Asosiy ma’lumotlar

  • Si Szinpin Sun Yatsen tavalludining 160 yilligi marosimida Tayvan bilan qayta birlaşişni kommunistik partiyanın «qat'iy tarixiy missiyasi» deb atadi
  • Nutqda kuç işlatilgani tilga olinmadi — DW bunı Si ning avvalgi bayonotları fonida qayd etadi
  • Tayvan Pekin da'volarını rad etdi; xuddi şu kuni orol yaqinida «qöşma jangovor patrul» haqida xabar berilgan

Sun Yatsen tavalludining 160 yilligiga bağışlangan nutq

Xitoy Xalq Respublikasi raisi Si Szinpin payşanba kuni «Tayvan masalasini hal qiliş va vatan töliq qayta birlaşuşi» Xitoy Kommunistik partiyasining «qat'iy tarixiy missiyasi» ekanini bildirdi. Nutq Pekinda Sun Yatsen — 1911-yilgi töntimaga başçılıq qilib Xitoyda imperator hokimiyatiga çek qöygan inqilobçi — tavalludining 160 yilligiga bağışlangan marosimda öqildi. Bu haqda turkiyalik Anadolu naşri ma'lum qilgan Sinxua axborot agentligi xabar berdi.

Si aynan nimani aytdi

Anadolu ma'lumotlarına köra, Si qayta birlaşişni xitoy xalqining umumiy orzusi va milliy tiklanişga boradigan yölda zarur qadam deb atadi hamda Tayvan böğozining ikki qirğoğidagi aholini va xorijdagi xitoy jamoalarini Tayvan mustaqilligi tarafdorlarına qarşi turişga çaqirdi. Deutsçe Welle qöşimça iqtiboslar keltiradi: «Tarixiy tendensiyalar töxtovsiz davom etadi. Vatanimizning töliq qayta birlaşuşi amalga oşirilişi şart va u, şubhasiz, amalga oşirilişi mumkin», — dedi Si. U, şuningdek, «Tayvan mustaqilligini qöllab-quvvatlovçi har qanday şakldagi separatistik faoliyat» uçun «heç qanday maydon qoldirmaşliqqa» va'da berdi hamda Pekin «Tayvan haqiqatlarını, Tayvandagi vatandoşlarning manfaatlari va his-tuyğularını töliq hisobga oladi», dedi.

Sezilarli yöqlik: kuç işlatilgani haqida söz yöq

Deutsçe Welle nutqda harbiy kuç tilga olinmaganiga e'tibor qaratadi — avval Si bir neça bor Pekin orol ustidan nazorat örnatış uçun kuç işlatişdan voz keçmasligini aytgan edi. Naşr, şuningdek, Xitoy Tayvan yaqinida va Tayvan böğozida muntazam harbiy maşqlar ötkazişini, ular Taybeyga bosim va ehtimol kuçli operatsiyani maşq qiliş sifatida baholanişini eslatadi. tafs.uz tahririyati qayd etadi: Si nutqining Tayvanga nisbatan mohiyatan özgarmagani, Tayvan Qit'alararo işlar kengaşi bahosiga köra, aynan şu nutqda kuç haqidagi ritorikaning yöqligi asosiy farqli jihat bölib qoldi.

Taybeyning javobi va harbiy faollik

Tayvan hokimiyatlari Pekin bayonotlarını darhol rad etdi: Qit'alararo işlar kengaşi na hukumat, na Tayvan xalqi kommunistik partiya hokimiyatiga böysunişga rozi bölişini tasdiqladi. Kengaş vakili Lyan Ven-tsze jurnalistlarga «qayta birlaşiş» haqidagi formulalar avvalgilardan kam farq qilişini aytdi. Öşa payşanba kuni Tayvan xitoy qiruvçi samolyotları va dronları harbiy kemalar bilan birga orol yaqinida «jangovor tayyorgarlik bilan qöşma patrul»ni başlaganini xabar qildi.

Kontekst: Sun Yatsen merosi va APEC sammiti

Ikkala naşr ham maydonning ramziyligini ta'kidlaydi: XXR ham, Tayvandagi Xitoy Respublikası ham özini 1911-yilgi inqilobi 1912-yilda Xitoy Respublikasının taşkil etilişiga olib kelgan Sun Yatsen siyosiy merosining vorisi deb hisoblaydi. Uning asos solgan Gomindan partiyasi hozirda Tayvanda muxolifatda. Deutsçe Welle, şuningdek, Si nutqı Şençjendagi APEC sammiti oldidan öqilganini, u yerda xitoylik rahbar AQŞ prezidenti Donald Tramp bilan uçraşişi kutilayotganini qayd etadi; AQŞ ön yillar davomida orolga qurol yetkazib, Tayvanni qöllab kelmoqda.