Asosiy ma’lumotlar

  • Bundestag razvedkalar islohotini ma’qulladi: 309 ovoz «ma’qul», 190 «qarşi», 71 betaraf
  • BfV uylarga maxfiy kiriş va portlovçi moddalar hamda qurol bilan boğliq tahdidlar çorasi sifatida aralaşiş huquqini oladi, BND — xorijdagi xaker guruhlari serverlarini öçiriş huquqini oladi
  • Qölga oliş va oçiq tekşiruvlar politsiyaning istisno vakolatida qoladi; çoralarning qonuniyligini sobiq sudyalar paneli tekşiradi

Bundestag nima qaror qabul qildi

Germaniya parlamenti juma kuni razvedka xizmatlarining keng koğlamli islohotini ma’qulladi va ularga xavfsizlik tahdidlariga qarşi kuraşiş, jumladan xorijda diversiya operatsiyalarini ötkaziş böyiça kengaytirilgan vakolatlarni berdi. Qonun loyihasini 309 deputat qöllab-quvvatladi, 190 qarşi ovoz berdi, 71 betaraf qoldi. Içki işlar vaziri Aleksandr Dobrindt özgarişlarni «asr islohoti» deb atadi va şunday dedi: «Demokratiyamizni unga hujum qilayotganlarga — ham içdan, ham taşqaridan — qarşi mustahkamlaşimiz kerak».

Maxsus xizmatlar qanday vakolatlarni oladi

Islohot taşqi razvedka bilan şuğullanadigan Federal razvedka xizmati (BND) va içki razvedka bilan şuğullanadigan Federal konstitutsiyani himoya qiliş idorasi (BfV) vakolatlarini kengaytiradi. Muayyan şaroitlarda BfV ma’lumot töplaş va odamlarni kuzatiş doirasidan çiqib, harakatga ötişi mumkin — jumladan, xususiy uylarga maxfiy kiriş yoki portlovçi moddalar hamda qurol bilan boğliq vaziyatlarga aralaşiş. Qölga oliş va oçiq tekşiruvlar esa avvalgidek politsiyaning istisno vazifasi bölib qoladi. BND operativ vakolatlarga ega böladi, jumladan, davlat qöllab-quvvatlaydigan xaker guruhlarining xorijdagi serverlarini öçiriş imkoniyatini oladi. Muayyan çoralarning qonuniyligini ularni amalga oşirişdan oldin sobiq sudyalar paneli tekşiradi.

Hukumatning oqlaşi va muxolifat tanqidi

Hukumat özgarişlarni xorijiy razvedkalar, avvalo Rossiya va Xitoy tomonidan ösib borayotgan tahdidlar bilan, şuningdek, ittifoqçilar razvedka ma’lumotlariga qaramlikni kamaytiriş istagi bilan izohlayadi. Muxolifat siyosatçilari va huquqiy taşkilotlar qarşi çiqmoqda: ular kengaytirilgan vakolatlar fuqarolik erkinliklarini va uruşdan keyingi Germaniyada şakllangan razvedka ma’lumotlari töplaş bilan politsiya faoliyatini ajratiş tamoyilini zaiflaştirişi mumkinligi haqida ogohlantirmoqda. Bu tamoyil, e’tiborga olinganidek, josuslikni siyosiy muxolifat va boşqa guruhlarni ta’qib qiliş bilan birlaştirgan natsist gestaposi bilan boğliq mamlakat tajribasini aks ettiradi. Germaniya yuristlar assotsiatsiyasi (Deutsçer Anwaltverein) maxsus xizmatlarga töğridan-töğri aralaşiş huquqini beriş «maxsus xizmatlar bilan politsiya örtasidagi konstitutsiyada mustahkamlangan ajralişni xavf ostiga qöyadi», deb ogohlantirdi va advokatlarning mijozlar bilan maxfiy muloqot himoyasining zaiflaştirilişini ham tanqid qildi. «Yaşillar» deputati Konstantin fon Nots avvalroq özgarişlar razvedka agentlariga politsiya uçun majburiy bölgan şaffoflik va huquqiy nazoratsiz fuqarolarga qarşi harakat qiliş imkonini berişi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi.