Asosiy ma’lumotlar

  • Çernogoriya prezidenti Yakov Milatoviç yaşil ötişning törtta ustuvor yönalişini atadi, jumladan Natura 2000 muhofaza etiladigan hududlar tarmoğini yaratiş va kömirga qaramlikni bartaraf etiş
  • Çernogoriya 2030-yilgaça issiqxona gazlarining sof çiqindilarini kamida 55 foizga, 2035-yilgaça esa 60 foizga qisqartiriş maqsadini tasdiqladi
  • Bosniya-Gertsegovina Prezidiumi raisi Denis Beçiroviç kelgusi avlodlar manfaatlarini qisqa muddatli foyda uçun qurbon qilmaslikka çaqirdi

Antaliyadagi konferensiyadagi nutqlar

Turkiyaning Antaliya şahrida bölib ötayotgan BMTning iqlim özgarişi böyiça COP31 konferensiyasida Bolqon mintaqasi rahbarlari özlarining iqlim siyosatiga qaratilgan yondaşuvlarini taqdim etdi. Çernogoriya prezidenti Yakov Milatoviç mamlakatining «yaşil» ötişiga oid törtta asosiy ustuvor yönalişni belgilab berdi va 2028-yilga kelib Yevropa Ittifoqining 28-a'zosi bölişga intilayotganini tasdiqladi. Uning sözlariga köra, mamlakat ekologik majburiyatlarni aniq harakatlarga aylantirişi kerak: «Bugun bizdan bu va'da ham qarorlarimizni, ham rivojlanişimizni belgilay olişini isbotlaş talab etilmoqda».

Çernogoriyaning törtta ustuvor yönalişi

Birinçi ustuvor yönaliş — Yevropa muhofaza etiladigan hududlar tarmoği Natura 2000ni yaratiş orqali tabiatni muhofaza qilişni kuçaytiriş. Ikkinçisi — adil energiya ötişi: hukumat quyoş va şamol energetikasiga investitsiyalarni tezlaştirib, gidroenergetikadan barqaror foydalaniş bilan birga energetikaning kömirdan qaramligini kamaytirişni maqsad qilgan; Milatoviç bu maqsadni «iqtisodiy jihatdan real va ijtimoiy jihatdan adil» ötiş deb ta'rifladi. Uçinçi ustuvor yönaliş — iqlim çidamliligi: suv toşqinlari, örmon yonğinlari, qurğoqçilik va qirğoqböyi xavflari hayot, infratuzilma va tirikçilik manbalari uçun ortib borayotgan tahdid sifatida ataldi. Çernogoriya, şuningdek, 2030-yilgaça issiqxona gazlarining sof çiqindilarini kamida 55 foizga, 2035-yilgaça esa 60 foizga qisqartiriş majburiyatini öz zimmasiga oldi. «Ekologik davlat 2.0» deb nomlangan törtinçi ustuvor yönaliş milliy parklarga bepul kiriş hamda qirğoqlar va daryolarni muhofaza qilişni kuçaytirişdan tortib, barqaror turizm, örmon yonğinlarining oldini oliş, ifloslantiruvçilarning javobgarligi va kelgusi Natura 2000 hududlarini oldindan muhofaza qilişgaça bölgan 20 ta taklifni öz içiga oladi.

Bosniya-Gertsegovinaning murojaati

Bosniya-Gertsegovina Prezidiumi raisi Denis Beçiroviç iqlim mas'uliyati faqat xalqaro şartnomalar, moliyaviy mexanizmlar yoki texnologik yeçimlar predmeti emas, balki avlodlar örtasidagi adolat masalasi sifatida körilişi kerakligini ta'kidladi. U kelgusi avlodlar hisobiga qisqa muddatli iqtisodiy manfaatlar va populistik siyosatga ustuvorlik berilişidan ogohlantirdi. «Bizning öz farovonligimizni kelgusi avlodlar himoyasizligi ustiga qurişga axloqiy huquqimiz yöq», — dedi u va «mas'uliyatsiz hokimiyat xavfli» deb qöşimça qildi. Beçiroviç, şuningdek, iqlim inqiroziga qarşi kuraşişni keyinga suriş mumkin deb hisoblaydigan mamlakatlarni tanqid qildi. Uning sözlariga köra, Bosniya-Gertsegovina 2030-yilgaça energetikani karbonsizlaştiriş maqsadlari, 2050-yilgaça bölgan uzoq muddatli yönalişlar va samarali energiya ötişi orqali uglerod neytralligiga erişişni nazarda tutuvçi yagona Milliy energetika va iqlim rejasini işlab çiqmoqda.