan voz keçmasdan xavfsiz iqlimga işonçli yöl yöq», — deb naşr uni iqtibos keltirdi. U rivojlangan davlatlarni iqlim moliyalaştiriş böyiça majburiyatlarni bajarişga va çiqindilarni qisqartirişni tezlaştirişga, şu jumladan Xitoy kabi rivojlanayotgan iqtisodiyotlarni qazilma yoqilğidan qayta tiklanadigan manbalarga ötişni tezlaştirişga çaqirdi. Alohida u rivojlanayotgan davlatlarga, ayniqsa eng zaiflariga, iqlim özgarişiga moslaşiş va yöqotişlar hamda zararlar masalalarini hal qilişda köproq yordam körsatiş zarurligini ta'kidladi.