Asosiy ma’lumotlar

  • Raqamli iqtisodiyot töğrisidagi asosiy şartnoma Manilada vazirlar tomonidan imzolandi, kuçga kirişi 2027-yilning mayiga rejalaştirilgan
  • Hujjat elektron hujjatlar, tölovlar va ma’lumotlarning çegaradan ötişini soddalaştiradi, xavfsizlik va maxfiylik böyiça istisnolarni saqlab qoladi
  • ARB 2030-yilgaça raqamli infratuzilma va kiberxavfsizlik uçun 5 mlrd dollargaça mablağ jalb etiş taşabbusini e’lon qildi

Nima imzolandi va u qaçon kuçga kiradi

Janubi-Şarqiy Osiyo davlatlari şanba kuni Raqamli iqtisodiyot töğrisidagi asosiy şartnomani (Digital Economy Framework Agreement) imzoladi — bu ASEANning raqamli iqtisodiyot böyiça birinçi mustaqil, huquqiy majburiy hujjati. Marosim Manilada bölib ötdi, yakşanba kuni esa blok sammitining oçilişida Filippin prezidenti Ferdinand Marcos kiçik imzolangan şartnomani ASEAN boş kotibi Kao Kim Hurnga rasman topşirdi. Singapur savdo vazirligining ma’lumotiga köra, hujjat 2027-yilning mayida — imzolanişidan 180 kun ötgaç — kuçga kiradi va blokning 2019-yilgi elektron tijorat töğrisidagi şartnomasini almaştiradi.

Biznes uçun nima özgaradi

Şartnoma elektron hisob-fakturalar, transport hujjatlari va imzolarning kengroq tan olinişini rağbatlantiradi, bu esa qoğozbyurokratiyani kamaytirişi kerak. U, şuningdek, turli davlatlarning tölov tizimlarining özaro mosligiga qaratilgan, şunda biznes etkazib beruvçilarga tölaş va xorijiy mijozlardan pul oliş osonlaşadi. Alohida ravişda tijorat va moliyaviy ma’lumotlarning çegaradan ötişi qoidalari belgilanadi, ma’lumotni mahalliy darajada saqlaş talablari çeklanadi. Singapur boş vazirining örinbosari Gan Kim Yong istisnolar maxfiylik, tijorat siri va milliy xavfsizlikni himoya qiliş uçun saqlanib qolişini, davlatlar esa öz raqamli tizimlari rivojlanişiga qarab har xil sur’atda harakatlanişi mumkinligini bildirdi.

Moliyalaştiriş va kontekst

Osiyo taraqqiyot banki (ARB) şanba kuni şartnomani qöllab-quvvatlaş uçun 2030-yilgaça davlat va xususiy mablağlardan 5 mlrd dollargaça jalb etiş taşabbusini e’lon qildi. Mablağlar raqamli infratuzilma, davlatlararo tölov tizimlari, şaxsni onlayn tasdiqlaş vositalari va kiberxavfsizlik çoralariga sarflanadi. Gan Kim Yong davlatlarning raqamli tayyorgarligidagi farqlar muzokaralarni murakkablaştirganini qayd etdi; hukumatlar hozirça şartnoma kuçga kirişiga qadar tayyor bölişi mumkin bölgan tölovlar, raqamli identifikatorlar va elektron savdo hujjatlari böyiça loyihalarni tanlamoqda. Mintaqada onlayn biznesning kengayiş kontekstini Google, Temasek va Bain & Company prognozi belgilaydi: Janubi-Şarqiy Osiyoning ön davlatidagi asosiy raqamli sektorlardagi operatsiyalar hajmi bu yil 368 mlrd dollarga yetadi va 2035-yilga kelib 1 trln dollardan oşadi. «Muvaffaqiyatning asosiy mezoni biznes amaliyotda nima körişidir», — dedi Singapore Business Federation raisi Kok Ping Sun.