Asosiy ma’lumotlar

  • «Regulyator sandbox»ida çet el qoğozlari bilan bitimlar faqat malakali investorlarga ruxsat etiladi
  • Jismoniy şaxslarga $5000 dan boşlanğiç aktivlar va test kerak; testdan ozod etişning beş asosi mavjud
  • Yuridik şaxslar uçun — 1500 BRV (660 mln söm) sof aktivlar, ixtisoslaştirilgan xodim va yiliga kamida 5 bitim; banklar va suğurtaçilar maqomni avtomatik oladi

Çet el qoğozlariga kiriş şarti sifatida status

Milliy istiqbolli loyihalar agentligi jismoniy va yuridik şaxslarga malakali investor maqomini beriş tartibini tasdiqladi — buni Spot.uz yozadi. Nizom «regulyator sandbox»i doirasida çet el qimmatli qoğozlari va ular asosidagi moliyaviy vositalar bilan bitimlar tuziş huquqini faqat malakali investorlarga beradi. Bu maqom egasida «bilim, tajriba va kapital mavjudligini» tasdiqlaydi hamda ongli investitsiya qarorlarini qabul qiliş va moliyaviy xavflarga rozilik bildirişni nazarda tutadi.

Jismoniy şaxslar uçun mezonlar

Jismoniy şaxs maqomni kamida $5000 qiymatidagi pul mablağlari, qimmatli qoğozlar yoki boşqa moliyaviy vositalar bölgan holda hamda qimmatli qoğozlar bozori, investitsiya xavflari, portfel şakllantiriş tamoyillari va investitsiya qonunçiligi asoslariga doir bazaviy bilimlar böyiça testni topşirgandan keyin olişi mumkin. Test mazmuni, uni topşiriş mezonlari va natijalarni qayd etiş tartibini investitsiya vositaçining özi belgilaydi; test yozma yoki onlayn, jumladan internet orqali ötkazilişi mumkin. Testni topşira olmagan şaxsga maqom berilmaydi, qayta topşiriş tartibi va muddatlarini vositaçi belgilaydi.

Testdan ozod etiş va kompaniyalar uçun qoidalar

Testdan quyidagi beş şartdan kamida bittasiga mos keluvçilar ozod etilişi mumkin: oldingi 12 oy içida vositaçi belgilagan hajmlarda bitimlar tajribasi; Özbekiston qimmatli qoğozlar bozori mutaxassisining malaka attestati; brokerning içki hujjatlarida e’tirof etilgan xalqaro sertifikat (CFA, CIIA, FRM va h.k.); moliya, iqtisod, matematika, biznes-tahlil, buxgalteriya, investitsiyalar yoki moliya huquqi yönalişidagi oliy ma’lumot; yoki qimmatli qoğozlar bilan bitimlar, investitsiya tavsiyalari, qarorlar qabul qiliş yoki risklarni boşqariş bilan boğliq lavozimlarda kamida ikki yillik iş staji.

Yuridik şaxslarga qöyiladigan talablar

Kompaniyalar uç şartni bajarişi lozim: sönggi hisobot böyiça sof aktivlar kamida 1500 BRV (660 mln söm), ştatda moliyaviy taşkilotda kamida ikki yillik stajga ega bölgan, ixtisoslaştirilgan oliy ma’lumotli xodimning mavjudligi, şuningdek oldingi yil davomida qimmatli qoğozlar bozorida kamida beş bitim. Banklar, suğurta va qayta suğurta kompaniyalari, investitsiya fondlari, qimmatli qoğozlar bozorining professional qatnaşçilari va boşqa litsenziyalanadigan moliyaviy taşkilotlar malakali investor deb avtomatik ravişda e’tirof etiladi.

Vositaçilarning majburiyatlari va maqom taqdiri

Investitsiya vositaçisi mijozni malakali investor deb e’tirof etiş tartib-qoidalarini hujjatlaştirilgan holda qayd etişi, hujjatlarni saqlaşi, mijozni maqom berilgani haqida xabardor qilişi va investitsiya xavflari töğrisidagi ma’lumotlarni oşkor qilişi şart. U ayrim vositalarga kirişni ularning xususiyati va risk darajasini hisobga olib çeklaşga, şuningdek testlarga qöşimça talablar belgilaşga haqli, bunda bunday ma’lumotlarga oçiq kiriş imkonini ta’minlaydi. Har çorakda vositaçi NAAPPGA e’tirof etilgan investorlar, rad etişlar va maqomdan mahrum qilişlar soni hamda umumlaştirilgan asoslar böyiça hisobot taqdim etadi. Maqomni yöqotiş yoki özgartiriş faqat mijozning arizasi asosida yoki u notöğri ma’lumotlar taqdim etganda mumkin: maqom berilgandan keyin bozor tebranişlari tufayli aktivlar kamayib qolsa, maqom saqlanib qoladi. Ma’lumot uçun, Spot avvalroq Özbekiston qimmatli qoğozlari bozori kapitallaşuvi ikki yilda uç barobar oşib $25 mlrd dan oşganini xabar qilgandi.