Asosiy ma’lumotlar

  • Finlyandiya dengiz floti qoğmondoni Rossiya Boltiq dengizida tinçlik davridagi imkoniyatlari çegarasiga yetgan bölişi mumkinligini aytib ötdi
  • Uning sözlarida dengizdagi vaziyat tarang, ammo barqaror; u vaziyatni pasaytirişga çaqirdi
  • Alyansning ismi oçilmagan harbiy amaldori ma’lumotlariga köra, NATO mintaqada bir rus kemaga taxminan törtta kemani tutib turibdi

Finlyandiya dengiz floti qoğmondonining bahosi

Rossiya va NATO örtasidagi Boltiq dengizidagi vaziyat tarang, ammo barqaror qolmoqda va uni keskinlaştiriş emas, balki pasaytiriş kerak. Bu haqda Sky News’ga bergan intervyusida Finlyandiya dengiz floti baş qoğmondoni Tuomas Tiilikaynen sözladi. Uning aytişiça, Rossiya floti Finlyandiya va NATO harakatlarini kuzatmoqda, fin tomoni esa öz navbatida oğoh bölişi va Rossiya kemalarini kuzatişi şart.

Imkoniyatlar çegarasi va töxtatuvçi omil

Tiilikaynen kuzatişlariga köra, rossiyaliklar mintaqadagi mavjudligini yoki jangovor tayyorgarligini oşirişda «toğridan-toğri zarurat» körmayapti va u Rossiya Boltiq dengizida «tinçlik davridagi imkoniyatlari çegarasiga» yetgan bölişi mumkinligini aytib ötdi. Uning bahosiça, kengaytirilgan kuzatuv va NATO patrullari allaqaçon töxtatuvçi omil sifatida işlayapti, ayni paytda alyans potensial tahdidlarga eskalatsiyasiz javob bera oliş qobiliyatini körsatdi. U, şuningdek, mintaqadagi asosiy joriy xavflarni atadi: yomon tayyorgarlik körgan ekipajlar va eskirgan tankerlar tufayli dengizdagi baxtsiz hodisa yirik ekologik falokatga aylanişi mumkin.

Baltic Sentry missiyasi va hodisalar konteksti

NATÖning Baltic Sentry missiyasi 2025-yilning yanvarida işga tuşirilgan edi Suv ostidagi telekommunikatsiya kabeli va energetika infratuzilmasiga qilingan bir qator gumonlanayotgan diversiyalardan söng dengiz kuzatuvini kuçaytiriş maqsadida; bunday hodisalarda Rossiyaning so-called «soya floti» kemalari asosiy gumonlanuvçilar qatorida edi. Ötgan haftada fin sudi yuk kemasining kapitani va yana bir ekipaj a’zosini 2025-yil dekabrda Finlyandiyani Estoniya bilan boğlovçi ikki kabelga zarar yetkazilgani uçun diversiyada aybli deb topdi; ma’lumotlarga köra, kapitan Rossiya fuqarosi bölgan. Tiilikaynen öşa hodisadan buyon Finlyandiyaning suv osti infratuzilmasiga yangi hujumlar qayd etilmaganini ma’lum qildi. NATÖning ismi oçilmagan harbiy amaldori Sky News bilan suhbatda mintaqadagi kuçlar nisbatini taxminan bir rus harbiy kemaga törtta alyans kemasi deb baholadi; ma’lumotlarga köra, bu yili Yevropada «soya floti»ning şubhali kemalarini töxtatiş va tekşiriş böyiça kamida 13 operatsiya ötkazilgan.

Tomonlarning mintaqadagi pozitsiyalari

Fin qoğmondonining bayonoti ikkala tomondan kelgan qattiqroq bayonotlar fonida yangradi. Oktabrda Estoniya taşqi işlar vaziri Margus Tsahkna NATÖning Rossiyani bir neça soat içida Boltiq dengiziga kirişdan mahrum qilişga göyoki qodir ekanini aytgan edi. Öşa oyda Rossiya prezidenti yordamçisi va RF Dengiz kollegiyasi raisi Nikolay Patruşev London va Bryussel Boltiq dengizi hamda unga olib boruvçi böğozlarni blokadaga oliş rejalari işlab çiqayotganini ta’kidlagan edi. Sentabrda Rossiya Taşqi işlar vazirligi örinbosari Aleksandr Gruşko NATO sa’y-harakatlari bilan Boltiq dengizi harbiy qarama-qarşilik zonasiga aylanganini ta’kidlagan edi, RF Taşqi işlar vazirligi esa avvalroq NATO mamlakatlarini mintaqadagi dengiz reketida ayblagan edi.