Asosiy ma’lumotlar

  • Prezident Hertsog Gadi Eysenkotga hukumat tuziş topşiriğini berdi, bunga 28 kun ajratilib, uni 14 kunga uzaytiriş imkoniyati belgilandi.
  • Xefetsning baholaşiça, Netanyahu siyosiy imtiyozlarga, jumladan, amaldagi boş vazirga qarşi sud jarayonlarini çeklovçi «fransuz qonuni»ni ilgari surişga kirişişi mumkin.
  • Heç bir lager arab partiyalari yoki ultraortodokslarsiz köpçilikni oson qölga kirita olmaydi.

Boş vazirlik idorasida vahima

Nir Xefets, Isroil boş vaziri Benyamin Netanyahuning sobiq yaqin maslahatçisi, seşanba kuni 103FM Isroil radiosining efirida boş vazir hokimiyatni yöqotiş xavfi tufayli «vahima holatida» yaşayotganini aytdi. «Vahima — uning qaror qabul qilişidagi asosiy omil. Men deyarli közimni yumib, bu vahima muhitini his qila olaman», — deb Anadolu uning sözlarini keltirdi. Xefetsning aytişiça, Netanyahuning kabinetiga «har beş soniyada şoşilinç qönğiroqlar kelib turadi», va ularning barçasi uning rafiqasi Sara va öğli Yair tomonidan yuborilgan bir xil xabarni olib keladi.

Kontekst: mandatlar va prezident mandati

Bu bayonotlarga sabab 27-oktabr saylovidan keyingi siyosiy inqiroz böldi: muxolifat partiyalari 120 örinli Knessetda 48 örin oldi, ikki arab partiyasi esa 19 örin oldi, bu Netanyahuga qarşi bölganlarga jami 67 örin beradi, uning bloki esa 53 örin ğolib çiqdi. Yakşanba kuni prezident Yitşak Hertsog Yaşar partiyasi rahbari Gadi Eysenkotga hukumat tuziş topşiriğini berdi, bunga 28 kun ajratib, uni 14 kunga uzaytiriş imkoniyatini belgiladi; şu paytdan boşlab Eysenkot partiyalar bilan maslahatlaşmoqda. Xefetsning fikriça, Eysenkot Netanyahu uçun alohida qiyinçilik tuğdiradi, çunki uni siyosiy bosim orqali tiqiş qiyin: «Eysenkot undan qörqmaydi… Eysenkot qadam qöymaydi».

Xefetsning fikriça, nimalar özgaradi

Xefets Netanyahuning muxolifatga ötganda turmuş tarzining keskin özgarişini tasvirlab berdi — Wing of Zion vertolyoti va samolyotini yöqotişdan tortib, 2020-yildan beri uç iş böyiça pora oliş, firibgarlik va işonçni suiiste’mol qiliş ayblovlari bilan davom etayotgan korrupsiya jarayoniga köriladigan oqibatlargaça; Netanyahu aybni tan olmaydi. Uning sözlariga köra, «hozirda advokat Amit Hadadga jarayonni yönaltiriş imkonini berayotgan» Okrug sudi kollegiyasi har bir majlisda ayblanuvçining şaxsan iştirok etişini talab qiladi. Şuningdek, eslatib ötamiz, 2024-yil 21-noyabrda Xalqaro Jinoyat Sudi Ğazadagi harbiy jinoyatlar va insoniyatga qarşi jinoyatlar gumoni bilan Netanyahuga qamoqqa oliş orderi berdi.

Mumkin bölgan imtiyozlar va koalitsiya arifmetikasi

Xefets Eysenkot hukumat tuzişga yaqinlaşgani sari milliy birlik hukumati ğoyasini ilgari surayotgan Netanyahu «ehtimol, kiçikroğ narsaga rozi bölişga tayyor böladi», deb taxmin qildi. Mumkin bölgan imtiyozlar orasida u amaldagi boş vazirga qarşi sud jarayonlarini çeklovçi, şartli ravişda «fransuz qonuni» deb ataluvçi qonunni ilgari surişni, ehtimol, «muovin boş vazir» lavozimi bilan birga taklif qildi. Xefetsning baholaşiça, birlik taklifi şuningdek, 2015-yildan beri Netanyahuni hokimiyatda uşlab turgan ultraortodoksal partiyalar bilan ittifoqni saqlaş maqsadini ham közlaşi mumkin. Biroq arifmetika qattiq: heç bir lager arab partiyalari yordamisiz yoki ultraortodokslar iştirokisiz köpçilikni oson qölga kirita olmaydi; «Tora va Sion» (United Torah Judaism) partiyasi Hertsog bilan maslahatlarda boşqa heç kimni boş vazir lavozimiga tavsiya qilişdan boş tortdi. Naşr ma’lumotlariga köra, Netanyahuning özi Eysenkot hukumatining tuzilişiga yöl qöymaslikka harakat qilmoqda, ultraortodokslar bilan ittifoqni saqlab, arab partiyalarini öz içiga olgan yoki ularning yordamiga boğliq bölgan har qanday hukumatga qarşi çiqmoqda.