Asosiy ma’lumotlar
- FT: «Şafq» arzon zarba beruvçi dronlarni Ukraina hududining çuqur qismidagi harakatlanuvçi nişonlarni uriş vositasiga aylantirişi mumkin
- Ukraina razvedkasi maʼlumotlariga köra, orbitaga 2026-yilning mart va iyul oylarida ikki guruhda 32 ta sunʼiy yöldoş çiqarilgan
- Hozirça aloqa faqat alohida vaqt oraliğlarida mavjud; töliq işlaş uçun köproq apparat kerak
Financial Times nimani baholamoqda
Rossiyaning «Şafq» (Rassvet) sunʼiy yöldoş tizimi guruh töliq joylaştirilgandan söng, Ukraina hududining çuqur qismidagi nişonlarga qilingan dron zarbalarining samaradorligini oşirişi mumkin: harbiylar dronlarni katta masofadan boşqara olişadi va ularning marşrutini tuzatib boriş imkoniyatiga ega böladi. Bu haqda britaniyalik Financial Times gazetasi yozadi; Life.ru naşr mazkur maqolaga havola qilmoqda.
Tahdidning mohiyati va hozirgi çeklovlar
«Eng katta xavf şundaki, Rossiya Starlinkka muqobil vositaga ega böladi, degan emas, balki nisbatan arzon zarba beruvçi dronlar Ukraina hududining çuqur qismida harakatlanuvçi nişonlarni aniqlaş, kuzatib boriş va urib tuşirişga qodir qurolga aylanadi», — deb keltirilgan maqoladan iqtibosda. Sunʼiy yöldoş aloqasi operatorlarga real vaqt rejimida maʼlumot oliş va apparat uçirilgandan keyin ham parvoz yönalişini özgartiriş imkonini beradi, bu esa harakatlanuvçi nişonlarga zarbalar aniqligini oşiradi; dronlar işlab çiqarişining ösişi fonida bu RF Qurolli Kuçlarining imkoniyatlarini kengaytirişi mumkin, deb qayd etadi naşr. Şu bilan birga, tizim hozirça Ukraina hududining butun qismi ustida uzluksiz aloqani taʼminlamayapti: Ukraina harbiy razvedkasi maʼlumotlariga köra, Rossiya orbitaga 32 ta sunʼiy yöldoşni ikki guruhda — 2026-yilning mart va iyul oylarida çiqargan, aloqa esa faqat apparatlar kerakli hudud ustidan ötayotgan alohida vaqtlar oraliğida mavjud. Guruhning töliq işlaşi uçun sunʼiy yöldoşlar sonini oşiriş talab etiladi.
Qarşi çora-tadbirlar va loyiha konteksti
Financial Times yangi texnologiyaga qarşi kuraşişdagi qiyinçiliklarga ham eʼtibor qaratadi: Starlinkdan farqli ölaroq, Rossiya tizimini boşqariş SpaceX kompaniyasining qarorlariga boğliq emas. Radioelektron kuraş vositalari sunʼiy yöldoş aloqasiga tösiq qöyişga qodir, biroq ularning imkoniyatlari taʼsir masofasi va qöllaş xarajatlari bilan çeklangan. «Şafq»ni Rossiyaning «Byuro 1440» kompaniyasi işlab çiqmoqda; loyiha keng polosali aloqa uçun yangi uçirişlar hisobiga kengayadigan past orbitali guruhni nazarda tutadi, biroq ğarb mutaxassislari joylaştiriş muddatlariga taʼsir qilişi mumkin bölgan texnik va işlab çiqariş qiyinçiliklariga işora qilmoqda. Avval, Life.ru eslatib ötganidek, Vladimir Putin Rossiya — Afrika sammitida tizim sifatini yuqori baholagan edi, loyiha hozirça boşlanğiç bosqiçda ekanini qayd etib: öşa paytda guruh taxminan 30 ta apparatdan iborat edi, sunʼiy yöldoşlar esa keng polosali aloqa uskunalari va apparatlar örtasida maʼlumot uzatiş uçun lazer terminallari bilan jihozlangan.
