Asosiy ma’lumotlar

  • Şartnomani YI komissari Magnus Brunner va Nigeriya taşqi işlar vaziri Bianka Odumegvu-Ojukvu imzoladi
  • Mahalliy ommaviy axborot vositalariga köra, YI migratsiyani boşqariş va xavfsizlik uçun deyarli 100 mln yevro va’daladi; Yevropa Komissiyasi bitimning «tranzaksiya» xarakterini rad etadi
  • Hujjatni YI a’zo davlatlari va Yevropa Parlamenti tasdiqlaşi kerak

Nima imzolandi va nima uçun

Yevropa Ittifoqi va Nigeriya örtasidagi qayta qabul töğrisidagi şartnoma Abujada ön yillik muzokaralardan söng YI komissari Magnus Brunner va Nigeriya taşqi işlar vaziri Bianka Odumegvu-Ojukvu tomonidan imzolandi. Nigeriya Yevropa Ittifoqi mamlakatlarida böliş huquqiga ega bölmagan öz fuqarolarini qabul qilişga rozi böldi; hujjat şuningdek, Nigeriyada noqonuniy bölgan YI fuqarolarini qaytarişni ham nazarda tutadi. Şartnoma qaytarişning «tez va samarali tartib-qoidalarini» belgilaydi — Bryussel uçun bu ustuvor masala, çunki mamlakatni tark etiş buyruğini olgan noqonuniy muhojirlarning atigi uçdan bir qismi amalda çiqarib yuboriladi. Xalqaro huquqqa köra davlatlar öz fuqarolarini qabul qilişga majbur, biroq Afrika hukumatlari qaytarişlarga köpinça qarşilik körsatgan yoki jarayonni çözgan.

Nigeriya nimaga ega böldi: bir-biriga zid versiyalar

Tomonlar bitim şartlarini turliça bayon etmoqda. Mahalliy matbuot, jumladan, YI delegatsiyasi Abujada havola qilgan The Sun gazetasi ma’lumotlariga köra, Yevropa Komissiyasi migratsiyani boşqariş va xavfsizlik sohasidagi hamkorlik uçun qöşimça deyarli 100 mln yevro mablağ va’daladi; bu sözlar migratsiya va içki işlar boşqarmasi boş direktori örinbosari Yoxannes Luhnerga nisbat beriladi. Şu xabarlarga köra, mablağlar nigeriyaliklar uçun YIga qonuniy migratsiya yöllari, şuningdek, odam savdosi va giyohvand moddalar kontrabandasiga qarşi kuraşga yönaltiriladi. Yevropa Komissiyasi esa şartnoma «özaro imtiyozlar almaşuvi» emas, balki özaro işonç va umumiy manfaatlarga asoslangan kengroq özaro foydali hamkorlikning bir qismi ekanligini ta’kidlaydi. Brunner bayonotda hamkorlik salohiyatini «özaro foyda»ga aylantiriş haqida umumiy iboralar bilan çeklandi. Nigeriya Taşqi işlar vazirligi va YIning Nigeriyadagi delegatsiyasi Euronews sörovlariga javob bermadi.

Kontekst va keyingi qadamlar

YI Nigeriyaga 2021–2027-yillar davri uçun allaqaçon 731 mln yevro grant ajratgan. Nigeriyaliklar 2017–2018-yillarda Italiyaga noqonuniy kelganlar orasida eng yirik guruh bölgan, biroq öşandan beri ularning soni sezilarli darajada kamaygan; Yevrostat YIda noqonuniy yaşayotgan nigeriyaliklarning hozirgi soni töğrisida ma’lumot e’lon qilmaydi. Ittifoqda hozirda 18 ta qayta qabul şartnomasi mavjud bölib, ular asosan Osiyo mamlakatlari va Ğarbiy Bolqon bilan tuzilgan; Afrika davlati bilan birinçi şartnoma 2014-yilda Kabo-Verde bilan tuzilgan, Marokko va Tunis bilan muzokaralar esa töxtab qolgan. YI tobora köproq majburiy bölmagan kelişuvlardan — masalan, Afğoniston, Bangladeş va Efiopiya bilan — yoki Tunis va Misr bilan tuzilgan memorandumlar kabi keng strategik hamkorliklardan foydalanmoqda. Nigeriya bilan imzolangan şartnoma hozirça YI a’zo davlatlari va Yevropa Parlamenti tomonidan tasdiqlanişi kerak; uning batafsil şartlari hozirgaça ommaviy ravişda oşkor qilinmagan.