Asosiy ma’lumotlar

  • Tulağan Xöjiyar (Tavallo) 1937-yil 19-oktabrdagi hukm asosida «Turon», «Milliy ittihod» va «Milliy istiqlol»da iştilrok etişda ayblanib, 10-noyabrda otilgan
  • 1905-yildan «Turkiston viloyati gazeti», «Sadoi Farğona», «Taraqqiy»da çop etilgan; 1914-yilda Munavvarqori va Avloniy bilan «Naşriyot» şerikligiga asos soldi
  • Gazeta.uz uning şe’rlari va tarjimai holi böyiça test tayyorladi

Xotira kuni va ijod böyiça test

2026-yil 10-noyabr Gazeta.uz Tulağan Xöjiyarni (Tavallo) eslatdi va uning şe’rlari hamda tarjimai holi asosida tuzilgan testni e’lon qildi. Sana tasodifiy emas: aynan 1937-yil 10-noyabrda şoirga, öşa yilning 19-oktabrida çiqarilgan ölim hukmi ijro etilgan edi.

Tarjimai hol: madrasadan «Muştum»gaça

Tulağan Xöjiyar 1883-yilda Toşkentning Kökça dahasidagi Obi Nazir mahallasida tuğilgan. Boşlanğiç ta’limni eski maktabda oldi, söngra «Beklarbegi» madrasasida va rus-tuzem maktabida öqidi. 1905-yildan boşlab uning şe’rlari va maqolalari «Turkiston viloyati gazeti», «Sadoi Farğona», «Taraqqiy» va boşqa naşrlarda çop etildi; 1910-yillarda u matbuotda «Tavallo» taxallusi bilan faol çiqiş qildi. 1914-yilda ma’rifatparvarlar Munavvarqori va Avloniy bilan birga «Naşriyot» naşriyot şerikligiga asos soldi, 1915-yilda «Turon» jamiyatida işladi, 1916-yilda esa 70 şe’rni öz içiga olgan «Ravnaq ul-islom» töplami naşrdan çiqdi. 1918–1919-yillarda Toşkent Eski va Yangi şahar ijroiya qömitalari a’zosi böldi, 1920-yillarda «Muştum» jurnali bilan hamkorlik qilib, «Mağzava» imzosi ostida satirik şe’rlar yozdi.

Qamoq va hukm

1937-yil 14-avgustda Xöjiyar «Turon», «Milliy ittihod» va «Milliy istiqlol» taşkilotlariga a’zolikda hamda «şe’rlarda milliy ğoyalarni tarğib qilişda» ayblanib qamoqqa olindi. Ikki oydan söng, 19-oktabrda otilişga hukm qilindi; hukm 1937-yil 10-noyabrda ijro etildi. Bu sanalar Gazeta.uz materialida keltirilgan; naşr testni öquvçilar şoir şe’rlari bilan qançalik tanışligini sinaş usuli sifatida, otilişning 89-yilligi kunida taklif qilmoqda.