Asosiy ma’lumotlar

  • Takaiçi duşanbadan başlab Filippin va Xitoyga tört kunlik safarga yö'l oladi
  • 18–19 noyabr kunlari Şençjenda bölib ötadigan APEC sammitida savdo, energiya barqarorligi va sun'iy intellekt muhokama qilinadi
  • Manilada Quad yetakçilarining uçraşuvi tayyorlanmoqda — bu 2024-yil sentyabridan buyon birinçi sammit bö'ladi

Keskinlaşgan munosabatlardan keyin Xitoyga birinçi taşrif

Yaponiya boş vaziri Sanae Takaiçi 18–19 noyabr kunlari Şençjen şahrida bölib ötadigan Osiyo-Tinç okeani iqtisodiy hamkorlik (APEC) sammitida qatnaşadi. Bu Tayvan haqidagi bayonotlari tufayli ikki tomonlama munosabatlar keskinlaşganidan buyon uning Xitoyga birinçi taşrifidir. Safar rejalari haqida matbuot anjumanida vazirlar mahkamasi boş kotibining örinbosari Masanao Ozaki ma'lum qildi, uning sö'zlarini Kyodo News yetkazdi.

Safar yö'nalişi: Filippin, Quad va Şençjen

Tört kunlik safar duşanba kuni başlanadi. Seşanba kuni Takaiçi Filippinda bölib ötadigan Yaponiya—ASEAN sammitida qatnaşadi, bu yil Janubi-Şarqiy Osiyo davlatlari assotsiatsiyasining 49-sammiti şu yerda ötkaziladi. Şuningdek, Avstraliya, Hindiston, Yaponiya va AQŞ yetakçilarining Manila şahrida Quad formatida uçraşuvi körib çiqilmoqda — bu taşkilotning 2024-yil sentyabridan buyon birinçi sammiti bö'lardi. Sö'ngra boş vazir Şençjenga yö'l oladi, u yerda yetakçilar, kutilganiça, savdo, energiya barqarorligi va sun'iy intellekt jumladan mintaqaviy iqtisodiy masalalarni muhokama qiladilar.

Tayvan atrofidagi mojaro konteksti

Ötgan yili Takaiçi Xitoyning Tayvanga qarşi dengiz blokadasini ham öz içiga olgan har qanday harbiy harakatlari Yaponiyaga «kollektiv öz-özini mudofaa qiliş huquqidan foydala niş» imkonini beruvçi «mavjudlikka tahdid soladigan vaziyat» bölişi mumkinligini bayon qilgan edi. Bunga javoban Pekin bir qator çoralarni joriy qildi: Yaponiyaga sayohatlardan tiyiliş bö'yiça tavsiyalar, yapon dengiz mahsulotlari importiga çeklovlar hamda yuqori texnologiyali işlab çiqarişda foydalaniladigan nodir yer metallari eksportiga çeklovlar. Xitoy Tayvanni öz hududining bir qismi deb hisoblaydi, Taybey esa Pekinning suverenitetga da'volarini rad etadi.

Si Syunpin bölan ötgan yilgi uçraşuv

Ötgan yili Takaiçi Janubiy Koreyada bölib ötadigan APEC sammitida qatnaşib, KXR raisi Si Syunpin bölan uçraşgan edi. Öşanda Si Yaponiyadan xitoy-yapon munosabatlarining poydevori «şikastlanmasligi yoki larzaga kelmasligi» uçun «muhim masalalar bö'yiça aniq qoidalarga» rioya qilişni va ularni bajarişni sö'ragan edi. Şençjenga safar sovuq munosabatlar davridan keyin boş vazirning Xitoy bölan birinçi şaxsiy aloqasi bö'ladi.