Asosiy ma’lumotlar

  • Doimiy aholi — 39,05 mln kişi, avvalgi joriy bahodan 810,6 ming nafarga (2,1 foizga) köp
  • Şahar aholisi uluşi 50,9 foizdan 54,5 foizga, tuğilgandagi kutilayotgan umr davomiyligi 75,4 yoşdan 76,4 yoşga qayta hisoblandi
  • Ilk bor umumiy qişloq xöjaligi sanoği ötkazildi: 7,6 mln hisob birligi; 2025-yil uçun qişloq, örmon xöjaligi va baliqçilik mahsuloti 15,7 foiz ösişga qayta hisoblandi

Sanoğining yakuniy natijalari: aholi 2,1 foizga köp çiqdi

Statistika milliy qömitasi 13-noyabr kuni 15-yanvardan 28-fevralgaça ötkazilgan aholi va qişloq xöjaligi sanoğining yakuniy natijalarini e’lon qildi. Özbekistonning 2026-yil 15-yanvardagi doimiy aholisi 39 047 321 kişini taşkil etdi — bu 1-yanvardagi joriy baho (38,24 mln) körsatganidan 810,6 ming nafarga (2,1 foizga) köp. Farq şundan kelib çiqqanki, joriy hisob tuğiliş, ölim va migratsiya haqidagi ma’muriy ma’lumotlar asosida yuritilgan, sanoği esa bu raqamlarni töğridan-töğri hisoblaş orqali aniqladi. Qömita raisining örinbosari Zohidjon Ziyoev farq sababini şunday izohladi: oxirgi umumiy sanoği hali 1989-yilda ötkazilgan edi va öşandan keyingi ön yilliklarda aholi soni faqat hisoblab kelindi.

Demografik körsatkiçlarda nimalar aniqlandi

Ma’lumotlar qayta işlangaç, şahar aholisi uluşi 50,9 foizdan 54,5 foizga qayta hisoblandi: şaharlarda 21,28 mln kişi, qişloq joylarda 17,77 mln kişi yaşaydi. Tuğilgandagi kutilayotgan umr davomiyligi qayta hisobda 75,4 yoşdan 76,4 yoşga oşdi, aholining örtaça yoşi — 29,6 yoş. Qömita ta’kidlaganidek, bu bir neça oy içidagi haqiqiy özgariş emas, balki sanoği asosida avvalgi hisob-kitoblarning aniqlaştirilişidir. Erkaklar 50,6 foizni (19,77 mln), ayollar 49,4 foizni (19,28 mln) taşkil etadi. Aholining uçdan bir qismi — 12,52 mln kişi (32 foiz) mehnatga layoqatsiz yoşdagi; mehnatga layoqatlilar 21,74 mln kişi (55,7 foiz). Sanoği paytida 2 mln dan ortiq kişi (2,09 mln) doimiy yaşaş joyida vaqtinça yöq edi: 78,6 foizi iş tufayli, 15,7 foizi öqiş tufayli.

Ta’lim, oilalar va milliy tarkib

15 yoş va undan katta aholining 90,7 foizi kamida umumiy örta ta’limga ega; oliy va oliydan keyingi ta’limli — 3,27 mln kişi (12 foiz). Hududlar örtasidagi farq sezilarli: Toşkentda oliy ma’lumotlilar uluşi 24,9 foizni taşkil etsa, Andijon viloyatida 9,4 foiz. Erkaklar orasida oliy ma’lumotlilar 13,9 foiz, ayollar orasida 10,2 foiz. Özbeklar aholining 89,4 foizini (34,9 mln) taşkil etadi, tojiklar — 3,3 foiz, qoraqalpoqlar — 2,2 foiz. Jahongir Kambarov sanoği hujjat talab qilinmasdan öz-özini aniqlaş asosida ötkazilganini, şu sababli ayrim körsatkiçlar ma’muriy ma’lumotlardan farq qilişi mumkinligini eslatdi. Beş va undan ortiq farzandli ayollar uluşi 37 yil içida 35,7 foizdan 8,8 foizga kamaydi, uç farzandli ayollar uluşi esa 15,2 foizdan 31,1 foizga oşdi.

Qişloq xöjaligi sanoği va YaIM qayta hisobi

Ilk bor umumiy qişloq xöjaligi sanoği ötkazildi: 7,6 mln qişloq xöjaligi hisob birligi qayd etildi. 2026-yil 15-yanvar holatiga 12,24 mln boş qoramol, 23,09 mln qöy va eçki, 120,9 mln boş parranda hisobga olindi. Sanoği, korxonalar yangilangan hisobotlari va takomillaştirilgan kuzatişlar asosida qömita 2017–2025-yillar uçun yillik va çoraklik YaIM körsatkiçlarini BMT SNA standartlari böyiça qayta hisobladi. 2025-yil uçun aholining örtaça yillik soni 37,9 mln dan 38,7 mln ga aniqlaştirildi, aholi jon boşiga nominal YaIM 48,8 ming sömdan 55 mln sömga, qişloq, örmon va baliq xöjaligi mahsuloti hajmi esa 623,5 trln sömgaça qayta hisoblandi — bu avvalgi bahodan 15,7 foizga yuqori. Kambarov qayta hisob avvalgi baholarni aniqlaştiriş ekanini, bir yilda qöşimça mahsulot paydo bölgani degan ma’noni bildirmasligini ta’kidladi.

Hududiy farqlar va keyingi qadamlar

Avvalgi ma’lumotlardan farqlar hududlar böyiça sezilarli: Jizzax viloyatida aholi avvalgi bahodan 2,7 foizga kam çiqdi, Namanganda 1,3 foizga, Surxondaryoda 0,9 foizga kam, Buxoroda körsatkiç deyarli özgarmadi, qolgan hududlarda aholi soni köproq çiqdi. Tumanlar darajasida oğişlar yanada katta: Toşkent tumani aholisi avvalgi ma’lumotlardan 1,6 barobar köp, Andijonnik esa 15,8 foizga kam çiqdi. Matbuot relizida barça tuman va şaharlar böyiça töliq qiyosiy jadval, şuningdek, maktablar, boğçalar va poliklinikalar bilan ta’minlanganlikning qayta hisoblangan körsatkiçlari ham berilmadi. Eng köp aholi yaşovçi viloyat Samarqand viloyati böldi — 4,4 mln kişi. Kambarovning aytişiça, natijalar e’lon qilinişi 2027-yil 1-iyulgaça davom etadi, biroq katta qiziqiş tufayli qömita ma’lumotlarni oldinroq e’lon qilişni boşlagan; keyinçalik tumanlar darajasigaça batafsilaştiriş rejalaştirilgan. Qömitaning joriy hisob-kitoblariga köra, 1-oktabrga doimiy aholi 39,54 mln kişiga yetdi.