Asosiy ma’lumotlar
- Makron: sunʼiy intellekt bolalar ruhiy salomatligi yoki miyasiga tahdid soladigan joylarda taqiqlanişi kerak
- Parij tinçlik forumidagi xartiya xususan OpenAI va Anthropicʼni birlaştiradi: generativ tizimlarning mustaqil baholanişi va modellarning bolalar qöliga tuşişidan oldin audit qilinişi
- Ekspertlar qömitasi seşanba kuni tavsiyalar taqdim etadi; juma kuni Dublinda Yevropa Ittifoqi vazirlarining sunʼiy intellekt böyiça birinçi sammiti bölib ötadi
Taqiqlaş tamoyil sifatida
Fransiya prezidenti Emmanuel Makron duşanba kunisunʼiy intellekt bolalar ruhiy salomatligiga xavf tuğdiradigan har qanday joyda taqiqlanişi kerakligini aytdi. «Agar sunʼiy intellektdan foydalanişning maʼlum usullarida bolalar uçun xavf mavjud bölsa, uni taqiqlaş kerak», — dedi u Les Eços gazetasiga bergan intervyusida va qöşimça qildi: «Bu sunʼiy intellekt ekanligi faqatgina Yovvoyi Ğarb bölişi kerak degani emas». Fransiyada 15 yoşgaça bölgan şaxslar uçun baʼzi ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlaşga ham intilayotgan Makron sunʼiy intellekt bolalarning «ruhiy salomatligi yoki miyasiga» tahdid solganda taqiqlanişi kerakligini taʼkidladi (euronews).
Xartiya va ekspertlar tavsiyalari
Bayon Parij tinçlik forumida uşbu mavzudagi xartiya qabul qilinişidan oldin yangradi. Seşanba kuni ekspertlar qömitasi Makronga sunʼiy intellektdan himoya böyiça tavsiyalar taqdim etişi kerak — naşr sözlariga köra, bu soha ijtimoiy tarmoqlar taʼsiriga qaraganda kamroq örganilgan. Şundan söng xartiya doirasidagi tadqiqot laboratoriyalari bozorga çiqarilayotgan generativ sunʼiy intellekt tizimlarining mustaqil baholanişi va ularning modellari maʼlumotlariga kiriş imkonini öz içiga olgan majburiyatlarni öz zimmasiga oladi. «Milliy va Yevropa qonunçilik muhokamalarini maʼlumot bilan taʼminlaşga qaratilgan» xartiyaxususan, amerikalik OpenAI va Anthropic kompaniyalarini birlaştiradi, dedi Makronning idorasi. Kompaniyalar «modellar bolalar qöliga tuşişidan oldin ularni dastlabki körib çiqiş bilan dastlabki audit va dastlabki sertifikatlaş tamoyilini» qabul qiladi, dedi Makron.
Xalqaro muvofiqlaştiriş va Yevropa Ittifoqi konteksti
Makron sözlariga köra, maqsad «uç toifaga bölinadigan xavflarni hisobga oluvçi doirani yaratiş: bizning bolalarimiz, demokratiya xavfsizligi va yirik milliy xavfsizlik masalalari». U, şuningdek, sunʼiy intellektning jamaviy xavfsizlikka xavflari haqida taxminan 50 davlat va hukumat rahbari, xalqaro taşkilotlar, kompaniyalar, tadqiqotçilar va laboratoriyalar vakillarini video konferensiyaga töpladi; unda Buyuk Britaniya, Kanada, Norvegiya, Niderlandiya va Yaponiya boş vazirlari, şuningdek OpenAI, Anthropic, Mistral va Microsoft rahbarlari qatnaşdi. «Taşxis hamma tomonidan qöllab-quvvatlanadi. Biz birgalikda harakat qilişimiz kerak», — deb xulosa qildi u X tarmoğida. «Biz yevropa tartibga solişini ilgari suramiz va amerikaliklar, kanadaliklar va boşqalar biz kabi harakat qilişiga erişamiz. Biz ilğor sunʼiy intellektni tartibga solişning boşlanişini yaratmoqdamiz», — dedi prezident.
Farqlanuvçi yondaşuvlar
Bayon sunʼiy intellektni tartibga solişga mintaqaviy yondaşuvlar, ayniqsa AQŞ, Yevropa Ittifoqi va Xitoy örtasida keskin farqlanayotgan bir paytda yangradi. Juma kuni Dublinda Irlandiya raisligida Yevropa Ittifoqi mamlakatlari vazirlarining sunʼiy intellekt masalalari böyiça birinçi sammiti bölib ötadi: Yevropa Ittifoqi uçraşuv milliy hukumatlarga texnologiyani tartibga solişning yangi yöli böyiça kelişuvga erişişga va blokning sust iqtisodiy ösişini jonlantirişga yordam berişiga umid qilmoqda, ayni paytda rahbarlar sunʼiy intellekt töğrisidagi qonun kabi allaqaçon joriy etilgan himoya çoralarini qayta körib çiqadi.
