Asosiy ma’lumotlar
- Çiqiş toğrisidagi bitim böyiça qöşma qömita Hamiş Folconer va Maroş Şefçoviç hamraisligida Bryusselda yiğildi
- Tomlar YI fuqarolarining deyarli 6 millioni va 1 million britaniyalikning huquqlarini himoya qiliş hamda 2027-yilda doimiy yaşaş joyiga ötişni tasdiqladi
- Uçraşuv 20-noyabrda Bryusselda bölib ötadigan YI–Buyuk Britaniya sammitidan oldin ötkazildi
Bryusselda majburiyatlarning tasdiqlanişi
Buyuk Britaniya va YI Bryusselda çiqiş toğrisidagi bitim böyiça qöşma qömita yiğilişida «Bitimning barça qismlari böyiça uni töliq, öz vaqtida va vijdonan amalga oşiriş» majburiyatini tasdiqladi hamda uni amaliy jihatdan bajariş uçun barça zarur çoralarni körişga kelişib oldi. Yiğiliş Buyuk Britaniyaning hukumatlararo va Yevropa masalalari böyiça vaziri Hamiş Folconer hamda Yevropa komissari Maroş Şefçoviç hamraisligida ötdi, deb xabar qiladi Anadolu qöşma bayonnomaga tayanib.
Fuqarolar huquqlari va Windsor Framework
Tomlar 2026-yil 2-fevraldagi oldingi uçraşuvdan buyon qilingan işlarni umumlaştirdi. Bayonnoma tomning ikkalasi uçun ham fuqarolar huquqlarini himoya qiliş ustuvorligiça qolayotganini ta’kidlaydi: bitim YI fuqarolarining deyarli 6 millioni va 1 million Britaniya fuqarosini qamrab oladi. Tomlar tegişli fuqarolar vaqtinçalik yaşaş joyidan 2027-yil davomida doimiy yaşaş joyiga silliq ötişining muhimligini qayd etib, odamlarning kundalik hayotiga ta’sir qiluvçi tuzilaviy muammalar böyiça işlarni kuçaytiriş borasida «qat’iy qöşma majburiyat» bildirdi — jumladan, yaşaş, işlaş va sayohat qiliş huquqlari, şuningdek, nafaqalar va huquqiy himoya masalalarida. Alohida Windsor Frameworkning barça elementlarini bajariş tasdiqlandi; tomning baholaşiça, bu hujjat Irlandiya orolida qattiq çegara paydo bölişining oldini olişda «asosiy rol» öynaydi hamda YI yagona bozorini saqlagan holda Şimoliy Irlandiya aholisi va biznesining manfaatlarini himoya qiladi. Tomlar yagona bozorni himoya qiliş mexanizmlarini barça yönalişlar böyiça joriy etişni tezlaştiriş va çiqiş toğrisidagi bitimni Savdo va hamkorlik toğrisidagi bitim hamda yaqinda Gibraltar böyiça erişilgan kelişuv bilan birga amalga oşirişni davom ettiriş haqida kelişib oldi.
Uçraşuv konteksti
Yiğiliş 20-noyabrda Bryusselda rejalaştirilgan YI–Buyuk Britaniya sammitidan ön kun oldin bölib ötdi. Ma’lumot uçun: 2016-yilgi referendum natijalariga köra Britaniya saylovçilarining köpçiligi YI dan çiqişni qöllab-quvvatlagan edi; çiqiş toğrisidagi bitim 2020-yil 24-yanvarda imzolangan, özi esa Ittifoqni 2020-yil 31-yanvarda tark etgan. Şu tariqa uçraşuv yangi kelişuvlarni emas, balki ilgari olingan majburiyatlarning tasdiqlanişini va aniq yönalişni — 2027-yilda fuqarolarning doimiy yaşaş joyiga ötişini qayd etdi.


