Asosiy ma’lumotlar

  • Oktyabr oyida jahon neft taklifi sutkasiga 105,4 million barrelga yetib, İrondagi uruş boşlanganidan buyon birinçi marta talabdan oşdi
  • North Sea Dated nefti 32 foizga arzonlaşib, 136 dollardan barreliga taxminan 93 dollarga tuşdi, Yevropa dizeli 11 foizga pasayib, barreliga deyarli 180 dollarga yetdi
  • MEA dizel yoqilğisi tanqisligini «bozorning asosiy muammosi» deb atamoqda: Rossiyadan dizel eksporti infratuzilmaga hujumlar tufayli buzilgan

Taklif birinçi marta talabdan oşdi

İrondagi uruş boşlanganidan buyon birinçi marta jahon neft taklifi talabdan oşdi, degan xulosani juma kuni e'lon qilingan Xalqaro energiya agentligining (MEA) oylik hisobotida keltirilgan. Sentabrda taklif sutkasiga 3 million barrelga oşdi, oktyabrda esa yana 2,3 million barrelga köpayib, sutkasiga 105,4 million barrelga yetdi. «Neft bozori muvozanatning tiklanişiga ehtiyotkorlik belgilari körsatmoqda», — dedi agentlik. MEA taklifning talabdan oşişi törtinçi çorakda ham davom etişini kutmoqda, biroq dengiz taşuvlariga davom etayotgan hujumlar tiklanişni buzişi mumkinligidan ogohlantirmoqda.

Narxlar tuşmoqda, lekin dizel hali ham qimmat

Bozordagi taklifning oşişi narxlarga allaqaçon ta'sir körsatdi: North Sea Dated nefti 32 foizga arzonlaşib, oktyabrdagi 136 dollarlik çöqqidan hisobot tayyorlanayotgan paytda barreliga taxminan 93 dollarga tuşdi. Şu davrda Yevropadagi dizel narxlari 11 foizga pasayib, barreliga deyarli 180 dollarga yetdi, biroq uruşgaça darajadan hali ham 77 foiz yuqori qolmoqda. Şu bilan birga, dizel narxlari neftga qaraganda ança sekin tuşdi — bu farq aynan şu yoqilği turining tanqisligi saqlanayotganini körsatadi.

Dizel tanqisligi — bozorning asosiy muammosi

MEA dizel yoqilğisi yetişmasligini «bozorning asosiy muammosi» deb atadi. Rossiya energetika infratuzilmasiga hujumlar mamlakatdan dizel eksportini buzib turmoqda va bu Yaqin Şarqdagi taklif yöqotişlarini çuqurlaştirmoqda. Agentlikning fikriça, neftni qayta işlaş zavodlari işi tiklanayotgan bir davrda kelgusi oylarda zaxira dizelning tezroq muomalaga çiqarilişi yetişmaslikni qoplaşga yordam berardi.

Körfazdan eksport bir tekis tiklanmoqda

Tankerlarga davom etayotgan hujumlariga qaramay, oktyabr oyida Fors körfazi mamlakatlaridan (Omon hisobga olinmagan holda) neft eksporti sutkasiga 18,4 million barrelga yetdi — bu hanuzgaça uruşgaça darajadan 26 foiz past. Tiklanişga xom neft yetakçilik qildi, neft mahsulotlari va suyultirilgan neft gazining eksporti esa uruşgaça hajmlarning taxminan yarmida qoldi — bu esa Yevropadagi dizel tanqisligi bilan töğridan-töğri boğliq.

Talab prognozi

MEA joriy yilda jahon neft talabi yoqilği narxlarining yuqoriligi va Körfazdan eksportdagi uzilişlar tufayli sutkasiga 2,7 million barrelga kamayib, 102,3 million barrelga yetişini prognoz qilmoqda. Agentlik talabning tiklanişini 2027-yilda kutmoqda, biroq motor yoqilğisi iste'moli faqat ozgina ösişi mumkin: tobora köproq haydovçilar elektromobillarga ötmoqda va avtomobillar yanada tejamkor bölmoqda.