Asosiy ma’lumotlar
- XDP kansler Fridrix Mertsning taklifi bilan Ilze Aygnerni Germaniya prezidentligiga nomzod qilib körsatdi
- Saylov yanvar oyida 1260 a’zodan iborat Federal majlis yiğilişida bölib ötadi; hukmron koalitsiya köpçilikka ega, bu saylanişni deyarli kafolatlangan holatga keltiradi
- Amaldagi prezident Frank-Valter Ştaynmayer ikki muddat işlagan va yana nomzod bölişga haqli emas
Aygnering nomzod etib körsatilişi
Germaniya kansleri Fridrix Merts duşanba kuni e’lon qildiki, uning taklifi bilan XDP federal boşqaruv qömitasi Ilze Aygnerni partiyaning prezidentlikka nomzodi sifatida tasdiqlagan. Uning sözlariga köra, 61 yoşli Aygner mamlakat tarixida bu lavozimni egallagan birinçi ayol bölişi mumkin. Berlindagi matbuot anjumanida Merts uning köp yillik siyosiy tajribasi, mas’uliyat hissi va parlament demokratiyasiga sadoqatini ta’kidlab, uni «qay manbadan bölişidan qat’i nazar» ekstremizm, nafrat va ijtimoiy çetlatişga izçil qarşi kuraşuvçi deb atadi.
Saylov nima uçun deyarli oldindan hal qilingan hisoblanadi
Aygner — XDPning qardaş partiyasi bölgan Bavariya XSPning uzoq yillik a’zosi: u partiyada 1985-yildan beri faoliyat yuritadi, 1998–2013-yillarda Bundestag deputati, 2008–2013-yillarda federal qişloq xöjaligi vaziri, 2013–2018-yillarda Bavariya boş vaziri örinbosari bölgan, 2018-yildan esa Bavariya landtagiga rahbarlik qiladi. XDP/XSP ittifoqi va koalitsion şerik — Sotsial-demokratik partiya — yanvar oyida yangi prezidentni saylaydigan organda köpçilikka ega, şu sababli uning saylanişi deyarli oldindan hal qilingan deb hisoblanadi. «Yaşillar» ham uning nomzodiga simpatiya bildirgani ma’lum: naşr ma’lumotlariga köra, koalitsiya partiyalari Federal majlisda taxminan 50 ovoz ustunligiga ega. Öng qanotdagi AdG, kutilganiça, öz nomzodini körsatadi, biroq bunday vaziyatda uning imkoniyati yöq. Amaldagi prezident Frank-Valter Ştaynmayer ikki muddat işlagan va yana nomzod bölişga haqli emas.
Saylov konteksti
Merts nomzodlikni nemis demokratiyasi oldida turgan «çuqur sinovlarga» javob sifatida taqdim etib, Aygnerni qutblangan siyosiy muhitda jamiyatni birlaştira oladigan konservator sifatida tavsifladi. «Federal majlis prezidentni saylaş uçun geopolitik inqirozlar, jamiyatimizdagi ortib borayotgan taranglik va ekstremistik siyosiy qanotlarga köproq qöllab-quvvatlaş bilan belgilangan davrda yiğiladi, — dedi u. — Kelgusi beş yilda mamlakat birligini saqlaş, xalqqa yaqin böliş va ularga yönaliş hamda barqarorlik beriş markazda bölişi kerak». Federal majlisning özi — Germaniyaning eng yirik saylov organi bölib, yagona vazifasi bor: u Bundestagning barça deputatlari va yer parlamentlaridan delegatsiya qilingan teng sonli vakillardan iborat bölib, jami 1260 a’zodan taşkil topadi hamda prezidentni muhokamasiz saylaydi.

