AQŞ va Xitoy SI xavflarini boşqariş böyiça hamkorlikka kelişdi — Bessent

SI böyiça muloqot va töğridan-töğri aloqa kanali

AQŞ moliya vaziri Skott Bessent seşanba kuni AQŞ va Xitoy Donald Trampning topşiriğiga köra sun'iy intellekt böyiça yangi muloqotni boşlaganini, uning maqsadi «umumiy xavflardan himoyalaniş va ikki tizimimiz örtasidagi tuşunmovçiliklarning oldini oliş» ekanini ma'lum qildi. Nutq Nyu-Yorkda Amerika-Xitoy munosabatlari milliy qömitasining 60 yilligiga bağişlangan yubiley keçki ovqatida sözlangan, deb xabar beradi Anadolu.

Tomonlar aynan nimaga kelişib oldi

Bessent aytişiça, tomonlar ilğor modellarni çiqarişdan oldin baholaş va sinaş böyiça eng yaxşi amaliyotlar almaşinişini, şuningdek, texnologiya ustidan asosiy nazorat vositasi sifatida «inson qarori»ni saqlaşni kutmoqda. Bundan taşqari, mamlakatlar töğridan-töğri kanal yaratmoqda, şunda har biri öz SI modellari bilan boğliq jiddiy hodisalar haqida bir-biriga tezda xabar bera oladi. Bu aniq mexanizmlar, faqat niyat deklaratsiyasi emas: ogohlantiriş kanali va sinaş amaliyotlari almaşinuvi — kelişuvning ölçanadigan elementlari bölib, ularning tafsilotlari hozirça oşkor qilinmagan.

«Derisking, ajraliş emas»

Bessent hamkorlik doirasini qat'iy belgiladi: «maqsadimiz — derisking, ajraliş emas» (de-risk, not decouple). U AQŞning Xitoy bilan savdo nomutanosibligi «uzoq vaqtdan beri tortişuv manbai» bölganini tan oldi va Tramp avvalgi «siyosiy elita»dan farqli ravişda uni bartaraf etiş uçun qat'iy çoralarni körganini aytdi. Uning ta'biri bilan, Amerika iqtisodi xorijiy taklifga, Xitoy iqtisodi esa xorijiy talabga haddan taşqari boğliq edi: «AQŞ iste'mol qilganidan köproq işlab çiqarişi, Xitoy esa işlab çiqarganidan köproq iste'mol qilişi kerak». Şu bilan birga u «iqtisodiy qudratga urğu savdo şerikliklariga duşmanlik anglatmasligini» va ön yilliklar davomidagi nomutanosiblikdan söng «özaro qarz-oluvçanlik ruhi» tiklanayotganini ta'kidladi.

Ogohlantiriş va yaqinlaşib kelayotgan uçraşuvlar

«AQŞ va Xitoy örtasidagi farqlar haqida illyuziyalarga berilmasligimiz kerak», — deb ogohlantirdi Bessent va tomonlar manfaatlari «har doim ham mos kelmaydi» deganini qöşdi. U, şuningdek, özining kelgusi haftada Şenjenda Trampga qöşilib, Xitoy Xalq Respublikasi raisi Si Szyinpin bilan uçraşuvga borişini, oldinda esa ikki yetakçining Mayamidagi törtinçi uçraşuvi turişini ma'lum qildi. Uning sözlariga köra, Tramp va Si mamlakatlar «muvozanat va özaro qarz-oluvçanlik» asosida konstruktiv munosabatlar qurişi kerakligiga rozi. Şu tariqa, SI böyiça muloqot yetakçilarning şaxsiy aloqalaridan oldin e'lon qilindi va uning amaliy mazmuni e'lon qilingan mexanizmlarning amalga oşirilişidan körinadi.