Asosiy ma’lumotlar

  • Gadi Eysenkot bloki yangi hukumat tuzilişidan avval Netanyaxu davrida qabul qilingan beş qonunni bekor qilişni rejalaştirmoqda
  • Knessetning törtta maxsus komissiyasi tuziladi; aksariyatiga Yair Golan boşçiligidagi «Demokratlar» partiyasi rahbarlik qiladi
  • Knesset yuridik maslahatçisi: sud qonunlarini bekor qiliş nisbatan tez mumkin, OAV qonuni — qiyinroq

Koalitsiya tuzilişidan avval bekor qiliş rejasi

«Yeşar» partiyasi rahbari Gadi Eysenkot boşçiligidagi blok Binyamin Netanyaxu boş vazirlik davrida qabul qilingan beş yirik qonunni yangi Isroil hukumati işga kirişişidan oldin bekor qilişga qaraşli. Isroilning Israel Hayom gazetasi ma’lumotlariga köra, partiyalar rahbarlari qonunlarni bir vaqtda bekor qilişga erişiş uçun maxsus parlament komissiyalari tuzişga kelişibdi; komissiyalarning aksariyatiga, kutilganiça, Yair Golan boşçiligidagi «Demokratlar» partiyasi rahbarlik qiladi. Taşabbus mustaqil institutlarga siyosiy ta’sirni kuçaytirgan va hukumat hokimiyatiga qöyilgan çeklovlarni zaiflaştirgan deb hisoblangan qonunçilikka qaratilgan.

Sud tizimi va politsiya nazorati

Bir komissiya sud hokimiyati va hukumat yuridik nazoratiga ta’sir qiluvçi ikki qonun bilan şuğullanadi. Birinçisi sudyalar tayinlaş komissiyasining tarkibini özgartirdi: Isroil advokatlar uyuşmasining ikki vakili örniga unga hukmron koalitsiya va muxolifat tanlaydigan yuristlar kirdi; tanqidçilar bu sudyalar tayinlaşga siyosiy ta’sirni kuçaytirganini aytgan edi. Ikkinçi qonun boş prokurorning vakolatlarini hukumat yuridik maslahatçisi va boş prokuror örtasida böldi, hukumatga uning yuridik maslahatçisini tayinlaş va işdan böşatiş ustidan nazoratni kengaytirdi hamda kabinetga yuridik xulosalarni rad etiş yoki taşqi vakillarni jalb qiliş imkonini berdi. Ikkinçi komissiya politsiyaçilarning gumon qilingan jinoyatlarini tergov qiluvçi bölimdagi özgarişlarni bekor qilişga erişadi: qonun bu bölimni professional prokurorlarning töğridan-töğri nazoratidan çiqarib, uning rahbarini tayinlaşga adliya vaziriga sezilarli ta’sir berdi. Muxolifat bu tergovlarni siyolaştirişi va bölim mustaqilligini zaiflaştirişi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi.

OAV qonuni va boş vazirning qobiliyatsizligi haqidagi norma

Uçinçi komissiya telekanallar va gazetalarni özaro egallaş çeklovlarini olib taşlagan hamda tahririyatlar va ular egalarining tijorat manfaatlari örtasidagi institutsional ajralişni bekor qilgan OAV qonuni bilan şuğullanadi. Qonun, şuningdek, davlat reklamasini taqsimlaş uçun auditoriyaning rasmiy ölçovlarini joriy etdi — tanqidçilar bu mexanizm hukumatga sodiq translyatorlarga afzallik berişi mumkin deb hisoblagan. Törtinçi komissiya boş vazirni qobiliyatsiz deb e’lon qiliş asoslarini jismoniy yoki ruhiy qobiliyatsizlik bilan çeklovlagan tuzatişni bekor qilişga erişadi; muxolifat bu çora Netanyaxuni korrupsiya jarayoni davomida himoya qiliş uçun qabul qilinganini ta’kidlagan edi. Oliy sud uni keyingi Knesset çaqiruvigaça qöllaşni keçiktirib, uni qabul qilingan parlament muddati davomida amal qilişiga yöl qöymadi.

Muzokaralar muddatlari va konteksti

Israel Hayom ma’lumotlariga köra, Knesset yuridik maslahatçisi blok rahbarlariga sud çoralarini bekor qiliş nisbatan tez ötişi mumkinligini, OAV qonunini bekor qiliş esa qiyinroq bölişini aytgan. Taşabbus Eysenkotning koalitsiya muzokaralari fonida rivojlanmoqda: yakşanba kuni prezident Itşak Herzoq unga rasman hukumat tuzişni topşirdi va 28 kun muddat, ehtimol 14 kunga uzaytiriş imkonini berdi.