Asosiy ma’lumotlar

  • 11-noyabrdan boşlab Toşkent aeroportida mobil qurilmalarni bojxona rasmiylaştiriş belgilangan tartibda qayta yölga qöyildi
  • IMEI almaştirilgani haqida şubha tuğilganda bojxonaçilar terminalda doimiy işlaydigan UzIMEI ofisi vakillariga murojaat qiladi
  • Bir neça yuz uşlab turilgan qurilma egalariga qaytarila boşlandi; 30 kunlik ekspertiza va pullik tezkor rasmiylaştiriş haqidagi xabarlar bojxona tomonidan rad etildi

Rasmiylaştiriş qayta yölga qöyildi

Toşkent xalqaro aeroporti orqali keltiriladigan mobil qurilmalarni bojxona rasmiylaştiriş belgilangan tartibda qayta boşlandi. Buni 11-noyabr kuni bölib ötgan brifingda Bojxona qömitasi matbuot kotibi Husan Tangriev ma’lum qildi. 10-noyabr kuni keçqurun qömita import telefonlarini rasmiylaştirişni muvaqqat töxtatganini e’lon qilib, buning sababi sifatida IMEI kodlarni qalbakilaştiriş orqali bojxonasiz normadan ortiq qurilmalar keltirişga qaratilgan urinişlar köpayganini körsatgan edi: huquqbuzarlar boşqa qurilmalarga tegişli identifikatorlardan foydalanadi yoki bir neçta telefonni bitta kod böyiça rasmiylaştiradi.

Amaliyotda nimalar özgardi

11-noyabr kuni aeroportda tuşgaça bölib ötgan Bojxona qömitasi va UzIMEI markazi vakillari muzokaralari yakuniga köra, terminalda taşkilotning doimiy asosda işlaydigan ofisi faoliyatini boşladi. Endi IMEI kodi almaştirilgani haqida şubha tuğilganda bojxonaçilar joyida uning vakillariga murojaat qiladi. Qömitada IMEI-1 va IMEI-2 kodlarining bitta qurilmaga tegişliligini aniqlaş va ularning tarmoqdagi faolligini tekşiriş maxsus bilimlarni talab qilişi, yangi tartib esa bunday holatlarni bir xil va huquqiy jihatdan töğri hal qilişga xizmat qilişi qayd etildi. Bundan taşqari, bojxona nazoratida turgan bir neça yuz mobil qurilmani egalariga qaytariş boşlandi.

Ğiybatlarni rad etiş va kontekst

Bojxona qömitasi 10-noyabrdan beri ijtimoiy tarmoqlarda tarqatilayotgan, göyo $1000 dan qimmat telefonlar 30 kungaça ekspertizaga olinayotgani va ekspertizasiz bir kunlik rasmiylaştiriş qöşimça tölov evaziga mumkinligi (foydalanuvçilar ma’lumotlariga köra, 30 kunlik ekspertiza uçun $150 yoki tezkor rasmiylaştiriş uçun $400–1100) haqidagi xabarlarni yana bir bor rad etdi. Idora ma’lumotiga köra, bunday tartib joriy qilinmagan; aslida rasmiylaştiriş faqat IMEI identifikatsiyasi böyiça masalalar aniqlangunga qadar töxtatilgan edi. Amaldagi qoidalarga köra, 2024-yil 28-yanvardan boşlab jismoniy şaxslar keltiriladigan telefonlarga, ularning soni va qiymatidan qat’i nazar, bojxona deklaratsiyasini töldirişi şart; deklaratsiz qurilmaning töliq qiymatining 30 foizi miqdorida boj olinişi mumkin. Aviayölovçilar uçun bojxonasiz limit — $2000 gaça qiymatdagi ikkita telefon, poyezdda — $1000, avtomobilda — $300. Şu bilan birga, aeroportning çegara bojxona postida smartfonlarni noqonuniy keltirişga urinişlar aniqlandi: jumladan, taxminan 310 mln söm qiymatidagi 20 ta qurilma hamda bojxonasiz normalardan ortiq iPhone 18 Pro Max va iPhone 17 partiyalari, ayrim yölovçilar esa boşqa şaxslar topşirgan telefonlarni olib ötişga urinayotgan edi.