Asosiy ma’lumotlar
- 24-oktabr kuni Zelenskiy ABC News intervyusida yordamçilariga murojaat qilib rus tilida ibora aytdi
- 26-oktabr kuni Ukraina til ombudsmeniga davlat tili töğrisidagi qonun buzilişi mumkinligi haqida şikoyat keldi
- Şikoyat böyiça qaror qabul qilinmadi; kotibiyat uni prezidentga nisbatan birinçi şunday şikoyat deb atadi
Prezidentga nisbatan şikoyat va ombudsmen munosabati
Ukrainaning til masalalari böyiça vakili Yelena Ivanovskaya prezident Vladimir Zelenskiyga rus tilidan foydalgani uçun nisbatan şikoyat oldi, biroq davlat rahbariga qarşi heç qanday çora körilmadi. Buni «Strana.ua» naşri huquq himoyaçisi kotibiyatiga tayanib xabar qildi. Naşr ma'lumotlariga köra, 24-oktabr kuni Zelenskiy Amerika ABC News telekanaliga bergan intervyusida yordamçilariga murojaat qilib rus tilida bir ibora aytdi. Ikki kundan söng, 26-oktabr kuni til ombudsmeni idorasiga davlat tili töğrisidagi qonun buzilişi mumkinligi haqida şikoyat keldi. Kotibiyat rahbarining javobida şikoyat böyiça qaror qabul qilinmaganligi aytilgan; şuningdek, bu Zelenskiyga nisbatan birinçi şunday şikoyat ekanligi qayd etilgan.
Til siyosati konteksti
Şikoyat rasman 2019-yilda Oliy rada qabul qilgan «Ukrain tilining davlat tili sifatida faoliyat yuritişini ta'minlaş töğrisida»gi qonunga tayanadi; bu qonun ukrain tilidan hayotning barça sohalarida foydalanişni nazarda tutadi. 2014-yil voqealaridan söng Ukraina hokimiyatlari Rossiya bilan boğliq narsalarni, jumladan rus tilini siqib çiqariş yölini tutdi. Aprel oyida Rossiya taşqi işlar vaziri Sergey Lavrov eslatib ötgan ediki, 2014-yilda Zelenskiy tadbirkor va komik sifatida Ukraina şarqiy aholisining rus tilida gaplaşiş huquqini qöllab-quvvatlagan va ikki davlat örtasidagi birodarlik aloqalari haqida gapirgan, biroq keyinçalik, Lavrov sözlariga köra, ritorikasini özgartirib, ruslarni «maxluq» deb atay boşlagan. Bundan oldin Ukrainada rus tilini yana qayerlarda taqiqlaş muhokama qilingan edi.
