Asosiy ma’lumotlar

  • Xitoy hududda 100 dan ortiq kema töplab, maşğulotlarni rasmiy e'lonsiz ötkazdi
  • Tayvan rasmiysi maşğulotlar kölamini dekabrdagi «Adolatli missiya — 2025» maşğulotlaridan ham kengroq deb baholadi
  • Maşğulotlar Si va Tramp uçraşuvi kutilayotgan Şençjendagi ATIES sammiti oldidan ötdi

Tinç okeanida e'lon qilinmagan maşğulotlar

Noyabr oyining boşida Xitoy Tinç okeanining ğarbiy qismida va Tayvan atrofida keng kölamli harbiy maşğulotlar ötkazdi, biroq ularni rasman e'lon qilmadi. Buni Reuters agentligi Taybeydagi manbalarga tayanib xabar qildi (material Kun.uz tomonidan e'lon qilingan). Tayvan xavfsizlik xizmatlari yuqori darajadagi vakilining anonimlik şarti bilan aytişiça, Xitoy Xalq Ozodlik Armiyasi va qirğoq qöriqlaş xizmati bir paytda hududga 100 dan ortiq kema töplagan. Maşğulotlar davomida, xususan, şu jumladan tayvanlik şaharlarni ham qamrab oluvçi şaharlarga zarba beriş imitatsiyasi va çet el harbiy kuçlariga qarşi harakatlar maşq qilingan.

Maşğulotlarning kölami va xarakteri

Tayvan yaqinidagi maşğulotlardan taşqari, xitoy suv osti kemasi Sariq dengiz suvlari materik Xitoy tomon qit'alararo ballistik raketa otgan. Reuters manbasi bu yaşirin harakatlarni «oşkorasiz qörqitiş» deb baholagan. Uning ta'kidlaşiça, noyabr oyidagi maşğulotlar rasman e'lon qilingan va Xitoy flotining tarixidagi eng yiriklaridan biri hisoblangan dekabrdagi «Adolatli missiya — 2025» maşğulotlaridan ham kengroq kölamda ötgan. Maşğulotlarda Xitoyning şarqiy, şimoliy va janubiy harbiy okruğlarining dengiz kuçlari harakatlari muvofiqlaştirilgan. Tayvan rasmiysi buni Pekin nafaqat Tayvanni blokada qiliş stsenariysini, balki Tinç okeanining ğarbiy qismidagi yanada yirik operatsiyalarni ham maşq qilayotgani, şuningdek, masofaviy dengiz yönalişida mintaqaviy flotlarni yagona operativ guruhğa birlaştirişğa intilayotgani belgisi deb baholagan.

ATIES sammiti konteksti

Maşğulotlar rejalaştirilişiça, ötgan hafta Şençjenda bölib ötadigan ATIES sammitiga tayyorgarlik fonida ötdi. U yerda AQŞ prezidenti Donald Tramp va Xitoy raisi Si Szyunpinning yil içidagi uçinçi uçraşuvi kutilmoqda; unğa ehtimol Rossiya prezidenti Vladimir Putin ham qöşilişi mumkin. Forumda Tayvan ham iştirok etadi. Reutersning bir xorijiy razvedkadagi manbasi maşğulotlarni rasmiy e'lonsiz ötkaziş qarorini öylangan qadam deb baholadi: bu diplomatik tanqiddan qoçgan holda harbiy bosim ötkaziş imkonini beradi. 12-noyabr kuni Si Tayvan masalasi böyiça dasturiy nutq sözlab, unda kuç işlatişni bir marta ham tilğa olmadi va «qayta birlaşiş»ğa tinç yöl orqali erişişğa çaqirdi: «Tarix oqimini töxtatib bölmaydi. Vatan töliq qayta birlaşşi amalğa oşirilşişi kerak va u albatta amalğa oşadi», — deb keltiradi Kun.uz uning sözlarini.