Asosiy ma’lumotlar

  • 2027-yil 1-yanvardan oq şakar importiga yillik kvota — 300 ming tonna joriy etiladi
  • Markaziy bank 2027-yilda oziq-ovqat inflyatsiyasi pasayişini başorat qilmoqda, şakar narxlari böyiça alohida prognoz bermadi
  • UzBev mamlakatning yillik şakarga bölgan ehtiyojini 650–700 ming tonna deb baholaydi

Regulyatorning pozitsiyasi

4-noyabr kuni ötkazilgan matbuot anjumanida Markaziy bank raisi örinbosari Nodirbek Açilov şakarni import qilişni çeklaşning Özbekistondagi oziq-ovqat inflyatsiyasiga körsatişi mumkin bölgan ta’siri haqida izoh berdi. Uning aytişiça, regulyator 2027-yilda oziq-ovqat inflyatsiyasi hozirgi darajaga nisbatan pasayişini başorat qilmoqda va bitta tovar turi bilan boğliq jiddiy xavflarni körmayapti: şakar 517 tovar va xizmatdan iborat iste’mol savatiga kiradi, biroq 2026-yilda uning narxlari nisbatan barqaror şakllandi, bu bir oz oldingi, ya’ni ikki-uç yil oldingi qimmatlaşuvni qisman muvozanatlab berdi. Buni Gazeta yozdi.

Javobsiz qolgan savollar

Açilov 2027-yil 1-yanvardan kvota joriy etilgandan söng şakar narxlari qanday özgarişini alohida başorat qilmadi va jurnalistning hukumat qarori Markaziy bank bilan muhokama qilinganmi hamda qabul qilinişidan oldin uning oziq-ovqat inflyatsiyasiga körsatadigan mumkin bölgan ta’siri baholanganmi degan savoliga javob bermadi.

Kvotaning mohiyati va import hajmi

2026-yil 30-iyuldagi №417-sonli hukumat qaroriga köra, «xizmat uçun» degan belgi bilan, 2027-yildan boşlab oziq-ovqat sanoati uçun oq şakar importi yillik 300 ming tonnalik kvota bilan çeklanadi; kvota doirasida 100 ming tonna içimliklar, konditer mahsulotlari va boşqa mahsulotlar işlab çiqaruvçilari örtasida onlayn auksionlar orqali taqsimlanadi. Kvotadan taşqari yetkazib beriş tartibi aniqlaştirilmagan. Soliştiriş uçun: 2026-yilning töqqiz oyida Özbekiston 440,1 mln dollarlik 652,8 ming tonna şakar va şakar-qand qoldiqlari import qildi — bu ötgan yilning şu davriga nisbatan 36 foizga köp, ya’ni kvota amaldagi import hajmining faqat bir qismini qoplaydi.

Tarmoqning ogohlantirişi

UzBev — gazlangan içimliklar va şarbatlar işlab çiqaruvçilari assotsiatsiyasi kvotalarga qarşi çiqdi va xomaşyo qimmatlaşuvi mahsulot tannarxini oşirib, inflyatsion bosimni kuçaytirişi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi. Assotsiatsiyaning baholaşiça, mamlakatning yillik şakarga bölgan ehtiyoji 650–700 ming tonnani taşkil etadi — bu kvota hajmidan sezilarli darajada köp; assotsiatsiya çeklovlar korxonalarning ehtiyojlarini qanday ta’minlaşi va tanqislik qanday oldini olinişi tuşuntirilişini söradi.