Asosiy ma’lumotlar
- Prognozlarga köra, demokratlar Vakillar palatasida respublikaçilarning 165 öriniga qarşi 254–259 örin oladi — bu ön uç yildan ortiq davrdagi eng katta partiya köpçiligi
- Prognozlarga köra, demokratlar Vakillar palatasida respublikalarning 165 örniga qarşi 254–259 örin oladi — bu uç ön yildan ortiq vaqt içidagi eng yirik partiya köpçiligi
- Hakim Jeffries ehtimoliy spiker va AQŞ tarixidagi birinçi qora tanli spiker böladi; u xarajatlarni nazorat qiliş va guvohlarni çaqiriş huquqini oladi
- Abdul El-Sayed Senatga saylangan birinçi musulmon böldi; James Talarico Texasdagi ştat saylovlarida demokratlarning 30 yildan oşiq davom etgan «qurğoqçiligini» tugatdi
- Abdul El-Sayed Senatga saylangan birinçi musulmon böldi; James Talarico Texasda ştat darajasidagi saylovlarda demokratlarning 30 yildan ortiq davom etgan «qurğoqçiligini» tugatdi
Demokratlarning ön yilliklar davomidagi eng katta köpçiligi
AQŞdagi oraliq saylovlar Demokratik partiyaning yirik ğalabasi bilan yakunlandi: dastlabki hisob-kitoblarga köra, demokratlar Vakillar palatasida 254 örin olmoqda, respublikaçilarda esa 165 örin qoldi, 16 okrug hali hisoblanmagan, NBC News esa yakuniy natija 259 örin bölişini prognoz qilmoqda. Bu partiya uçun ön uç yildan ortiq davrdagi eng katta köpçilik bölardi. Demokratlar, şuningdek, Senatni ham qölga oldi.
Hakim Jeffries: mustahkam pozitsiyadagi spiker
Ikki yil oldin Hakim Jeffries Palatadagi ozçilik rahbari edi; endi u, kutilganiça, yanvarda bolğani qölga oladigan ehtimoliy spiker. Tor köpçilik uning nomzodligi va kun tartibiga ön nafar çap qanot deputatiga veto huquqi berardi, ammo bunday ustunlik bilan u kamida ön nafar «qoçqin» ovoziga e’tibor bermasligi mumkin — xuddi şu hol qonun çiqarişga ham tegişli: u öz partiyasidan ovoz yöqotsa ham qonunlarni qabul qilaveradi. Jeffries Amerika tarixidagi birinçi qora tanli spiker böladi va Oq uy eng köp qörqadigan ikki dastakka ega böladi: xarajatlarni nazorat qiliş va guvohlarni çaqiriş huquqi.
Trump va «MAGA» nomzodlari: asosiy mağlub bölganlar
Donald Trump ikki oy davomida saylovçilarni «men byulletenda bölgandek tasavvur qiling» deb çaqirdi va bu murojaat bilan Texas, Ayova va Kanzasga bordi. U 2024-yilda 13,6 punkt farq bilan ğalaba qozongan Texasda demokrat James Talarico 12 punkt farq bilan ğolib çiqdi; Kanzas demokratlar foydasiga 21 punkt siljidi, Janubiy Karolina — 22 punkt, Trump 23 punkt farq bilan olgan Missisipida esa natija hozirgaça aniq emas. Prezidentning sönggi murojaatidan bir kun ötib u «men byulletenda bölmaganman» deb yozdi, ammo exit-pollar uning reytingi ovoz berganlar orasida 37 foizni, uning saylovçilari uluşi esa elektoratda 44 foizni taşkil etayotganini körsatmoqda — 2024-yildagi 49,8 foiz ovozga qaraganda. Zaif nomzodlarga işora qiliş esa unga qiyin: uning qöllab-quvvatlaşi bilan körsatilgan nomzodlarning aksariyati mağlub böldi. Trump amaldagi senator John Cornyn’ga qarşi qöllab-quvvatlagan Ken Paxton Texasda 12 punkt farq bilan yutqazdi; iyulda kutilmaganda vafot etgan Lindsey Graham’ning singlisi, prezidentning himoyaçisi Darlene Graham pediatr Annie Andrews’ga yutqazdi — Andrews 1998-yildagi Fritz Hollings’dan beri Janubiy Karolinadan Senatga saylangan birinçi demokrat ayol böldi. Naşr ma’lumotlariga köra, Texasda har ön respublikaçidan bittasi demokratlarga ovoz bergan, Ayova, Ogayo va Şimoliy Karolinada esa saylovçilarning aksariyati respublikaçilar nomzodlarini Trumpqa «haddan taşqari sodiq» deb hisoblagan.
Mötadillar va progressistlar: ikki ğalaba strategiyasi
Partiya bir vaqtda ikki yönalişda ğalaba qozondi. Mötadil nomzodlar — Kanzaslik pastor, Janubiy Karolinalik pediatr, Şimoliy Karolinaning sobiq gubernatori, Ayovalik parolimpiyaçi — mustaqil saylovçilarga «xavfsiz makon» taklif etdi: agar Kamala Harris 2024-yilda mustaqillarni uç punkt farq bilan yutgan bölsa, endi demokratlar ularni 58 foizga qarşi 38 foiz bilan oldi. Progressistlar öz navbatida praymerizlarni va umumiy saylovlarning bir qismini yutdi: Bernie Sanders’ning ittifoqçisi Abdul El-Sayed Miçigan’da ğalaba qozonib, Senatga saylangan birinçi musulmon böldi, Peggy Flanagan Minnesota’ni saqlab qoldi, Troy Jackson esa Meynda Susan Collins’ni öz örnidan siqib çiqardi. Naşr 2010-yildagi namuna böyiça xavfni qayd etadi: yangi progressiv qanot «Freedom Caucus» taqdirini takrorlab, spiker Jeffries işini murakkablaştirişi mumkin — «köpçilikni yutib oliş uni boşqarişdan osonroq».
Keyin nima böladi: qonunlar örniga tergovlar
Amaliy oqibatlar allaqaçon qömitalar rejalarida körinmoqda. Palataning nazorat qömitasi bölajak raisi Robert Garcia «advokatlarni yollang» deb va’da qildi va birinçi maqsadni «Trampning jinoyat oilasi» deb atadi: röyxatda World Liberty Financial kriptokompaniyasi, unda 500 million dollarga uluş sotib olgan amirlik şayxi, Donald Tramp juniorning 1789 Capital vençur firmasi bor; sud hokimiyati qömitasiga rahbarlik qiluvçi Jamie Raskin esa Jared Kuşner bilan «albatta gaplaşişimizga töğri keladi» dedi. Garcia general prokuror Todd Blançe uçun «birinçi kunidayoq» çaqiruv qoğozi berilişi mumkinligini aytgan. Şu bilan birga, qonun çiqaruvçi jangovar harakatsizlik deyarli kafolatlangan: Tramp allaqaçon Fox News’ga «ahmoqona» qonun loyihalarini veto qilişini aytdi, demokratlarda vetoni yengiş uçun uçdan ikki ovoz yöq, Senatdagi respublikalarda esa filibusterizm saqlanib qolmoqda. Şu bilan birga, AP-NORC sörovida saylovçilarning taxminan sakkizdan ön nafari hayot narxini pasaytirişni Kongress uçun ustuvor vazifa deb atagan, yettidan ön nafari Eron bilan uruşni tugatişni, ekzitpollarda esa 71 foiz prezidentga köproq çeklov qöyilişini xohlagan. Naşrning baholaşiça, yakunda köp tinglovlar va juda oz qonunlar böladi, narxlar, uruş, byudjet taqçilligi va immigratsiya masalalari esa 2028-yilgi saylovlarga qoldiriladi.
