Asosiy ma’lumotlar
- Qölga olinganda qarşilik körsatmaslik va bahs qilmaslik, qonuniylikni keyinçalik mahalliy advokat orqali bahs qiliş
- Vena konventsiyasining 36-moddasiga köra, hokimiyatlar qölga olinganning talabiga binoan konsullikka xabar berişi şart
- Konsul yuridik yordam körsatmaydi — joyida advokatni öz mustaqil izlaş kerak
Qölga olinganda xulq-atvor qoidalari
Agar çet el davlati politsiyasi rossiyalikni qölga olsa, birinçi qoida — tajovuz körsatmaslik, qarşilik körsatmaslik va joyida bahs qilmaslik, hatto qölga oliş qonunsizdek tuyulsa ham. Buni «Gazeta.Ru» ga Rossiya Federal advokatlar palatasining «Bolalar va qonun. Ruxsat etilgan çegaralar» loyihasi advokati Aleksandr Karavayevaytib berdi. Uning sözlariga köra, politsiya harakatlarining qonuniyligini keyinçalik mahalliy advokat yordamida bahs qiliş ma'qul: politsiyaga jismonan qarşi çiqiş juda xavfli.
Hujjatlar, konsullik va tarjimon
Ikkinçi qadam — tinç holatda hujjatlarni körsatiş, RF fuqarosi ekaningizni bildiriş va konsullikka xabar berilişini talab qiliş. Karavayev Vena konsul aloqalari töğrisidagi konventsiyasining 36-moddasiga havola qiladi: bölgan mamlakat hokimiyatlari qölga olingan çet ellikning talabiga binoan, keçikmasdan konsulga xabar berişi şart. «I request consular access» iborasini, advokatning sözlariga köra, istalgan mamlakat politsiyaçisi tuşunadi. Uçinçi qoida — tarjimon va advokatsiz çet tilidagi birorta ham hujjatni imzolamaslik: agar protokol tuşunarsiz bölsa, imzolaşdan baş tortib, sababini körsatiş kerak. Törtinçi qoida — qayerdaligingiz va nima sodir bölganini qarindoşlarga darhol xabar qiliş. Sayohatdan oldin Rossiyadagi elçixona va konsullik aloqalarini telefon kitobiga saqlab qöyiş hamda Taşqi işlar vazirligining «Zarubeyniy pomoşçnik» (Çet el yordamçisi) ilovasini örnatiş ma'qul.
Zöravonlik qöllanilganida va konsul qanday yordam beradi
Kaltaklangan holatda Karavayev avvalo sodir bölganni qayd etişni maslahat beradi: tibbiy körikdan ötişni talab qiliş, nişon (jeton) va avtomobillar raqamlarini, kaltaklaganlarning taşqi körinişini eslab qoliş, zararlarni imkon qadar tez suratga oliş, qon izlari saqlangan kiyimni saqlaş va guvohlarning aloqalarini oliş. Kaltaklaniş haqida birinçi uçraşuvda konsulga xabar beriş kerak — u mahalliy hokimiyatlardan izoh söraşga haqli; ozod etilgandan söng darhol kasalxonaga murojaat qilib, jarahatlarni hujjatli qayd etdiriş lozim. Şu bilan birga, konsul, advokat ta'kidlaganidek, yuridik yordam körsatmaydi: u huquqlarning buzilmasligini nazorat qiladi, tarjimon topişda yordam beradi, qarindoşlar bilan boğlanadi va mahalliy yuristlar röyxatini berişi mumkin, şuning uçun joyida advokat yordamini darhol izlaş kerak. Sayohatdan oldin suğurta polisi yuridik yordamni öz içiga oladimi, tekşirib qöyiş foydali. Ilgari, sentabr oyida, xuddi şu advokat politsiyaçilarning «aytib bersang — qöyib yuboramiz» kabi va'dalariga işonmaslikni maslahat qilgan edi.

