Asosiy ma’lumotlar

  • Merts Ukrainani moliyalaştiriş, jumladan, unga boğliq qarzni xizmatga köçiriş böyiça barça 27 mamlakatning kollektiv majburiyatini talab qilmoqda
  • Kiyevni moliyalaştirişdagi kelgusi yilgi taqçillik €70 mlrd deb baholanmoqda; YI €90 mlrd lik kreditdan taşqari taxminan €45 mlrd ni qoplaşga niyatli
  • Vengriya, Slovakiya va Çexiya kreditda iştirok etişdan allaqaçon boş tortgan, Bolgariya ham rad etiş signalini bergan

Berlinning ultimatumi

Germaniya kansleri Fridrix Merts agar barça a’zo davlatlar 2027-yildan keyin Ukrainani moliyalaştiriş, jumladan, unga boğliq qarzni xizmatga köçiriş xarajatlarini ham öz zimmasiga oliş majburiyatini olmasa, YI ning keyingi köp yillik byudjetini blokirovka qiliş bilan tahdid qildi. Bu haqda euronews öz xabarida yozmoqda. Naşr keltirgan baholarga köra, Ukraina kelgusi yil €70 mlrd miqyosida moliyaviy taqçillikka duç kelmoqda; YI ularning taxminan €45 mlrd ini 2026–2027-yillar uçun allaqaçon kelişib olingan €90 mlrd lik Ukraine Support Loan kreditidan taşqari qoplaşga niyat qilgan.

Kim pul tölaşni xohlamayapti

Mertsning pozitsiyasi mavjud kreditda iştirok etişdan allaqaçon boş tortgan mamlakatlarga tegişli: Vengriya, Slovakiya va Çexiya iştirok etmaslik variantini tanladi va qöşimça moliyalaştirişga hissa qöşmaydi, deb kutilmoqda; Bolgariya ham rad etiş signalini berdi. Merts esa şu bilan birga, qaror «barçamiz, istisnosiz, adolatli hissa qöşamiz» degan «kollektiv majburiyat» natijasi bölişi kerakligini yozdi, ya’ni yangi istisnolarga qarşi çiqmoqda. Iqtisodiyot komissari Valdis Dombrovskis xuddi şu çiziqni qöllab, taqçillikni qoplaş böyiça takliflar «EU27 tomonidan qöllab-quvvatlanişi kerak, EU24 yoki boşqa biror son emas», dedi. Berlinning pozitsiyasini hamma qöllab-quvvatlamaydi, lekin u ham yolğiz emas: Irlandiya moliya vaziri Saymon Xarris «Yevropa uçun adolatli köp yillik byudjet» Ukrainani moliyalaştiriş muhokamasiz mumkin emas, dedi.

Berlinning ikkiyuzlamaçiligi va muvaffaqiyatsizlik xavfi

Naşr Germaniya pozitsiyasidagi ziddiyatga e’tibor qaratadi: u YI byudjetini qisqartirişga erişuvçi «tejamkor» mamlakatlar guruhiga kiradi va allaqaçon Yevropa Kengaşining maxsus sammitida «birdamlik döstlari»ga bosim ötkaziş maqsadida byudjet muzokaralarini Ukrainani moliyalaştiriş bilan boğlaşga urinib körgan. Xabar muallifining bahosiga köra, Mertsning ultimatumi uning öziga qarşi işlaşi mumkin: Kiyevni moliyalaştirişda iştirok etmaslikni xohlaydigan mamlakatlar, agar ularni bir tomondan Ukraina uçun pul tölaşga, ikkinçi tomondan birdamlik fondlarini qisqartirişga könsa, burçakka qisilgandek his qilişi mumkin; «post-Orban» YI da asosiy buzuvçi Robert Fico bölişi mumkin, deb yozadi naşr.

Fon: Abu-Dabi muzokaralari

Byudjet bahsi AQŞ vositaçiligida Abu-Dabida olib borilayotgan Ukraina va Rossiya örtasidagi muzokaralar fonida keçmoqda. YI u yerga Yevropa Komissiyasi va Yevropa Kengaşining yuqori darajali amaldorlaridan taşkil topgan, Bjorn Zaybert va Anna-Mariya Bura boşçiligidagi qöşma jamoani yubordi; unga Fransiya, Germaniya va Buyuk Britaniyaning milliy xavfsizlik böyiça maslahatçilari, şuningdek, NATO vakili ham qöşildi. Asosiy muzokaralar, kutilganidek, uç tomonlama qoladi; Yevropa iştirokining formati noaniq. Komissiya raisi Ursula fon der Layen «Yevropa xavfsizlik arxitekturasi böyiça har qanday mazmunli muhokama faqat Ukrainada sulhga erişilgandan keyin mumkin», dedi — bu AQŞ maxsus elçisi Jarred Kuşnerning bilvosita javobi. Şu bilan birga, Donald Tramp kelajakdagi kelişuv doirasida Ukraina hududi özgarişi mumkinligini taxmin qildi, euronews alohida materialida qayd etmoqda.